In december ben je waarschijnlijk meer geneigd om een eurootje in de collectezak te gooien dan in de rest van het jaar. "Uiteindelijk komt die gulheid neer op de behoefte om je gemeenschap heel te houden", zegt een deskundige tegen NU.nl.
We geven steeds vaker geld aan goede doelen, berekende het CBS vorig jaar. Zo'n 76 procent van de Nederlandse huishoudens geeft jaarlijks geld of goederen aan een goed doel, en dat is een stijgende trend ten opzichte van eerdere jaren.
En een groot deel van de jaarlijkse donaties, jaarlijks 1,45 miljard euro, wordt in december gedaan, weet Goede Doelen Nederland, de branchevereniging van goede doelen . In deze 'geefmaand' worden rond de 31 procent van alle jaarlijkse donaties gedaan, en een aanzienlijk deel van die decembergiften wordt zelfs in de laatste drie dagen van het jaar afgegeven.
We trekken dus graag de knip in die laatste maand. Net zoals we graag in november een snor laten staan, emmers ijswater over ons hoofd gieten voor een goed doel en ruim geven als iemand de Elfstedentocht gaat zwemmen. We verzinnen voor van alles een event. Dat zegt Lucas Meijs, hoogleraar strategische filantropie en vrijwilligerswerk. "Daar zijn we gek op; samen de schouders eronder, ons aansluiten bij het collectief. Als er een hype ontstaat; dan komt er veel op gang."
Kerst past precies in dat patroon, zegt Meijs. Het kerstfeest is dan al ruim 2000 jaar oud en is niet bedácht als geefmaand of event; het werkt hetzelfde. "Er komen een paar dingen bij elkaar in december: onze behoefte aan een warme, betrokken gemeenschap, het aansluiten bij een collectief, de traditie van het geven in december."
We zijn als Nederlanders gulle gevers, weet Meijs uit onderzoek en we zijn ook wereldkampioen in vrijwilligerswerk doen. "Dat komt voort uit de emotie om je actief betrokken te voelen met een gemeenschap. Vroeger was dat duidelijker met een eigen zuil. Nu is het vager bij welke gemeenschap je hoort, maar als een klein jongetje dan ineens nagels gaat lakken, of een ander kindje bespeelt alle piano's op de stations voor zijn zieke zusje, dan gebeurt er iets." Het gaat om dat warme, gemeenschappelijke gevoel van samen iets voor elkaar krijgen, zegt Meijs, niet per se om het kerstverhaal.
Het willen geven van jouw geld en tijd wordt ook bepaald door de vraag. En dat gebeurt nu volop. Stichting Jarige Job vraagt om jouw Sinterklaascadeautjes die je niet zo leuk vindt, er zijn overal inzamelingen, je kunt je Picnicmandje of kerstpakket doneren aan de Voedselbank. Het is bijna onmogelijk om de vraag om donaties níet te horen, aldus Meijs. "En als het slimmer gefaciliteerd zou worden weet ik zeker dat deze maand veel mensen iets willen doen voor bijvoorbeeld ouderen in een verzorgingstehuis."
Veel goede doelen en vrijwilligersinitiatieven hebben hun wortels in de christelijke kerk. De Protestantse Kerk in Nederland (PKN) is de grootste kerkorganisatie in Nederland en zij haalden in 2024 dankzij collectes en periodieke overschrijvingen 204 miljoen euro op.
Die kerken, zegt Gert-Jan Brink, medewerker bij Kerk in Actie, zitten in december een stuk voller en dus is er een hele duidelijke kerstpiek in deze maand. "Als christen wordt er een beroep op je gedaan om naar je naaste om te kijken. Een manier is geld geven."
Vanaf de eerste Adventszondag - vier weken voor Kerst - wordt er veel georganiseerd in het land, zegt Brink. Dat is gezellig, er heerst saamhorigheid die iedereen voelt, of je nu christelijk bent of niet. "En we zien dat mensen dan gaan delen; in geld of in tijd."
In de onderbuik van veel Nederlanders, stelt Meijs, speelt onze christelijke traditie een rol. Willen geven en gul willen zijn heeft een religieus component. "We gebruiken die taal daarvoor alleen niet meer. Vroeger hoorde ik vaak de termen 'heel maken wat gebroken is' en 'je inzetten voor het Koninkrijk Gods.' Dat hoor ik niet zo vaak meer. Mijn studenten hebben het over karma en zingeving. Dat komt volgens mij op hetzelfde neer: impact willen maken met jouw tijd en middelen, de gemeenschap overeind willen houden. Bij alle religies is het één keer per jaar raak; en bij ons is dat in december."
Source: Nu.nl economisch