Satire Vooruitblikkend kijkt Frank Huiskamp alvast terug op het jaar, een jaar waarin feit en fictie verder door elkaar heen liepen.
Als we 2026 straks op Radio 2 uitluiden met ‘De grenzen moeten dicht (nu écht)’, het in oktober uitgekomen AI-nummer dat door een grootschalige stemactie op extreemrechtse fora na vijf jaar ‘Bohemian Rhapsody’ van de eerste plek in de Top 2000 stootte, kunnen we vaststellen dat dit een jaar was waarin echt en nep verder versmolten.
Het was een jaar waarin de werkelijkheid onze goede bedoelingen inhaalde, maar waarin we het met z’n allen in ieder geval probeerden, in een wereld die er niet rustiger op werd.
Frank Huiskamp is redacteur en columnist voor NRC en stand-upcomedian.
We probeerden verder vrede te stichten. Fase 2 van het bestand in Gaza ging eindelijk in, en kenmerkte zich door een hernieuwd staakt-het-vuren, waaraan Israël zich alleen elke tweede woensdag van de maand hoefde te houden. Rusland en de Verenigde Staten speelden uiteindelijk steen, papier, schaar – best of five – om de grenzen van Oekraïne. Als goedmakertje voor verloren gebied in het oosten kreeg Oekraïne na onderhandelen door NAVO-chef Mark Rutte wel het oosten van buurland Slowakije erbij, inclusief tweede stad Kosice. Dit lukte Rutte door bij de Slowaakse premier te beargumenteren: „Als ik moet googelen of dat wel een stad is, kunnen jullie het best missen.”
De beloofde Amerikaanse veiligheidsgaranties voor Oekraïne bleken een fietslampje voor elke inwoner.
Trump bestendigde zijn reputatie als vredespresident door nieuwe oorlogen te beginnen. Tot zijn grote verbazing ging de Nobelprijs wederom aan hem voorbij, maar wel kreeg hij de allereerste en allerlaatste Facebook Peace Prize uit handen van ceo Mark Zuckerberg – het bijbehorende geldbedrag investeerde hij in de verbouwing van de North Wing van het Witte Huis tot een McDonald’s.
We hadden ons nog zo voorgenomen Trump in 2026 niet het nieuws te laten domineren, maar er was geen ontkomen aan. Hoewel het er maandenlang naar uitzag dat zijn Republikeinen bij de tussentijdse verkiezingen de meerderheid in zowel het Huis als de Senaat zouden verliezen, wist hij dit te voorkomen door in oktober kiesdistricten zo te hertekenen dat alle grote Democratische gebieden vanaf dat moment bij Canada hoorden. Hij verving verder de laatste door Democraten aangestelde leden van het Hooggerechtshof door Fox News-presentatoren en verving die presentatoren door tot voor kort onbekende Amerikanen, onder wie een man die viral ging door Joe Biden op diens strandvakantie „seniele lul” te noemen.
In Nederland was de politieke stabiliteit waarop in de formatie zo op was gehamerd ook ver te zoeken. Het kabinet-Jetten kwam er, toch een centrumrechtse variant, nadat VVD-leider Dilan Yesilgöz een weeklang in hongerstaking ging, een tactiek die door GroenLinks-PvdA-leider Jesse Klaver werd omschreven als „bijzonder laag” en „waarom hebben wij hier niet aan gedacht”. Ditzelfde kabinet kwam nog geen maand later al bijna ten val, toen premier Jetten door NRC werd geconfronteerd met een appje aan zijn vriend waarin hij CDA-leider Henri Bontenbal betichtte van valsspelen tijdens een potje Rummikub.
Buiten Den Haag veranderde weinig. Stikstof bleef het land gijzelen, waardoor D66 slechts kon beginnen met het bouwen van één van de beoogde tien metaforen. Demonstraties op het Malieveld liepen uit de hand, tegen het asielbeleid, tegen de nieuwe begroting en tegen het voornemen van de NS om een deel van de nieuwe dienstregeling over te dragen aan de moeder van Kevin, die normaal met haar Volvo alleen het voetbalteam van haar zoontje naar uitwedstrijden bracht.
Gezien de binnenlandse gebeurtenissen dit jaar was het niet verrassend dat tijdschrift EW, het voormalige Elsevier, in zijn allereerste verkiezing van ‘Persoon van het Jaar’ koos voor ‘de bezorgde burger’: een, zo stond in de tekst bij bekendmaking, „eerbetoon aan iedereen die zich thuis voelt bij eufemismen voor racisme”.
We maakten de warmste 3 maart, 6 juni en 23 september in de geschiedenis mee, wat ook dit jaar heel ernstig moest klinken, ware het niet dat we allemaal niet meer weten hoe warm die dagen normaal horen te zijn. Klimaatverandering verdween verder naar de achtergrond, de doelen uit het akkoord van Parijs raakten definitief uit zicht. Ter ere daarvan stuntte Ryanair door alle vluchten van en naar de Franse hoofdstad één euro te maken.
Er viel ook genoeg te vieren dit jaar. Wat te denken van de eerste bemande ruimtecapsule richting de maan in decennia, des te meer bijzonder omdat een van de vier NASA-astronauten last minute werd vervangen door zangeres Taylor Swift, een cadeau van haar nieuwe echtgenoot. De Nobelprijs voor Geneeskunde ging naar baanbrekend onderzoek naar onze hypernerveuze samenleving en werd gewonnen door een 86-jarige vrouw uit Vancouver, die tijdens het oppassen ontdekte dat het afpakken van de telefoons van haar tien kleinkinderen een positief effect had op hun mentale gezondheid.
Ook op sportgebied waren er hoogtepunten. De Amerikaanse schaatser Jordan Stolz won elke afstand waaraan hij meedeed, was ook de beste op de biatlon – waar hij zich zonder enige ervaring ook voor bleek te hebben ingeschreven – en draaide op rustdagen vrijwillig bardiensten in het olympisch dorp. „Niemand tapt zo goed een biertje als Jordan”, waren de memorabele woorden van zijn Nederlandse concurrent Jenning de Boo. Het WK voetbal werd tegen de verwachtingen in gewonnen door thuisland Amerika, nadat Trump dreigde de nationale bonden van elke tegenstander aan te klagen als ze meer dan zeven spelers op het veld zetten.
En de Elfstedentocht kwam in het nieuws, niet omdat het daadwerkelijk koud genoeg was, maar doordat Hindeloopen in februari volstroomde met hordes toeristen, misleid door een AI-filmpje van drukke voorbereidingen op bevroren sloten. Onder die toeristen was ook Erben Wennemars, die bij Eva Jinek door het stof mocht. Zij confronteerde hem met de vele mensen in het filmpje met drie armen. „Voor zoiets moois als de Tocht der Tochten zet je alle logica graag opzij.”
In 2026 was AI definitief overal. JA21 mocht de allereerste minister van AI en Digitale Zaken leveren en koos daarvoor voor een 24-jarige influencer uit Delft die op YouTube cursussen geeft waarin hij uitlegt hoe je rijk wordt met een volledig geautomatiseerde webshop. Er was een eerste rol voor een AI-acteur in de biopic over Elon Musk; hij werd geprezen om zijn waarheidsgetrouwe belichaming van de techmiljardair.
In Assen stond een week lang een AI-docent voor de klas van een middelbare school, die vervolgens tot verbazing van iedereen alsnog een burn-out kreeg door de werkdruk. En er waren in 2026 maar weinig mensen die niet gebruikmaakten van ChatGPT, dat zijn arsenaal ‘persoonlijkheden’ uitbreidde met onder meer ‘rancuneuze ex’ en ‘man die ooit eens bij een lezing van Jordan Peterson was’.
Maar we zíjn er nog, de meerderheid van ons is nog niet vervangen door een computer. De beladen dans op de grens van feit en fictie die 2026 was, hebben we overleefd. Zijn we hoopvoller geworden? Nee. Gezonder? Absoluut niet. Mentaal stabieler? Ach, ChatGPT zegt dat we hartstikke normaal zijn. Als we straks proosten met uitzicht op een helverlichte hemel, waar voor honderdduizenden euro’s aan verbodsovertredingen de lucht in gaat, kunnen we misschien al lachen om dit afgelopen jaar. En stiekem wensen dat het in januari nog allemaal anders had kunnen lopen.
Volg de laatste politieke ontwikkelingen in de VS op de voet
Source: NRC