Het basispakket van de zorgverzekering is zo uitgebreid dat iedereen die weinig zorg nodig heeft, het daarmee wel redt. Dat is in ieder geval het uitgangspunt. Maar maken we wel voldoende gebruik van alles wat dit pakket biedt?
Elke basisverzekering is gelijk, legt Babs van der Staak van de Consumentenbod uit. "Dat aanbod is wettelijk vastgelegd. Bij alle zorgverzekeringen is de dekking hetzelfde. Het enige verschil is de contractering; ziekenhuizen en zorgaanbieders hebben geen afspraken met álle zorgverzekeraars." Je kunt dus niet voor élke behandeling overal terecht.
Veel consumenten hebben een aanvullende zorgverzekering, omdat ze denken dat ze dan goed verzekerd zijn. Maar check vooral of je die aanvullende verzekering echt nodig hebt, zegt de Consumentenbond. Misschien betaal je wel meer premie dan dat je verzekering uiteindelijk oplevert.
Met de basiszorgverzekering ben je onder meer verzekerd voor huisartsenzorg, behandeling en verblijf in het ziekenhuis, geneesmiddelen, psychologische hulp, verloskundige zorg en kraamzorg, en tandheelkundige zorg tot achttien jaar. Daarnaast worden door de overheid ook preventieve maatregelen aangeboden in het basispakket.
Economen vinden dat een zorgverzekering niet alles moet vergoeden, legt Bastian Ravesteijn uit. Ravesteijn is universitair docent economie aan de Erasmus School of Economics. "De bedoeling van een zorgverzekering is dat mensen beschermd worden tegen het risico van hoge zorgkosten als ze ziek zijn. Maar welke zorgkosten moeten worden vergoed en welke niet? Dat is een belangrijke vraag."
Het is niet bij iedereen bekend welke zaken worden vergoed in het basispakket, zegt Bas Knoppert van vergelijkingsdienst Independer. "Een schrijnend voorbeeld dat we veel horen is de tandarts."
"Veel mensen weten niet dat de tandarts voor kinderen onder de achttien jaar gratis is. Daardoor slaan ze het over, terwijl die preventie later juist zo veel problemen kan voorkomen." Ook fluoridebehandelingen voor kinderen worden vergoed vanuit het basispakket.
In 2026 mag je drie keer per jaar meedoen aan een stoppen-met-rokenprogramma. Tot nu toe werd dit maar één keer per jaar vergoed. Ook meedoen aan een geïntegreerd leefstijlprogramma (GLI) wordt vergoed in dat basispakket. Daarmee werk je twee jaar aan gedragsverandering om een gezonde leefstijl te bereiken en te behouden.
"Veel verzekeraars zetten in op preventie en op het aanmoedigen van een gezonde leefstijl", zegt Knopperts. "Het kan lonen om eens goed te kijken naar wat de verschillende verzekeraars aanbieden." Los van wat de overheid bepaalt, hebben verzekeraars hun eigen kortingen, pakketjes en regelingen.
Menzis geeft leden met een basisverzekering toegang tot de Hardlopen met Evy-app en toegang tot het digitale platform How about Mom voor pas bevallen moeders en korting op een bril bij Pearle. Bij ASR kun je door te bewegen punten sparen en inwisselen voor cadeaus.
Knopperts: "Sommige verzekeraars geven korting op goede hoofdkussens en verzekeraar Just richt zich op heel goedkope condooms. Bij CZ krijg je 20 procent op de sportschool. Overal wordt ingehaakt op het voorkomen van ziekte en dus dure zorgkosten."
"Sinds de jaren zeventig wordt onderzocht welke zorg mensen wel gebruiken als die gratis is, maar die ze niet gebruiken als ze er zelf voor moeten betalen", vertelt Ravesteijn. "En wat blijkt? Mensen zijn veel minder snel bereid om uit eigen zak te betalen voor plastische chirurgie, de fysiotherapeut, de psycholoog en tandartskosten voor routinecontroles." En dat is precies de zorg die in Nederland niet of minder wordt vergoed vanuit het basispakket.
De conclusie was dat mensen die zorg blijkbaar weinig waard vinden en dat die daarom niet moet worden vergoed. "Maar de afgelopen jaren blijkt uit steeds meer onderzoek dat dit te kort door de bocht is. Mensen blijken vaak helemaal niet goed te weten wat zorg hun oplevert en gaan vaak zorg mijden waarvan ze niet gelijk het resultaat zien." Dit geldt bijvoorbeeld voor psychische zorg, zegt Ravesteijn.
Naast het feit dat mensen soms waardevolle zorg mijden als ze die uit eigen zak moeten betalen, houden de oude theorieën over zorgzekeringen volgens Ravesteijn ook onvoldoende rekening met het idee dat voorkomen beter is dan genezen.
"Iedereen gaat een lagere premie betalen als mensen met een gaatje in hun gebit daar niet te lang mee rondlopen. Want als dat later leidt tot een ontsteking, dan wordt die behandeling wél vergoed vanuit het basispakket. Dus het zou goed zijn als die mensen op tijd naar de tandarts gaan."
Daarom wordt de laatste jaren veel gekeken naar preventieve zorg: als je er vroeg bij bent, voorkom je hoge latere zorgkosten. Ravesteijn waarschuwt wel voor te snelle maatregelen. "Laten we alleen preventieve zorg vergoeden als die effectief is, op basis van onderzoek. Anders lopen we het risico dat veel geld verspild wordt dat beter had kunnen worden besteed aan waardevolle zorg."
Source: Nu.nl economisch