De Amerikaanse inlichtingendienst CIA speelt een cruciale rol bij de Oekraïense aanvallen op de Russische olie-industrie. Dat blijkt uit een reconstructie van The New York Times. In andere delen van de Amerikaanse regering won het anti-Oekraïne-kamp juist aan invloed.
is nieuwsverslaggever van de Volkskrant.
Sinds Trump begin dit jaar opnieuw aan de macht kwam, zijn er binnen de Amerikaanse regering en overheidsdiensten pro-Oekraïense en pro-Russische kampen. Het ministerie van Defensie onder minister Pete Hegseth werkt de Amerikaanse samenwerking met Oekraïne tegen, bijvoorbeeld door wapenleveringen te traineren. Inlichtingendienst CIA blijft ondertussen zijn eigen koers varen, zelfs toen in maart van bovenaf een stop op het delen van inlichtingen met Oekraïne werd ingevoerd.
‘Trump had serieuze bedenkingen bij Zelensky’s toewijding aan het bereiken van vrede met Rusland, en zei: laten we het pauzeren’, zo bevestigde CIA-baas John Ratcliffe begin maart de berichten over de stop op het delen van inlichtingen met OekraÏne. Die volgde samen met het pauzeren van alle militaire steun aan Kyiv na het desastreuze overleg tussen Trump en de Oekraïense president Volodymyr Zelensky in het Witte Huis.
Diezelfde Ratcliffe probeert Trump ervan te doordringen welke risico’s CIA-agenten in Oekraïne zouden lopen als de stop absoluut zou zijn. Daarop mocht de CIA wel inlichtingen blijven delen over Russische dreigingen in Oekraïne, aldus The New York Times in een reconstructie van de Amerikaans-Oekraïense verhoudingen tijdens het eerste jaar van Trump in het Witte Huis. De krant sprak met meer dan 300 (militaire) functionarissen en diplomaten uit Washington, Kyiv en Europa.
Zo houdt Ratcliffe de aanwezigheid van de dienst in Oekraïne op volle sterkte en schroefde de financiering voor programma’s in dat land zelfs op. Onder zijn bewind zocht de CIA naar mogelijkheden om Oekraïne te blijven helpen, ook tijdens de inlichtingenstop die uiteindelijk ruim een week zou aanhouden.
Hoewel Ratcliffe bekendstaat als loyaal aan Trump, heeft hij, in tegenstelling tot figuren als Hegseth en vicepresident JD Vance, meer begrip getoond voor de Oekraïners. ‘Het Oekraïense volk en het Oekraïense leger zijn al enkele jaren onderschat’, zei hij bijvoorbeeld in maart. ‘Ik ben ervan overtuigd dat ze desnoods met blote handen zullen blijven vechten als ze de voorwaarden voor een duurzame vrede niet acceptabel vinden.’
Dat de CIA onder zijn leiding een grote rol speelt bij het succesvol uitvoeren van Oekraïense operaties is zichtbaar bij het aanvallen van de Russische olie-industrie. In juni smeedden agenten van de CIA samen met militaire officieren een plan om Oekraïense droneaanvallen op Russische olieraffinaderijen doeltreffender te maken. Een CIA-expert had een bepaald koppelstuk van de raffinaderijen geïdentificeerd als ‘achilleshiel’. Het vervangen ervan zou de Russen weken kosten.
Naarmate Oekraïne meer succes had, liepen de kosten voor Rusland op. Volgens Amerikaanse inschattingen zouden die op een bepaald moment zijn opgelopen tot omgerekend bijna 64 miljoen euro per dag.
Ook Trump begon het nut van de aanvallen in te zien. Tijdens gesprekken met Ratcliffe zou hij volgens anonieme regeringsfunctionarissen zijn lof hebben geuit over de heimelijke rol die de Amerikaanse CIA-agenten speelden. Het zou hem speelruimte geven in de richting van de Russische president Vladimir Poetin, die hij samen met Zelensky zover probeerde te krijgen om de oorlog te beëindigen.
Ondanks verwoede pogingen is Trump daarin nog altijd niet geslaagd. Tijdens zijn campagne beloofde Trump herhaaldelijk dat hij snel een einde zou maken aan de ‘verschrikkelijke oorlog’, daarbij geholpen door zijn vermeende goede band met Poetin. Maar volgens een Amerikaanse functionaris zou ook Trump op een bepaald moment zich hebben afgevraagd of hij zijn band met de Russisch leider niet ‘volledig overschat’ had.
Trump zette Oekraïne intussen hard onder druk om in te binden. Zo dwong een Amerikaanse topdelegatie de Oekraïners tijdens een overleg in het Saoedische Jeddah begin maart, na het bevriezen van Amerikaanse hulp, om hun kaarten op tafel te leggen: welk grondgebied zouden ze bereid zijn op te geven voor een akkoord?
‘Begin maar met tekenen’, zei Trumps toenmalige nationale veiligheidsadviseur Mike Waltz tegen de Oekraïense defensieminister Roestem Oemjerov. Die tekende op de kaart voor hem daarop een lijn die vrijwel de gehele frontlinie volgde. ‘De Oekraïners’, zo zouden Trumps adviseurs elkaar hebben verteld, zaten nu ‘in de val’.
Luister hieronder naar onze podcast de Volkskrant Elke Dag. Kijk voor al onze podcasts op volkskrant.nl/podcasts.
Geselecteerd door de redactie
Lees hier alle artikelen over dit thema
Source: Volkskrant