Het totaalverbod op nieuwe brandstofauto's in de EU vanaf 2035 is geschrapt. De Europese Commissie trapte op de rem en geeft autofabrikanten meer tijd. Maar die beslissing gaat geen banen redden, verwachten economen. Brussel stelt er slechts het onvermijdelijke mee uit.
Het gaat slecht met de verkoop van Europese auto's. Dat is de voornaamste reden waarom Brussel de industrie meer ruimte geeft om benzine- en dieselauto's uit te faseren. Dinsdag versoepelde de Europese Commissie de wet die verbrandingsmotoren in 2035 in de ban moet doen, een belangrijk component van de Europese Green Deal.
Auto's bouwen wordt steeds duurder door inflatie, importheffingen uit de Verenigde Staten en concurrentie van Chinese auto's. China is inmiddels een grote autobouwer en verovert steeds meer marktaandeel in Europa. Toch lijkt de aanpassing van het Europese plan vooral het onvermijdelijke uit te stellen. Wereldwijd was ruim een kwart van de dit jaar nieuw gekochte auto's elektrisch, laat een analyse van energiedenktank Ember zien.
Onder de bestaande wetgeving zou er in 2035 een einde moeten komen aan de verkoop van auto's met een verbrandingsmotor. Maar er kwam veel druk vanuit Duitsland, de grootste autofabrikant van Europa. Het land kreeg bijval van Italië. Onder meer Spanje wilde juist dat het verbod overeind bleef.
Maar veel banen zullen er met deze beslissing niet gered worden, verwacht Rico Luman, mobiliteitsexpert voor ING. Hij verwijst naar autoreuzen zoals Volkswagen en Stellantis, die het afgelopen jaar grote ontslagrondes aankondigden en zelfs tijdelijk fabrieken sloten. Voor het bouwen van elektrische motoren zijn minder onderdelen nodig en daardoor dus minder werknemers. "Dit lost de problemen niet op. Ze stellen het onvermijdelijke uit", zegt hij.
Door het besluit van de Commissie krijgen de fabrikanten meer tijd om hun elektrische modellen verder te ontwikkelen en ook de productieketen op orde krijgen. "Het weegt mee dat het nu strategisch belangrijker is dat we zelf meer onderdelen gaan bouwen", vertelt Luman. "Bijvoorbeeld de accupakketten van auto's. Die onderdelen en de benodigde grondstoffen komen vooral uit China."
Kritiek uit de sector is er ook, bijvoorbeeld van merken die wél vroeg elektrische auto's zijn gaan bouwen. "Volvo behoort tot de elektrische koplopers en is in 2023 uit branchevereniging ACEA gestapt. Die had kritiek op de 2035-deadline van de EU", vertelt Marieke Kuijpers, mobiliteitsexpert bij Rabobank.
Ook Ford en Mercedes-Benz waren eerst voor het stopzetten van de verkoop in 2035, maar zij krabbelden later terug. Ford maakte dinsdag juist bekend grotendeels te stoppen met het bouwen van stekkerauto's.
Nederland behoort tot de Europese koplopers wat betreft de verkoop van nieuwe stekkerauto's. Voor ons land zullen grote veranderingen door de nieuwe regels waarschijnlijk uitblijven, verwachten de experts.
"Een nieuwe benzineauto kopen is al heel onaantrekkelijk", zegt Kuijpers. De accijnzen op brandstof gaan de komende jaren namelijk flink omhoog. En vanaf 2027 moeten werkgevers meer betalen voor auto's van de zaak die nog een verbrandingsmotor hebben. Dat geldt niet voor elektrische auto's.
Dit beleid is alleen Nederlands. Sommige EU-landen doen nog amper aan stimuleringsbeleid voor elektrisch rijden, laat staan dat ze genoeg laadpalen neerzetten. In een groot land als Polen koos dit jaar ongeveer 10 procent van de kopers voor een elektrische auto. In Nederland is dat al meer dan een derde.
"Ik denk dat de 2035-deadline voor Nederland haalbaar was, maar voor een groot deel van Europa wellicht niet", vertelt Kuijpers. De econoom begrijpt dan ook waarom autofabrikanten als Volvo, die wél volop inzetten op elektrisch, boos zijn om de vertraging. "Jarenlange productplanningen naar die deadline zijn nu voor niets geweest."
Voor het klimaat en het milieu is de vertraging geen goed nieuws. Meer elektrische auto's betekent minder CO2-uitstoot en minder luchtvervuiling. Zelfs in Nederland, waar stekkerauto's booming zijn, zorgt het wegverkeer voor ruim 10 procent van de jaarlijkse luchtvervuiling, becijferde statistiekbureau CBS in 2024.
De experts denken dat de verschillen tussen EU-landen door de afzwakking van de wet alleen maar groter worden. Na 2035 mogen auto's nog maar 10 procent van de CO2 uitstoten van wat een auto uit 2021 doet.
Alleen plug-inhybrides lukt dat, omdat ze zowel een elektrische als een verbrandingsmotor hebben. Waarschijnlijk zullen die modellen vooral verkocht worden in landen waar nog weinig elektrische auto's en laadpunten zijn. "De EU koopt hiermee vooral tijd", concludeert Luman.
De stap past in de trend dat er aan bestaande milieu- en klimaatregels wordt gemorreld in Brussel. Zo werden onlangs regels voor bedrijven om over de duurzaamheid van hun ketens te rapporteren verruimd, de ontbossingswet uitgesteld en het EU-klimaatdoel voor 2040 afgezwakt. Het laat zien dat de transitie in Europa moeizaam verloopt.
Source: Nu.nl economisch