DEN HAAG - Inwoners van Den Haag worden soms ook wel klagenezen genoemd: mopperen en klagen zijn een lokale volkssport, zo lijkt het soms wel. Wij pikten er vier dingen uit, voor onze serie De Plaag van Den Haag. En vragen ons af: is het geklaag terecht? En wat zijn oplossingen? Vandaag aflevering vier (de laatste): fatbikes.
Dit verhaal is onderdeel van de serie artikelen 'De Plaag van Den Haag'. Gemaakt door Den Haag FM in samenwerking met Omroep West.
'Ja, ze rijden echt heel onbeschoft en heel hard. En het maakt niet uit waar ze rijden, dat doen ze gewoon overal', zeggen twee jonge meiden in het centrum van Den Haag. 'Ik ben lastiggevallen door mensen op een fatbike. Zo fietsen ze op de stoep. Dan zeg je er wat van, en dan word ik uitgescholden of ze stappen van hun fatbike af als ze met z’n tweeën zijn. Ze gedragen zich heel agressief, die pikkies. Ik vind dat er een verbod moet komen', vertelt een man aan ons.
'De mensen die erop rijden zijn allemaal een beetje asociaal en gaan veel te hard door de stad. Ze laten ze meestal ook opvoeren. Als het allemaal een beetje veilig kan vind ik het geen probleem, maar ja, als anderen er allemaal last van hebben, zou ik andere regels invoeren', zegt een jongen even verderop.
Eerst maar eens even naar Veilig Verkeer Nederland. Wat is eigenlijk het verschil tussen een 'gewone' e-bike en een fatbike, nog los van het onderwerp en de dikke banden? 'In een fatbike zit meestal een andere aandrijving. Daardoor is hij moeilijker onder controle te houden. Hij schiet vaak weg bij het starten en als je een noodstop wilt maken, rijdt hij toch nog een stukje door, vertelt woordvoerder Willemijn Pomper.
'En degenen die erop zitten, worden steeds jonger. Bij mijn zoontje van negen in de klas hebben de eerste kinderen er al eentje. Dat is echt niet veilig, ze kunnen de snelheid en de gevaren niet goed inschatten. Wij adviseren om kinderen echt op een gewone fiets te laten rijden en zijn zeker niet blij met de komst van de fatbike', verzucht ze.
Gaat het nog meer uit de hand lopen? 'Opvoeren is makkelijk en er komen steeds meer goedkope exemplaren uit het buitenland, die technisch minder goed in elkaar zitten. Die kun je nog makkelijker opvoeren en ze zijn minder stevig. Dus de kans op onveilige situaties neemt daarmee nog meer toe.'
Hoe vaak het tot nu toe bij ons in de buurt misging, is moeilijk te achterhalen. De Haagse politie heeft geen cijfers, omdat het niet apart wordt bijgehouden. Ook bij het kenniscentrum voor letselpreventie VeiligheidNL hebben ze geen exacte gegevens over Den Haag, vertelt woordvoerder Tom de Beus.
'Dat komt omdat niet elke spoedeisende hulp standaard meedoet aan onze registratie. Maar het is logisch dat er meer ongelukken met fatbikes zijn, als er meer van die dingen rondrijden.' Over spoedeisende hulp gesproken: we bellen met Hugo den Boogert. Hij is neurochirurg in het Haaglanden Medisch Centrum en lid van het kernteam bij 'Artsen voor veilig fietsen.'
'Ik zie vooral de mensen met ernstig hoofdletsel, die aantallen vallen gelukkig nog wel mee, maar elke patiënt is er eentje te veel. Maar de neuroloog, traumachirurgen, en spoedeisende hulp-artsen zien de laatste tijd steeds vaker slachtoffers van fatbikes.'
Volgens de dokter leidt het toegenomen aantal van deze fietsen tot nog meer snelheidsverschillen op fietspaden en meer roekeloos rijgedrag. 'Vooral onder jongeren, die gaan er toch vaak wat slechter mee om. Nederland is een fietsland bij uitstek, dus is het druk op het fietspad. E-bikes en fatbikes gaan veel sneller dan gewone fietsen en dat leidt tot gevaarlijke situaties.'
Toch is de neurochirug geen fan van een helmplicht. 'Nee, daar ben ik zelf geen voorstander van. Ik ben meer van de eigen verantwoordelijkheid, alhoewel het bij jongeren met een fatbike geen gek idee is om dit wel te verplichten. Dat zou ze meer bewust maken van de reële risico's en beter beschermen daartegen.'
'Mijn eigen kinderen mogen sowieso geen fatbike, nee. Natuurlijk heb ik het liefst iedereen op de fiets, vanwege de gezondheid. Maar dan wel een gewone. Den Boogert is druk op zoek naar een oplossing. Den Boogert: ' Momenteel werken we intensief samen met de Haagse Hogeschool en de gemeente Den Haag om te kijken we hoe we fietsen in onze stad veiliger kunnen maken.'
Weet de gemeente eigenlijk hoeveel fatbikes er in Den Haag rondrijden? 'Nee', is het korte antwoord van hun woordvoerder. 'Dit komt doordat er geen registratie plaatsvindt met kentekens. We zien wel een toename van het aantal fatbikes.' En klachten krijgen ze er ook over binnen.
'Doorgaans gaat het over negatief gedrag van de mensen die erop zitten. De meest genoemde klachten zijn o.a. hard rijden op de stoep en hard rijden langs voetgangers.' De roep om een verbod wordt in sommige steden steeds luider, ook vanuit de politiek. Maar Den Haag gaat daar niet in mee.
'Op dit moment ziet het college geen aanleiding voor een verbod op fatbikes in de openbare ruimte. Wel roept het college gebruikers van fatbikes op om zich netjes te gedragen in het verkeer.' Specifieke plekken waar het vaak misgaat, kan de gemeentewoordvoerder niet noemen.
En het beperken van plekken waar je op zo'n ding mag rijden? Dat gaat niet. 'Omdat een gedeelte van de e-bikes, en daarmee fatbikes, niet veilig naar de rijbaan kan worden verplaatst omdat de snelheid hier nog op vijftig kilometer per uur ligt. Uit onderzoek is gebleken dat het verlagen van de maximumsnelheid binnen de bebouwde kom naar dertig kilometer per uur ongeveer zeshonderd verkeersslachtoffers per jaar kan voorkomen.'
Den Haag heeft de Tweede Kamer daarom gevraagd de wettelijke norm aan te passen naar 30 kilometer per uur binnen de bebouwde kom, zegt ze. 'Pas dan kunnen wij de fatbike veilig naar de openbare weg verplaatsen. Tegelijkertijd is de gemeente ook wel blij dat meer mensen voor een fiets kiezen, al is het dan een fatbike.
De woordvoerder: 'Dit komt ten goede aan de volksgezondheid omdat de uitstoot afneemt. Daarnaast ontstaan er minder files en neemt de parkeerproblematiek op deze manier af. Tenslotte maakt de fatbike geen geluid ten opzichte van de brommers van vroeger. Fatbikes die goed gefabriceerd zijn en waar niet mee geknoeid is, zijn prima fietsen.'
Een helmplicht ziet Den Haag wel zitten. En ook daarvoor hebben ze, samen met andere grote steden, al gepleit bij de landelijke politiek. Net als voor de invoering van een minimumleeftijd. 'We hebben al meermalen onze zorgen geuit over het stijgende aantal verkeersslachtoffers waarbij fatbikes betrokken zijn.'
De Nederlandse Voedsel en Warenautoriteit (NVWA) moet zorgen dat er geen onveilige producten op de markt zijn. De organisatie deed onlangs een oproep onveilige elektrische fietsen bij hen te melden, maar uit Den Haag kwam nog geen melding. Inmiddels zijn er, samen met andere overheidsdiensten inspecties gestart, maar of die ook in Den Haag plaatsvinden, willen ze niet zeggen.
' In het belang van de uitvoering, geven we vooraf geen informatie over wat we precies gaan doen en waar.' Maar hun acties rondom de fatbikes zien ze wel als belangrijk, zo blijkt.
'Consumenten moeten erop kunnen vertrouwen dat producten veilig zijn. De NVWA ziet erop toe dat producenten, importeurs en handelaren de wetgeving op het gebied van productveiligheid naleven. Dat geldt voor elektrische fietsen, maar ook bijvoorbeeld speelgoed en cosmetica.'
Source: Omroep West Den Haag