De Israëlische overheid heeft dinsdag bekendgemaakt dat zo’n 25 humanitaire organisaties vanaf 1 januari geen toestemming meer hebben om in de Palestijnse gebieden te werken. VN-organisaties waarschuwen dat de humanitaire hulp in de Gazastrook zal instorten.
is buitenlandredacteur van de Volkskrant.
Het verbod treft een kwart van alle hulporganisaties die actief zijn in de verwoeste Gazastrook. De ngo’s verliezen hun accreditatie omdat ze volgens Israël niet aan de nieuwe eisen hebben voldaan. Zonder Israëlische toestemming wordt het onmogelijk om humanitaire hulp of internationale medewerkers de grens met Gaza over te krijgen.
Ook Artsen zonder Grenzen (AzG), een van de grootste ngo’s in Gaza, verliest volgens persbureau AP haar accreditatie. Israël heeft AzG er eerder van beschuldigd dat sommige medewerkers met Hamas en andere militante groepen hebben samengewerkt en die beschuldiging zou onvoldoende zijn weerlegd. De medische hulporganisatie heeft nog niet op het nieuws gereageerd, maar waarschuwde vorige week dat ‘een groot deel van de bevolking in Gaza toegang tot medische zorg en water verliest’ bij een verbod.
AzG ondersteunt zes ziekenhuizen in de Gazastrook, levert drinkwater en runt meerdere veldhospitalen, gezondheidspunten en een centrum voor ernstige ondervoeding. In 2025 hebben teams van AzG ‘honderdduizenden patiënten geholpen en honderden miljoenen liters water geleverd’, aldus Pascale Coissard, noodhulpcoördinator voor Gaza. Voor komend jaar had de organisatie 100- tot 120 miljoen euro toegezegd aan hulpverlening in Gaza, waarmee het hoopte de activiteiten verder uit te kunnen breiden.
Het besluit is veroordeeld door de ministers van Buitenlandse Zaken van onder meer Canada, Noorwegen, Frankrijk, Japan en het Verenigd Koninkrijk. ‘De mensen in Gaza staan voor verschrikkelijke omstandigheden met hevige regen en dalende temperaturen. Meer dan de helft van de ziekenhuizen is slechts deels operationeel en heeft essentieel medisch materiaal tekort’, schrijven zij in een open brief. De ministers roepen Israël op om de ngo’s toch toe te laten tot Gaza en meer grensovergangen te openen.
Humanitaire organisaties vreesden al langer dat dit zou gebeuren. Op 17 december riepen de VN en meer dan tweehonderd internationale en Palestijnse organisaties de internationale gemeenschap op actie te ondernemen tegen het nieuwe registratieproces. Ze waarschuwden dat slechts een fractie van de hulporganisaties actief kan blijven, met ‘catastrofale gevolgen’ voor de Westelijke Jordaanoever en vooral de Gazastrook. ‘Als internationale ngo’s gedwongen worden hun activiteiten te staken, zal een op de drie gezondheidsfaciliteiten in Gaza sluiten’, aldus de verklaring.
Israël kondigde afgelopen voorjaar aan dat de registratie van ngo’s voortaan onder het ministerie van Diaspora Zaken en het Bestrijden van Antisemitisme zou vallen. Alle hulporganisaties moesten in september een nieuwe aanvraag indienen inclusief volledige lijsten van zowel Palestijnse als buitenlandse werknemers en gegevens over hun familieleden. Een organisatie kan al worden afgewezen als een medewerker in de afgelopen zeven jaar publiekelijk heeft opgeroepen tot een boycot van Israël.
Volgens Israël is een veiligheidsscreening nodig om ‘vijandige’ elementen te weren, maar hulporganisaties stellen dat Israël daarmee humanitaire hulp politiek maakt. Ook zeggen veel ngo’s dat zij de gevraagde informatie niet kunnen aanleveren vanwege privacywetgeving in het land waar ze zijn gevestigd. In de eerder genoemde verklaring schrijven de hulporganisaties dat ze steeds contact hebben gezocht met de Israëlische autoriteiten om samen tot oplossingen te komen.
Volgens de hulporganisaties maakt Israël hun werk in de kapotgeschoten Gazastrook al langer heel moeilijk. Sinds het staakt-het-vuren tussen Hamas en Israël is er nog geen einde gekomen aan de humanitaire crisis. Het grootste deel van de ruim twee miljoen inwoners leeft noodgedwongen in kapotte tenten of half ingestorte gebouwen. Er zijn nog altijd enorme tekorten aan drinkwater, voedsel, medicijnen, brandstof, dekens, warme kleding en tenten.
De Verenigde Naties benadrukken keer op keer dat miljoenen euro’s aan humanitaire hulpmiddelen op Israëlische toestemming wachten. Israël laat elke dag minder vrachtwagens over de grensovergangen dan afgesproken en weigert dingen als tentstokken, ducttape en gereedschap omdat die voor militaire doelen ingezet zouden kunnen worden. Daardoor blijft het onmogelijk om bijvoorbeeld de riolering te repareren.
Afgelopen week werd de Gazastrook voor de derde keer deze winter getroffen door zware regenval en storm. Duizenden tenten waaiden weg, gingen kapot of kwamen onder water te staan. Gecombineerd met vrieskou zorgt dat voor levensgevaarlijke situaties. Sinds begin december zijn zeker vijftien mensen overleden aan onderkoeling, waaronder drie baby’s.
Luister hieronder naar onze nieuwspodcast de Volkskrant Elke Dag. Kijk voor al onze podcasts op volkskrant.nl/podcasts.
Geselecteerd door de redactie
Lees hier alle artikelen over dit thema
Source: Volkskrant