Andries Jonker zwaaide dit jaar af met een mislukt EK bij de Oranjevrouwen. Maar de Noord-Hollander wil zijn gevoel over drie jaar bondscoachschap niet laten overschaduwen door het pijnlijke toernooi en de roerige aanloop ernaartoe. "We hebben óók zoveel moois bereikt."
In de weken na het EK rende en fietste Jonker vaak in zijn eentje door de Noord-Hollandse weilanden om zijn hoofd leeg te maken. "Het hielp om het een plekje te geven."
Hij gaf zichzelf drie maanden om het mislukte eindtoernooi te verwerken. Hij was veel thuis, maar keek niet naar vrouwenvoetbal. Ook niet naar de eerste wedstrijden van Oranje onder de nieuwe bondscoach Arjan Veurink. "Ik ben alleen een keer naar een wedstrijd van FC Volendam geweest. Ik had even geen behoefte aan vrouwenvoetbal."
Dat kwam voort uit "diepe teleurstelling" die volgens Jonker vergelijkbaar was met zijn gevoel na de verloren Champions League-finale met Bayern München tegen Internazionale in 2010. Jonker was toen assistent-coach van Louis van Gaal bij Bayern. Het Inter van Wesley Sneijder won de finale in Madrid met 0-2.
"Tien jaar lang heb ik geen Champions League-finale gekeken. Te pijnlijk", vertelt Jonker. "Het lastigste vond ik destijds dat er een hele zomer geen wedstrijd volgde om je te herpakken. Dat had ik bij Oranje ook."
Inmiddels is het een klein half jaar na het EK en kijkt de 63-jarige Jonker met gepaste tevredenheid ("om echt trots te zijn, hadden we een prijs moeten pakken") terug op zijn jaren bij Oranje. Toch kan de Noord-Hollander er niet omheen dat het EK een zeer teleurstellend sluitstuk was.
Jonker wist na de loting dat het een lastig verhaal zou worden, maar op uitschakeling in de groepsfase - na een zege op Wales (0-3) en nederlagen tegen Engeland (4-0) en Frankrijk (2-5) - had hij niet gerekend. "Drie dingen waren cruciaal voor succes: we moesten compleet zijn, we moesten op topniveau zijn, en er mocht geen gedoe zijn. Dat was allemaal niet het geval."
Topspeelsters Vivianne Miedema en Lineth Beerensteyn, Jonkers "troefkaarten", waren niet topfit. Bovendien presteerden de speelsters van Oranje niet op de toppen van hun kunnen, zoals in december vorig jaar tegen de Verenigde Staten.
"Toen lieten we ondanks een 1-2-nederlaag zien dat we mee kunnen met landen als Spanje, Frankrijk en Engeland, mits we top zijn. Maar na die wedstrijd is er wel het nodige veranderd."
Jonker wil niet praten over de KNVB, omdat hij niet wil dat er "negativiteit ontstaat in en rond het vrouwenvoetbal". Feit is dat de voetbalbond van hem een dead man walking maakte door hem een half jaar voor het EK, nota bene een maand na de topwedstrijd tegen de VS, de wacht aan te zeggen.
Toch hield Jonker het geloof dat hij Europees kampioen kon worden met Oranje, zelfs na de afgang in Duitsland (4-0) in aanloop naar het EK. Pas daags na de eerste EK-wedstrijd tegen Wales bekroop hem op het trainingsveld in Thun een ander gevoel. "Ik zag de reserves trainen en dacht: dit is niet goed. Toen begonnen de vijf slechte dagen."
Jonker maakt meermaals duidelijk dat hij zijn voormalige speelsters niet wil afvallen en niet over alles in detail wenst te treden. Ook niet over de scheurtjes die zichtbaar waren tussen Jonker en zijn speelsters. Zo was er een misverstand over een blessure van Daniëlle van de Donk en was Wieke Kaptein geïrriteerd richting de afzwaaiende bondscoach.
Ook wil Jonker niet verder ingaan over de afgang van Oranje tegen Engeland, waarbij het volgens de coach niet lag aan zijn wedstrijdplan. "Dit plan hadden we tientallen keren goed uitgevoerd. Maar tegen Engeland kregen wij het niet voor elkaar."
Jonker beaamt wel dat zijn aangekondigde vertrek waarschijnlijk zijn autoriteit heeft aangetast. "Dat is menselijk, zeker als de complete technische staf weggaat (Janneke Bijl en Arvid Smit vertrokken na het EK naar het Engelse team, red.). Dan ontstaat er een megaprobleem."
Op verschillende manieren probeerde Jonker "de kikkers in de kruiwagen" te houden, bijvoorbeeld door bewust twee dagen voor het duel met Wales in een podcast te zeggen dat hij vlak voor het toernooi had overwogen om te stoppen. Jonker kreeg als reactie daarop het verwijt dat hij "een poppenkast" opvoerde en schoot uit zijn slof richting een journalist.
Die reactie was een groot contrast met hoe Jonker zich op het WK van 2023 profileerde, namelijk joviaal en vrolijk. “De omstandigheden waren nu compleet anders ", zegt hij. "Het was qua saamhorigheid niet zoals op het WK. Iedereen die daarbij was, krijgt bij de herinnering nog een glimlach op zijn of haar gezicht. Er stond niets in de weg tussen spelers, staf en KNVB."
Achteraf denkt Jonker dat hij bij het EK speelsters als Jill Baijings, Merel van Dongen en Shanice van de Sanden had moeten selecteren om saamhorigheid te creëren. "Misschien had ik meer naar persoonlijkheid moeten kijken en niet alleen naar voetbal."
Bij de eerste interlandperiode zonder Jonker liet Romée Leuchter recent optekenen dat haar band met Jonker "niet top" was en zei Kerstin Casparij dat Veurink moderner is dan Jonker.
Die uitspraken raken Jonker niet. "Veurink ís ook moderner dan ik", vertelt Jonker. "En wat betreft Romée: ik heb haar niet geselecteerd voor het WK. Joey Veerman zal ook niet blij zijn met Ronald Koeman. Maar voor mijn gevoel had ik met alle speelsters een prima verstandhouding."
Jonker koestert geen wrok jegens speelsters en zat recent bij het oefenduel Portugal-Nederland zelfs voor de televisie. "We hebben in drie jaar óók zoveel moois bereikt. De kwartfinales van het WK, de finaleronde van de Nations League, kwalificatie voor het EK. Het was een mooie tijd met een fijn gezelschap."
"Uiteindelijk is het EK voor de helft mislukt. We hebben tegen Engeland niet goed gespeeld en een helft slecht tegen Frankrijk. Dat is op dit niveau dodelijk."
Maar had Jonker dan niet beter kunnen voorkomen dat het avontuur zo zou eindigen, door na de mededeling van de KNVB al te stoppen? "Iedereen in m'n omgeving raadde me dat aan. Ik ben eigenwijs geweest en met de wetenschap van nu had ik wellicht moeten luisteren. Tóch zou ik het weer doen."
Jonker kijkt met een goed gevoel naar de erfenis die hij heeft nagelaten aan Oranje. "Talenten als Wieke Kaptein, Esmee Brugts en Veerle Buurman zijn doorgekomen, de selectie is breder geworden en we hebben het vertrek van wereldtoppers Lieke Martens en Stefanie van der Gragt goed opgevangen."
Commentaar van analisten ("beroepsroepers") op zijn werkwijze, laat Jonker links liggen. "Ik hanteer de 4-4-theorie. Kom je van een 4-0-achterstand terug tot 4-4, sluit je af met een fijn gevoel. Maar als je een 4-0-voorsprong weggeeft, vinden mensen dat je hebt gefaald. Toch is het eindresultaat hetzelfde."
Na een korte stilte: "We hebben vijf slechte dagen gehad onder mijn leiding. Moet ik daar drie jaar bondscoachschap door laten verpesten? Ik dacht het niet."
Source: Nu.nl sport