In de afgelopen vier jaar zijn er niet zoveel jongeren werkloos geweest als nu. 9,1 procent van de 15- tot 25-jarigen van de beroepsbevolking is werkloos. Toch staan er veel vacatures open. Maken jongeren een verkeerde studiekeuze? Dat is niet het probleem, zeggen deskundigen.
Het aantal jeugdwerklozen steeg de afgelopen vier jaar tot 9,1 procent. Het gaat om ruim 92.800 jongeren. De oplossing lijkt voor het oprapen te liggen: het afgelopen kwartaal stonden zo'n 387.000 vacatures open. Er is met name een groot tekort aan monteurs, verpleegkundigen en chauffeurs, bleek donderdag uit onderzoek van het UWV.
Vraag en aanbod lijken dus niet op elkaar aan te sluiten. De vraag rijst: gaan jongeren dan eigenlijk wel voor de goede opleiding met voldoende baankansen? Het antwoord daarop ligt genuanceerd, vindt arbeidseconoom Ronald Dekker van TNO. "We klagen er eigenlijk al jaren over dat jongeren de verkeerde opleiding doen."
Mocht het inderdaad zo zijn dat er meer jeugdwerklozen zijn door een verkeerde studiekeuze, dan zou er ook een verandering te zien moeten zijn in die keuzes. Maar Dekker ziet niet dat jongeren andere studiekeuzes maken dan jaren eerder. "Er worden geen 'slechtere' opleidingen met minder baankansen gekozen", benadrukt hij.
Het is daarnaast de vraag óf veel Nederlandse jongeren een 'verkeerde' studiekeuze maken, zegt Dekker. "Ik doe veel onderzoek naar werkloosheid in andere landen. In vergelijking met de rest van Europa is de jeugdwerkloosheid in Nederland zeer laag." Mocht dat percentage in Nederland hoger liggen, dan zou dat er wel op kunnen wijzen dat jongeren vaak de verkeerde studieweg in slaan. Maar dat is dus niet het geval. "Veruit de meeste mensen komen toch goed terecht", ziet Dekker. "Dus hoe slecht was die keuze nou eigenlijk?"
Toch ligt het percentage werkloosheid onder jongeren hoger dan onder de rest van de beroepsbevolking. Hoe zit dat? "Het is altijd zo dat de jeugdwerkloosheid hoger ligt dan de gemiddelde werkloosheid", zegt Olaf van Vliet, hoogleraar economie aan de Universiteit Leiden. "Dat kun je niet een-op-een koppelen aan de studiekeuze."
In alle andere Europese landen is die verhouding hetzelfde, zegt ook Dekker. Jeugdwerkloosheid is ongeveer twee keer zo hoog als het gemiddelde landelijke niveau. In Nederland zit gemiddeld 4 procent van de gehele beroepsbevolking zonder werk. Met 9,1 procent is dat percentage onder jongeren inderdaad iets meer dan het dubbele.
Volgens Van Vliet wordt het hoge percentage werkloosheid veroorzaakt door het feit dat jongeren zonder ervaring de arbeidsmarkt opgaan. "Ze hebben nog geen cv opgebouwd, hebben weinig ervaring. Het is voor hen altijd het moeilijkst geweest om aan een baan te komen." Jongeren beginnen hun carrière altijd zonder baan, bevestigt Dekker. "Ze komen van school af en zijn dan zoekende op de arbeidsmarkt." Het is niet gek dat die groep daarom vaker 'werkloos' invult bij de Enquête Beroepsbevolking.
Beide experts stellen daarom dat de oorzaak van jeugdwerkloosheid dezelfde is als die van werkloosheid onder de rest van de beroepsbevolking. Daarnaast neemt de werkloosheid over het algemeen iets toe doordat de arbeidsmarkt weer 'afkoelt' na de coronacrisis. Van Vliet: "Aan het einde van de pandemie was de arbeidsmarkt heel krap. Er waren veel meer vacatures dan werklozen. Dat was een tijdelijk effect, en nu is die spanning eraf." Toch is er geen reden tot paniek, vindt Van Vliet. "De stijging die we zien is klein. Het gaat heel langzaam."
Source: Nu.nl economisch