DEN HAAG - Inwoners van Den Haag worden soms ook wel klagenezen genoemd: mopperen en klagen zijn een lokale volkssport, zo lijkt het soms wel. Wij pikten er vier dingen uit, voor onze serie De Plaag van Den Haag. En vragen ons af: is het geklaag terecht? En wat zijn oplossingen? Vandaag aflevering twee: over de rotzooi op sommige plekken in de stad.
Dit verhaal is onderdeel van de serie artikelen 'De Plaag van Den Haag'. Gemaakt door Den Haag FM in samenwerking met Omroep West.
Wie een beetje rondvraagt onder Hagenaars en Hagenezen, hoort weinig lovende woorden over de hoeveelheid troep op straat. 'Er ligt echt van alles. Van vuilnis, tot grofvuil, tot aan lachgastank', zegt iemand in Laak. 'Het vuilnis hier in Den Haag, vooral hier in Laakkwartier is het heel erg. Vooral sinds er containers zijn is het nog meer op straat, iedereen gooit het maar buiten', zegt een ander daar.
Moerwijk dan. 'Het is gewoon een puinhoop, overal gewoon zo lelijk. Troep, dat is het', horen we. En: 'Normaal gesproken maak je een afspraak met grofvuil, maar mensen zetten het ’s nachts gewoon naast de containers. Bij mij voor mijn huis hadden ze het zelf in de fik gezet', klaagt een ander.
Het is duidelijk: niet overal in Den Haag is het even schoon en dat stoort inwoners van de stad. Ook bij de politiek is de troep op straat een terugkerend thema. Vier jaar geleden deed de Haagse Rekenkamer, die in de gaten houdt hoe het gemeentebestuur functioneert, uitgebreid onafhankelijk onderzoek.
En hun conclusie loog er niet om: Het college en de gemeenteraad doen te weinig om de vervuiling van de openbare ruimte te voorkomen. Maar of het inmiddels verbeterd is, daarop kan de Haagse Rekenkamer geen antwoord geven.
'In oktober 2023 hebben wij in het vervolg van ons onderzoek een opvolgingsbrief aan de gemeenteraad gestuurd. Sindsdien hebben we dit onderwerp niet meer onderzocht', laat voorzitter Manus Twisk desgevraagd weten.
Zit dat er wellicht nog aan te komen? Dat moet dan wel passen in hun budget en capaciteit, zegt Twisk. ' Ik kan nog niet zeggen of we komend jaar opnieuw het onderwerp afval oppakken', vervolgt hij. In januari wordt waarschijnlijk duidelijk waar de onderzoekers volgend jaar mee aan de slag gaan.
Voor sommige politici is de conclusie helder: er is zeker nog geen verbetering waarneembaar. Dat geluiden horen we in elk geval bij Hart voor Den Haag/Groep de Mos en bij de VVD. Bij die eerste partij houdt Carlos Martinez van Andel zich bezig met dit onderwerp. Hij heeft het rapport nog goed op het netvlies.
'Ik ben onlangs nog door een paar uur door een aantal wijken in Den Haag gereden, om nou eens te kijken hoe het ervoor staat. Zeker in die wijken die volgens dat rapport urgent zijn. Er is geen verschil te zien. Sterker nog, de enorme puinhopen en afvalbergen zijn sinds het rapport alleen maar toegenomen. Dus wat is er met dat rapport gedaan en wordt gebeurt er met al die miljoenen extra die zijn ingezet?', vraagt hij zich af.
Maar is dat de gemeente aan te rekenen, of vooral de inwoners die er zelf een rommeltje van maken? Martinez: 'Het is een gedeelde verantwoordelijkheid. Natuurlijk moeten mensen zich aan de regels houden, maar kennen ze die wel en wordt er ook gehandhaafd als ze de regels overtreden? Het antwoord daarop is nee, aantal uitgeschreven boetes is zo laag, dat is niks. Wij willen dat er veel strakker op gehandhaafd wordt. Er is een mentaliteitsomslag nodig, en die bereik je door heel streng te gaan handhaven.'
Collega raadslid Evan Clark van de VVD noemt het 'Aanvalsplan Afval' wel goed, maar 'te veel een papieren tijger.' Het klinkt mooi, zegt hij, maar er is nog weinig van terug te zien. 'Vooral op mooie, drukke dagen. Dan ligt er veel rommel in het centrum, in winkelstraten, en in parken zoals het Zuiderpark. Dat laat zien dat we te weinig stappen zetten.'
Wat is zijn oplossing? 'De Haagse VVD wil overal ondergrondse containers. En zorg ervoor dat handhaving gestuurd wordt naar plekken waarvan we weten dat er heel veel overlast is.' Hoe kijkt hij naar de rol van de mensen zelf? En overal een boa neerzetten is toch ook niet reëel? 'Eens, maar het is vaak een select groepje in een wijk dat hun halve inboedel op straat zet naast een container. De gemeente moet het patroon gaan zien en daar dan op sturen.'
Volgens hem moeten inwoners rommel blijven melden bij de gemeente. 'Helaas horen we dat die meldingen vaak blijven liggen of dat het lang duurt voordat er iets mee wordt gedaan. Inwoners melden ons dat het niet opschiet, dat moet echt anders.' Bij Hart voor Den Haag willen ze er meer moeite wordt gedaan om 'daders' te vinden.
Carlos Martinez van Andel: 'Veel afval is te herleiden daar degene die het heeft gedumpt. In vuilniszakken naast de container is vaak wel ergens een adres te vinden. En ook cameravoordeurbellen kunnen we gebruiken om mensen op te sporen, of camera's op straat neerzetten. Het college kiest voor de aanpak van het positieve gesprek, maar we kunnen toch wel constateren dat zoiets geen effect heeft. Want de stad vervuilt alleen maar erger.'
Hoe vindt de gemeente eigenlijk zelf dat het gaat? Hun woordvoerder verwijst ons naar het eerdergenoemde 'Aanvalsplan Afval', dat online te vinden is. Door een nieuwe meetmethode is het volgens de gemeente lastig om een vergelijking te maken met voorgaande jaren.
Als je alles op één hoop veegt, lijkt het best goed te gaan. De woordvoerder: 'In totaal worden er voor twintig vuilsoorten metingen verricht. Elke vuilsoort heeft een normscore en de ambitie is om in tachtig procent van de metingen de normscore te halen.' Dat wordt stadsbreed ook gehaald. Maar niet overal. 'In 25 wijken halen we deze doelstelling niet, en spreken daarom over wijken die extra aandacht verdienen.'
Bezuidenhout, Binckhorst, Bomen- en Bloemenbuurt, Bouwlust, de wijk Centrum, Duindorp, Duinoord, Groente- en Fruitmarkt, Laakkwartier en Spoorwijk, Leyenburg, Loosduinen, Moerwijk, Morgenstond, Regentessekwartier, Rustenburg en Oostbroek, de wijk Scheveningen, Schildersbuurt, Stationsbuurt, Transvaalkwartier, Valkenboskwartier, Vruchtenbuurt, Waldeck, Willemspark, Zeeheldenkwartier en Zuiderpark.
Bron: Gemeente Den Haag
Waarom scoren deze dan relatief slechter? Daarop is volgens de gemeente geen makkelijk antwoord te geven. '?De verschillen tussen wijken zijn niet met honderd procent zekerheid te verklaren.?Wel zien we een?klein verband tussen de mate van afval en de bevolkingsdichtheid?in een wijk en de mate van sociale cohesie binnen een wijk, dus de mate waarin inwoners zich binnen hun wijk met elkaar verbonden voelen.'
Wat doet de gemeente om afval op straat te voorkomen? De woordvoerder wijst naar het actieplan. 'Een van de pijlers hierin is ook preventie. Hierbij kan je denken aan: het meertalig informeren van bewoners, inzetten op educatie, communicatie middels de campagne, participatie zoals bij de Actie Schone Buurt en opruimdagen. Daarnaast is het natuurlijk belangrijk dat het afval op tijd wordt ingezameld en dat de straten worden gereinigd. Mochten bewoners en ondernemers dan alsnog het afval verkeerd aanbieden dan is handhaving van de afvalregels het sluitstuk.'
Kortom, de conclusie van Hart voor Den Haag en de VVD lijkt juist: handhaving komt pas op de laatste plek. Hoe dan ook, de gemeente is druk bezig te onderzoeken hoe het beter kan. Binnenkort moet daarover meer duidelijk worden.
'We doen een onderzoek naar de achterliggende oorzaken van afvaloverlast. De hypothese is dat er een relatie is tussen tijdelijke bewoning, overbewoning en slechte huisvesting met bijplaatsingen en grofvuil op straat. Of dit echt zo is, of dat er andere redenen zijn, en hoe we ermee kunnen omgaan, laten we onderzoeken. De resultaten van dit onderzoek worden binnenkort verwacht', klinkt het vanaf het Spui.
Voor de liefhebbers tot slot nog wat getallen. Er staan meer dan negenduizend afvalbakken?in de stad. In de drukbezochte gebieden worden de afvalbakken dagelijks geleegd, zegt de gemeente. En die ondergrondse restafval containers (orac's), waar de VVD er zo graag meer van wil? Dat zijn er nu ongeveer achtduizend.
Wat kunnen mensen eigenlijk zelf doen om de boel schoon te houden? Ook daarop heeft de gemeenteman een antwoord. 'Als bewoners meer willen bijdragen kunnen ze op de website van de gemeente zien wat ze nog meer kunnen doen.'
Een hele afwisselende site, blijkt uit de uitleg van de zegsman. 'Dit gaat van het lenen van een afvalknijper, het meedoen aan opruimacties, tot het adopteren van een ondergrondse container of een oever of kade en deze schoon te houden.' Gezien de tijd van het jaar kun je misschien overwegen dit op je lijstje van goede voornemens te zetten…
Source: Omroep West Den Haag