Op nieuwjaarsdag zijn vele mensen werkzaam in musea, treinen, ziekenhuizen en bij de kiosk die ‘s ochtends hun wekker zetten zodat de rest kan doen alsof alles vanzelf gaat.
Mijn lief werkt op oudjaarsdag én nieuwjaarsdag. In een museum. In Amsterdam. Dat museum opent op 1 januari om negen uur ’s ochtends. En voor wie denkt: dat zal wel normaal zijn: nee. Het is het énige museum dat dat doet. De rest van cultureel Nederland heeft collectief besloten dat nieuwjaarsdag een dag is waarop je later begint. Of gewoon even normaal doet.
Dit museum niet.
Dit museum dacht: laten we open gaan op het moment waarop zelfs de samenleving nog niet open is. Het openbaar vervoer rijdt pas vanaf tien uur, maar dat mag de pret niet drukken. Wie cultuur wil, moet er iets voor over hebben. Bijvoorbeeld een kater. Of twee.
Ik blijf hangen bij de vraag wie die mens is. Die ene mens. Die na oudjaarsnacht, na vuurwerk, champagne, oliebollen en het besef dat het ook dit jaar weer is mislukt om het niet té gek te maken denkt: weet je wat mij nu een goed idee lijkt? Een museum. Om negen uur.
Over de auteur
Marina Lasschuit is schrijver en onderzoeksjournalist.
Dit is een ingezonden bijdrage, die niet noodzakelijkerwijs het standpunt van de Volkskrant reflecteert. Lees hier meer over ons beleid aangaande opiniestukken.
Eerdere bijdragen in deze discussie vindt u onder aan dit artikel.
Is het een toerist? Iemand zonder jetlag, zonder vuurwerktrauma, zonder idee dat Nederlanders op 1 januari vooral horizontaal bestaan? Of is het iemand die wakker wordt, naar de klok kijkt, en denkt: perfect. Precies nú wil ik nadenken over kunst, context en geschiedenis. No matter what.
Binnen dat museum zijn dan al mensen wakker sinds 06.30u uur. Mensen met echte lichamen. Én met slaaptekort. Met oordoppen die het hebben afgelegd tegen cobra’s. Mensen die niet denken: wat heerlijk, nieuwjaarsdag om negen uur werken, maar: ik heb een véél te korte nacht gehad.
Het idee dat je als instelling per se 365 dagen per jaar om exact dezelfde tijd open moet, begint hier iets manisch te krijgen. Alsof later openen gelijkstaat aan zwakte. Alsof het gebouw instort wanneer je op nieuwjaarsdag pas om elf uur de deur opendoet. Alsof iemand dan kan zeggen: já, maar ze waren niet echt altijd open.
Ondertussen wordt er personeel ingezet voor mogelijk één verdwaalde museumganger. Dat is geen dienstverlening meer, dat is een performance. Conceptuele kunst. Je zou er bijna een bordje naast zetten: Dit werk heet: Principes boven Mensen.
En dan heet het ineens personeelstekort. Dat woord wordt uitgesproken alsof het een weersomstandigheid is. Iets waar je niets aan kunt doen. Terwijl dit precies het soort keuzes zijn dat mensen langzaam murw maakt. Niet door grote drama’s, maar door dit soort kleine, volstrekt onnodige absurditeiten.
Want oudejaarsdag, prima. Dat is een gewone dag met een randje. Kerst, vooruit dan maar. Maar nieuwjaarsdag, om negen uur? Dat voelt als een vergissing die niemand durft recht te zetten. Als een Excel-beslissing. Als een managementidee dat is blijven liggen omdat niemand zei: dit is misschien gewoon een slecht plan.
Misschien hoeft niet alles altijd door. Misschien is één ochtend per jaar later beginnen geen bedreiging voor de beschaving. Misschien is dat juist beschaving.
Wat ik hier eigenlijk wil zeggen is dit: de wereld draait op mensen die werken terwijl anderen vrij zijn. In musea. In treinen. In ziekenhuizen. Bij de kiosk. Mensen die op feestdagen hun wekker zetten zodat de rest kan doen alsof alles vanzelf gaat.
En als jij dan die ene persoon bent die op nieuwjaarsdag om negen uur een museum bezoekt, of überhaupt gebruikmaakt van diensten op feestdagen, doe dan in elk geval één ding.
Kijk die persoon even aan. Knik. Glimlach.
Of zeg, heel revolutionair: dank je wel.
Wilt u reageren? Stuur dan een opiniebijdrage (max 700 woorden) naar opinie@volkskrant.nl of een brief (maximaal 200 woorden) naar brieven@volkskrant.nl
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant