In de rubriek De broeikas schrijft klimaatverslaggever Jeroen Kraan wekelijks over wat hem opvalt. Deze week: het zal de aarde worst wezen wat wij als mensen voor puinzooi creëren. Maar zelf hebben we er wel baat bij om het op te lossen. Een kerstboodschap.
Sommige mensen lijken te denken dat iedereen die iets geeft om het klimaat meteen een soort predikant is. Dat stereotype wil ik niet versterken, maar ik vind het wel geestig dat deze rubriek altijd op zondag verschijnt. Daardoor voelt het in mijn hoofd toch een beetje alsof ik wekelijks een preek mag uitspreken.
Dat levert dit keer wel een probleem op, want met de Kerst in aantocht moet je dan natuurlijk met iets speciaals komen. Een straal licht in het duister, hoop in bange dagen, je kent het wel. En dan ook nog zonder te kunnen terugvallen op vertrouwde Bijbelteksten.
Gelukkig kwam de inspiratie toen ik deze week in de trein naar de redactie zat. Uit het raam keek ik naar een prachtige zonsopkomst. Zelfs met de skyline van Hoofddorp op de voorgrond kreeg ik weer een flinke portie ontzag voor die gloeiende oranje bol die ons allemaal in leven houdt, totdat de Schipholtunnel een einde maakte aan mijn ochtendlijke natuurgenot.
Zulke momenten geven mij altijd een gezond gevoel van schaal. Wij mensen zijn volstrekt onbenullig. De komende pakweg vijf miljard jaar blijft de zon stralen, ook al maken wij er hier op aarde nog zo'n puinzooi van.
Eerder schreef ik in deze rubriek al over de deep time walk, een wandeling die je meeneemt op tijdreis door de geschiedenis van de aarde. Door de miljarden jaren heeft onze planeet gigantische veranderingen meegemaakt, van palmbomen op de Noordpool tot een laag ijs die alles bedekte.
Klimaatsceptici gebruiken deze geschiedenis weleens om te betogen dat klimaatverandering "van alle tijden is". Zelf ga ik er soms ook een beetje nihilistisch van denken: die aarde van ons is wel wat gewend, wat maakt het nou helemaal uit wat wij doen? Vergeleken met een flinke komeetinslag valt dat menselijke gehannes met broeikasgassen nog mee.
Maar dat is natuurlijk precies de verkeerde kant op geredeneerd. Wij als mensen zorgen nu in een paar honderd jaar voor een klimaateffect waar in het verleden meteorietinslagen, evolutionaire sprongen of miljoenen jaren aan geologische processen voor nodig waren.
Eigenlijk zijn wij nu als de blauwalgen die 2,4 miljard jaar geleden massaal zuurstof begonnen te produceren en daarmee het leven op aarde op zijn kop zetten. Met als verschil dat zij er honderden miljoenen jaren over deden en vermoedelijk niet doorhadden wat ze aan het aanrichten waren.
En - nog belangrijker - wij zijn niet alleen veroorzaker, maar vooral ook slachtoffer van deze verandering.
In tegenstelling tot de blauwalg hebben wij als mens een forse hersenpan meegekregen. De acht miljard exemplaren die er momenteel op de aarde rondlopen hebben al heel wat idiote dingen bedacht, maar er ook voor gezorgd dat we de klimaatcrisis nu goed begrijpen. Én dat er steeds meer oplossingen in zicht komen.
Het leuke is: je kan vandaag al beslissen om het roer om te gooien. Om wat minder vlees te eten, de trein te pakken naar je kerstdiner of je huis te verduurzamen. Als je Trump, Von der Leyen of Xi heet, kun je zelfs nog veel meer doen.
Zie daar onze straal licht in het duister. In grote lijnen weten we wat we moeten doen om de opwarming van de aarde op zijn minst te beperken. Het universum is dan wel onverschillig, maar wij hoeven dat niet te zijn.
Eerder schreef ik in deze rubriek over Deepwater Horizon, een heerlijke rampenfilm uit Hollywood. Die film schildert de bazen van oliebedrijf BP af als onvervalste slechteriken die alleen uit zijn op winst en die milieurisico's aan hun laars lappen, met een enorme ramp als gevolg.
Dankzij een tip van lezer Rogier kwam ik erachter dat ook Noorwegen een film over een olieramp heeft gemaakt: The North Sea (2021). Het contrast tussen de twee is opmerkelijk. In de Noorse film is het oliebedrijf eigenlijk wel competent, maar lijkt de aarde zelf genoeg te hebben gehad van al dat geboor naar fossiele brandstoffen. Het resultaat is hetzelfde: spanning en sensatie. Op Disney+, Film1 en te koop of te huur.
Ik ontvang graag jullie vragen, feedback en tips! Je kan me bereiken via jeroen@nu.nl.
Source: Nu.nl economisch