Rusland zal hard reageren op een Oekraïense droneaanval, die volgens Moskou is uitgevoerd op een buitenverblijf van Vladimir Poetin, en zich anders opstellen in het onderhandelingsproces over vrede in Oekraïne. Volgens de Oekraïense president Zelensky berust de beschuldiging op een leugen.
is correspondent Rusland van de Volkskrant. Hij woont sinds 1992 in Moskou.
De Russische minister van Buitenlandse Zaken Sergej Lavrov stelt dat Oekraïne in de nacht van zondag op maandag een residentie in de provincie Novgorod heeft aangevallen met 91 drones. Die zijn volgens hem allemaal neergehaald.
Lavrov: ‘Met het oog op de definitieve degeneratie van het misdadige regime in Kyiv, dat is overgestapt op een politiek van staatsterreur, zal Rusland zijn onderhandelingspositie herzien.’ Wat die nieuwe positie is, blijft onduidelijk. Volgens Lavrov zal Moskou niet uit het onderhandelingsproces stappen.
De aanval zou hebben plaatsgevonden terwijl de Amerikaanse president Donald Trump en zijn Oekraïense ambtgenoot Volodymyr Zelensky in Florida Zelensky’s jongste vredesvoorstellen bespraken. Beiden toonden zich na afloop optimistisch over het perspectief op vrede, maar al snel werd duidelijk dat het ruim drie uur durende overleg tussen de beide presidenten geen invloed heeft gehad op de zienswijze van de grote afwezige: Rusland.
Voorafgaand aan de ontmoeting sprak Trump ruim een uur telefonisch met zijn Russische ambtgenoot Poetin. Het gesprek had ‘een vriendschappelijk, welwillend en zakelijk karakter’, aldus Poetins adviseur Joeri Oesjakov. Trump en Poetin zijn het er volgens hem over eens dat een door Oekraïne en Europese leiders gewenst staakt-het-vuren geen oplossing biedt en ‘slechts leidt tot voortduring van het conflict’.
Poetin en Trump spraken ook af dat ze elkaar na afloop van het gesprek met Zelensky in Florida opnieuw zouden spreken. Dat is inmiddels gebeurd, waarbij Poetin volgens Oesjakov Trump heeft geïnformeerd over de gemelde aanval op zijn buitenverblijf. Trump reageerde ‘geschokt’, aldus Oesjakov. Trumps woordvoerster Karoline Leavitt sprak na afloop van een ‘positief’ gesprek.
Poetins woordvoerder Dmitri Peskov herhaalde maandag tegenover Russische journalisten het aloude standpunt dat de strijd alleen kan worden gestaakt als het Oekraïense leger zich geheel terugtrekt uit de Donbas. Peskov liet desgevraagd in het midden of dat ook geldt voor de provincies Cherson en Zaporizja.
Aan de vooravond van het overleg bezocht Poetin demonstratief een commandocentrum van het Russische leger, iets wat hij vaker deed voor of tijdens onderhandelingen over de situatie in Oekraïne. Poetin liet zich in militair tenue – met opschrift ‘opperbevelhebber van de Russische strijdkrachten’ – bijpraten over de situatie aan het front. ‘De leiding van het Russische leger heeft het nodige te melden waarmee ze onze burgers blij kan maken. Er zijn resultaten’, begon Poetin monter.
De verslagen van zijn generaals schetsten zoals gebruikelijk een beeld van stelselmatig oprukkende Russische troepen, iets wat de Russen al jaren dag in dag uit krijgen voorgeschoteld in de televisiejournaals. Voor tegenvallers, zoals de recente mislukte poging het stadje Koepjansk in te nemen, is in deze rapporten geen plaats.
Poetin greep de gelegenheid aan voor een opmerkelijke uitspraak. Het Russische leger rukt volgens hem zo snel op, dat het Rusland in feite niet meer uitmaakt of de Oekraïners zich eigenhandig terugtrekken ‘uit de voorlopig door hen bezette gebieden’.
‘Wij zien dat de aanvoerders van het Kyiv-regime geen haast maken om dit conflict met vreedzame middelen op te lossen’, besloot Poetin. En om die reden ‘zullen wij alle gestelde doelen van de speciale militaire operatie met militaire middelen bereiken’, een boodschap die Poetin de afgelopen weken al meer dan eens heeft herhaald. Op 17 december beloofde Poetin ‘de bevrijding van (Ruslands) historische grond’ met geweld, als Oekraïne de ‘onderliggende redenen van het conflict’ niet via diplomatieke weg wil wegnemen.
En daarvan is geen sprake, betoogt Moskou voortdurend. ‘Het regime van Zelensky en zijn Europese curators toont zich niet bereid tot constructieve onderhandelingen’, zei minister Lavrov afgelopen week. ‘Kyiv blijft proberen de situatie aan het front te veranderen.’
In de aanloop naar het overleg tussen Trump en Zelensky is in de Russische media veelvuldig de draak gestoken met Zelensky’s 20-puntenplan, dat een aangepaste versie is van de lijst van 28 punten die Trump eerder presenteerde. Volgens Moskou waren Zelensky’s voorstellen in strijd met ‘de geest van Anchorage’, de stad in Alaska waar Trump en Poetin in augustus het naar verluidt eens waren over de noodzaak de ‘onderliggende redenen’ van het conflict aan te pakken.
In de voorstellen staat niets over een neutrale status voor Oekraïne, dat in Zelensky’s optiek een leger van 800 duizend man zou mogen handhaven. Ook daarmee zal Moskou nooit instemmen, maar voor het Kremlin staat of valt alles met de status van de Donbas, en die is en blijft voor de Russen onbespreekbaar. Moskou wil niets weten van een gedemilitariseerde zone, waarover Oekraïne dan uiteindelijk het gezag zou behouden en waar mogelijk een buitenlandse vredesmacht zou worden gestationeerd. Volgens Lavrov zijn zulke troepen een ‘legitiem doelwit’ voor het Russische leger. ‘Dat hebben we al honderd keer gezegd.’
Lees hier alle artikelen over dit thema
Source: Volkskrant