Eline van der Velden | producent De presentatie van AI-actrice Tilly Norwood veroorzaakte een felle discussie in Hollywood over auteurschap, werkgelegenheid en de toekomst van entertainment. De Nederlandse Van der Velden verdedigt vanuit Londen haar ‘kunstproject’.
AI-actrice Tilly Norwood in actie.
Vanaf eind september kreeg de Nederlandse acteur, komiek en producent Eline van der Velden de woede van de wereldwijde filmindustrie over zich heen. Op het filmfestival van Zürich had zij namelijk een nieuwe actrice gepresenteerd: Tilly Norwood – jong, glanshaar, strakke kaaklijn, hertenogen – volledig gemaakt met kunstmatige intelligentie. Zij moest „de nieuwe Scarlett Johannsson of Natalie Portman” worden. Regisseurs en agentschappen zouden al interesse tonen.
Hollywood reageerde verbolgen. Acteursvakbond SAG-AFTRA noemde Tilly plagiaat en een bedreiging voor de banen van echte acteurs. ‘Echte’ filmsterren Emily Blunt, Natasha Lyonne en Whoopi Goldberg noemden het respectievelijk „angstaanjagend”, „gestoord” en „oneerlijk”, en riepen agentschappen op om geen AI-acteurs te vertegenwoordigen. Zelfs regisseur James Cameron (Avatar), bekend om zijn omarming van nieuwe filmtechnieken, noemde de mogelijkheid van AI-acteurs „horrifying”.
De Nederlandse producent Eline van der Velden
„Het was helemaal niet de bedoeling om Tilly aan de wereld te presenteren!”, zegt Eline van der Velden nu, vanuit haar woon- en werkplaats Londen. We spreken haar via Teams, in het scherm zien we een AI-programma notities maken. „Het was een panelgesprek voor de zakenkant van de filmindustrie, in Engeland lieten we Tilly al drie maanden zien. Maar vooral in Amerika schrokken ze van wat we toonden. Daardoor ging de boodschap een beetje verloren: Tilly is vooral een kunstproject, om aan de wereld te laten zien wat er met AI kan!”
Van der Velden werkt al zo’n vijftien jaar in de film- en televisie-industrie. Na studies natuurkunde en musical en rollen in Nederlandse producties als Overspel richtte ze het productiebedrijf Particle6 op in Londen. Daarmee maakte ze programma’s als BBC Bitesize en Miss Holland, een Borat-eske BBC-komedie waarin Van der Velden als botte Hollandse schoonheidskoningin leert over de Britse cultuur: scones eten van een mes, sekspraat in de pub.
Aanvankelijk deed Particle6 ‘normaal’ productiewerk, maar drie jaar geleden begon het bedrijf steeds meer AI te gebruiken. „Destijds kon kunstmatige intelligentie nog niet meer dan een domme stagiaire, een ‘shit intern’, zoals we zeiden. Je kon het maar één zin geven en dan raakte het systeem overbelast.”
Toen de techniek beter werd, richtte Particle6 zich op AI-productiehulp voor reclame-, televisie- en filmproducties. „Stel een film heeft een scène met een boot nodig. Maar ze kunnen geen boot betalen, haven, of filmdagen. Dan komen ze bij ons en maken wij die shots. We maken ook veel dieren of helpen met visuele effecten.”
Door Tilly Norwood werden Van der Velden en Particle6 plotseling wereldwijd bekend. De vraag is nu zo groot geworden dat Particle6 en dochterbedrijf Xicoia 12 vacatures open hebben staan. Van der Velden: „We verdrievoudigen dit jaar. In februari hebben we waarschijnlijk 50 werknemers.” Voor wie Particle6 precies werkt mag Van der Velden niet zeggen, wegens ‘non-disclosure agreements‘ (geheimhoudingsverklaringen, NRC kon de grootte van de vraag dus niet controleren).
AI-actrice Tilly Norwood.
„Een jaar geleden verschenen de eerste AI-influencers – personages met complete persoonlijkheden en eigen socialemedia-accounts. Er leek daarmee een nieuw AI-genre te ontstaan, naast film en televisie. Dat vond ik interessant. Ik ben actrice, heb veel improvisatiecomedy gedaan en ben altijd typetjes aan het bedenken, zoals Miss Holland. Toen dacht ik: dat kan ik nu met een digitale acteur doen.”
„Met AI. Eerst vroegen we Large Language Models (LLM’s) als ChatGPT om ideeën voor een ‘global superstar’: de domme suggesties negeerden we, de goede namen we mee. Een soort samenwerking, zeg maar, waarin wij AI toetsten aan onze ervaring in de film- en televisiewereld. Een goede suggestie was bijvoorbeeld dat Tilly er gezond uit moest zien. We gebruikten zo’n tien verschillende AI-programma’s, zoals ChatGPT en Dall-E, om tot Tilly te komen.”
Tilly Norwood moest een global superstar worden, zegt Van der Velden. Dus is ze „etnisch ambigu”, een jonge vrouw aan het begin van haar carrière, en aantrekkelijk. „De eerste versie was net Kim Kardashian. Maar ze mocht van mij niet te mooi zijn. Ze is niet gemaakt vanuit de male gaze – met grote tieten, dikke lippen – maar natuurlijker.” Het personage mocht ook niet lijken op iemand anders. Niemand heeft de naam Tilly Norwood. „Acteur Ryan Reynolds heeft nog geprobeerd een ‘echte Tilly Norwood’ te vinden als grapje voor een commercial. Maar hij vond alleen ene Nathalie Norwood!”
„Die LLM’s zijn een soort black box. Dus niemand weet precies hoe het werkt. Waarschijnlijk zijn die programma’s getraind met het hele publieke domein: miljarden mensengezichten. Ik zeg vaak: waarschijnlijk zit daar ook heel veel porno in.
„Maar het is niet alsof het systeem dan direct elementen van één gezicht pakt: een neus van die, een oog van die. Het is een zogenaamd denoising systeem. Dat werkt echt op pixelniveau. Zoals wij allemaal van dezelfde atomen gemaakt zijn, is Tilly eigenlijk ook van dezelfde pixels gemaakt.”
„AI is op ons allemaal getraind. Ik kan daar zelf ook boos om worden. Het is waarschijnlijk ook op mijn acteren getraind. Op alles wat ik op YouTube heb gezet. Op mijn foto’s… Maar ik denk ook: de mensheid heeft altijd voortgebouwd op wat eerder kwam. Daarom ga je naar de universiteit: om eerst alles te leren en daarna daarop verder te bouwen. Zo heb ik er vrede mee gekregen.”
„Het is er nu. We kunnen ook zeggen: we gebruiken geen AI. Maar dan verliezen we ons werk. We kunnen er beter voor kiezen het goed te gebruiken: geen copyright breken, of echte mensen namaken. Dus niet: ‘maak iemand zoals Natalie Portman’ of ‘schrijf in de stijl van Wes Anderson’. De EU AI Act zegt bovendien dat je transparant moet zijn over het gebruik van AI, en daar ben ik het volledig mee eens.
„Het creëert ook werk. Er worden jaarlijks twintig films in het Verenigd Koninkrijk niet afgemaakt omdat ze niet genoeg budget hebben. Wij gaan met de filmmakers werken: ‘Nou, deze dierenshots kunnen we doen, deze establishing shots en visuele effecten…’ Daarmee bespaar je zo dertig procent productiekosten. Waardoor ze toch kunnen draaien. Zo kunnen al die mensen aan het werk.”
Ander voordeel van AI is volgens Van der Velden dat je niet meer met echte kinderen of dieren hoeft te werken. „Er is geen enkele goede reden om kinderen of dieren op set te hebben.” En hoewel AI enorm veel energie kost, kun je de ecologische voetafdruk van een filmshoot ermee „terugbrengen tot een tiende”.
Hoe dan ook: verzet tegen AI is zinloos volgens Van der Velden. „Tijdens de industriële revolutie had je de Luddieten die vochten tegen technologische vooruitgang, maar die is niet te stoppen. Dit is een soortgelijke revolutie. Ik vergelijk het met elektriciteit of wifi: AI wordt overal onderdeel van. Dan moet je kiezen: sta je aan de kant van de makers, of laat je het over aan techbedrijven? Als wij het niet doen als creatief bedrijf vanuit de filmwereld, dan zal de techindustrie volledig de dienst uitmaken.”
„Ik vind het vooral belangrijk om te weten hoe ver de techniek is. Dus we zijn met topregisseurs bezig om allerlei creatieve projectjes met Tilly uit te proberen. En we zijn ook Tilly’s hersenen aan het bouwen. Zodat je straks met haar kunt bellen, sms’en en videobellen. Maar het is de bedoeling dat Tilly binnen een nieuw AI-genre blijft opereren.”
„Zeker. Ze is een kunstproject, dat ik naast het runnen van mijn bedrijf deed.”
„De digitale influencer Lil Miquela had in 2020 al vertegenwoordiging. Niet voor films maar voor brands, of goede doelen. Wij laten Tilly niet naast mensen spelen in films en series, al hebben we daarvoor wel veel aanbiedingen gekregen. Nu Tilly zo beroemd is geworden, hebben we besloten even te wachten met vertegenwoordiging. We willen eerst zien welke agentschappen zich echt gaan specialiseren in AI-talent.”
„Hybride [echt camerawerk, aangevuld met AI-shots en effecten] gaat het komende jaar heel groot worden. Maar ik denk dat films en series echte acteurs blijven behouden. AI-talenten als Tilly worden een heel ander genre. Zoals animatie: we genieten ook van het personage Elsa in Frozen. Vanaf 2027 zullen we heel coole, nieuwe experimenten zien, ver buiten de normale camerabeperkingen. AI-kunstenaars maken nu al dingen die je nooit had kunnen bedenken.”
„Coca-Cola heeft ook AI-reclames gemaakt en het bedrijf had daarna meer sales dan voorheen. Wij hebben ook AI-commercials gemaakt en daar kwamen geen slechte reacties op. Ik denk dat mensen vooral reageren op een soort esthetiek, een soort ‘AI-stijl’. Als het minder op AI lijkt, vinden ze het minder erg. Maar ik denk ook dat ze vergeten dat er mensen achter de AI zitten. Het is niet simpelweg een knop indrukken. Er zit een heel groot, creatief team achter dit soort reclames.”
„Nee joh, we willen juist meer competitie! De meeste productiebedrijven in Engeland gebruiken het gewoon. Maar wij zijn specialisten, met drie jaar ervaring. Wij hebben een speciaal proces met tien verschillende tools, waardoor ons werk er zo mooi mogelijk uitziet. Het gebeurt wel eens dat bedrijven al AI hebben gebruikt en pas bij ons komen als ze niet verder komen. Dan weten ze hoe moeilijk het is! En daarnaast komen we uit deze industrie: dus we kunnen de AI creatief toepassen.”
„Haha! Nee. Maar het heeft bij mij een soort kinderlijke, creatieve energie opgewekt. AI kan nooit de creativiteit van de mens afnemen. Ik zie het een beetje als rekenmachine. Als wiskundige of natuurkundige heb je altijd een rekenmachine gehad om je te helpen. In de creatieve wereld was die er nog niet. Tot nu toe. Maar je moet die wel goed gebruiken. Daar zal het in de toekomst om gaan: taste and judgement.”
Doorzie de wereld van technologie elke week met NRC-redacteuren
Source: NRC