Wie nu in een hotel verblijft, betaalt meer btw dan in 2025. Vooral bij budgetaccommodaties en ondernemers in grensregio’s wordt een afname in gasten verwacht. ‘De gevolgen zijn moeilijk te voorspellen.’
Als Marijke Schreiner, directeur van de hostelketen Stayokay, gevraagd wordt naar de btw-verhoging op logies zegt ze direct: ‘Het is zuur.’ In de aanloop naar het nieuwe jaar vertelt ze in de lobby van de oude Amsterdamse Huishoudschool aan het Vondelpark over de verschillende soorten gasten die last zullen krijgen van de maatregel.
Dat zijn niet alleen jonge backpackers, maar ook gezinnen en groepen zoals schoolklassen en verenigingen. ‘Veel van onze gasten vallen buiten het stereotype hostelgebruiker.’
‘Dat klopt’, roept gast Natasja Tervoort (53) die even verderop zit te wachten en heeft meegeluisterd. Ze woont in het relatief nabijgelegen Heerhugowaard, en is de avond ervoor met haar man en een paar vrienden naar een concert van Bløf geweest in Paradiso. ‘Wij horen niet bij de jonge doelgroep, maar boeken heel vaak een privékamer in een Stayokay als we ergens heengaan.’
Zo’n nachtje wordt dit jaar flink duurder door een belastingverhoging op logies van 12 procentpunten. De maatregel komt nog uit het Hoofdlijnenakkoord van het demissionaire kabinet. Samen met cultuur, media en sport zouden logies uit het verlaagde btw-tarief (9 procent) naar het algemene tarief (21 procent) worden getild. Na grote maatschappelijke druk werden de drie andere categorieën uit het pakket gesloopt. Alleen de verhoging op logies bleef staan.
De verwachting is dat dit met name hotels in grensgebieden en budgetaccommodaties door het hele land zal raken, zegt Sjuk Akkerman, sectorspecialist services en leisure bij ING. ‘De exacte gevolgen blijven lastig te voorspellen, omdat zo’n grote verhoging naar mijn weten niet eerder is doorgevoerd.’
In de grensregio’s verwacht Akkerman een weglekeffect. ‘Het verschil in btw-tarieven met onze buurlanden wordt heel groot. In Duitsland is het tarief nu 7 procent en in België 6 procent. Als je dicht bij de grens zit, is het voor gasten heel makkelijk om een hotel aan de andere kant van de grens te kiezen.’
Ook bij budgetaccommodaties kan de maatregel volgens Akkerman grote impact hebben. ‘Mensen die minder te besteden hebben, zullen misschien helemaal geen overnachting meer boeken. Of voor een korter verblijf moeten kiezen.’
Daar maakt Schreiner zich ook zorgen om. Bij Stayokay stijgen de prijzen in januari als gevolg van de btw-verhoging met diezelfde 12 procent. Dat zal, afhankelijk van de boeking, van 2 euro tot meer dan 10 euro per persoon per nacht schelen.
Volgens Schreiner onderschatten veel mensen hoeveel geld dat is voor gasten met een kleine portemonnee. ‘Sommige mensen bukken niet eens voor 2 euro op de grond, terwijl anderen alles bij elkaar moeten schrapen om er een keertje op uit te gaan omdat opa 80 wordt. En waar gaan de voetbalclub of groep 8 straks nog op kamp?’
De btw-verhoging (deels) zelf opvangen is voor de hostelketen geen optie. Schreiner: ‘Daar hebben we simpelweg de marges niet voor.’ Daarin zijn ze niet de enige. Door de coronacrisis en stijgende energie-, huur-, inkoop- en personeelskosten, staan de marges in de horeca de afgelopen jaren al onder druk, zegt ook sectorspecialist Akkerman. Daardoor kunnen veel ondernemers niet anders dan de verhoging doorrekenen aan de gast.
Maar de lokale ondernemers gaan niet bij de pakken neer zitten, zegt Rik Hüsken, hotelier en regiovoorzitter van Koninklijke Horeca Nederland (KHN) Brabant. ‘Er is geen hotelier die zegt: ‘Ik stop ermee, want de gasten rijden ons straks allemaal voorbij.’’
Er zijn enkele trucjes om de pijn te verlichten, zegt Florentine Rijkmans, directeur van trendplatform en vakbeurs Horecava. Diensten die strikt gezien niet bij de overnachting horen, zoals ontbijt en wellness, blijven in het verlaagde tarief. Ondernemers kunnen er dus baat bij hebben om de rekening van hotelgasten op te splitsen, en bijvoorbeeld apart aan te geven wat ze betalen voor het ontbijt, gebruik van de sauna en het aankomstdrankje. ‘Minder gratis extra’s en duidelijke communicatie over waarom je betaalt voor wat, zal hotels goed doen.’
Volgens Akkerman kunnen sommige hotels zich meer op zakelijke gasten richten. ‘Dan is de impact van een btw-verhoging minder groot, omdat zakenreizigers de btw kunnen terugvorderen.’
Ook hotels in het luxere segment zullen naar verwachting minder hard geraakt worden door de maatregel. Daar is een deel van de gasten minder gevoelig voor de prijs. Dat geldt ook voor zeer toeristische gebieden. ‘Er zal nog steeds een grote groep internationale toeristen naar Amsterdam komen’, zegt Akkerman, ‘al zijn ook daar de prijzen al behoorlijk gestegen, onder andere door de hogere toeristenbelasting.’
Jan van der Borg, hoogleraar Toerisme aan de Universiteit van Venetië, denkt niet dat veel reizigers zich laten weerhouden door de prijsverhoging. ‘Toeristen zijn erg hardnekkige consumenten’, zegt hij.
De btw-verhoging kan de concurrentiepositie van Nederland weliswaar wat verzwakken, maar toerisme groeit volgens Van der Borg zo sterk dat de ontwikkeling verwaarloosbaar is. ‘2024 was een topjaar en 2025 zal dat ook worden. Er is een algemene, globale trend gaande, en daar doet Nederland hartstikke goed aan mee.’ Bovendien, zegt hij, ‘mogen wij als Nederlanders er blij mee zijn als er op sommige plekken wat minder mensen komen.’
Voorlopig kijkt de sector gespannen naar wat het aankomende jaar brengt. ‘Wij komen bij ons volgend uitstapje in ieder geval terug bij Stayokay’, zegt Dennis, de man van Tervoort. ‘Ook als het duurder wordt.’
Luister hieronder naar onze podcast de Volkskrant Elke Dag. Kijk voor al onze podcasts op volkskrant.nl/podcasts.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant