Terwijl duizenden bedrijven op de wachtlijst staan voor toegang tot het stroomnet, gebruiken datacenters steeds meer elektriciteit. In 2030 verdubbelt het stroomverbruik door de sector mogelijk naar 10 procent van het Nederlandse totaal, of zelfs nog meer.
Nederland is een van de internationale hotspots voor datacenters. De sector blijft hier in rap tempo uitdijen, ondanks de wachtrijen voor toegang tot het stroomnet en strengere regels voor de vestiging van datacenters. Dat blijkt uit onderzoek van NU.nl en prognoses van experts.
Door het hele land zijn nog meer dan 25 grote datacenters gepland of al in aanbouw, blijkt uit gemeentelijke data, vergunningsaanvragen en aankondigingen van bedrijven. Voor meer dan de helft is de vergunning al rond of in aanvraag. De rest bevindt zich in een vroeger stadium.
De nieuwe datacenters gaan veel meer energie gebruiken dan de meeste die nu in ons land staan. Sommige zullen straks net zo veel stroom gebruiken als een kleine tot middelgrote stad. Stuk voor stuk krijgen de nieuwe datacenters een stroomaansluiting van tientallen tot zelfs meer dan 100 megawatt.
Ondanks het overvolle stroomnet worden er nog altijd veel datacenters aangesloten, zegt Emiel van Druten van netbeheerder TenneT. Hij legt uit dat die datacenters vaak rond 2020 of 2021 al een aansluiting hebben aangevraagd. "Ze hadden eigenlijk hun plekje al verworven voordat er een wachtrij ontstond."
Inmiddels vreest TenneT voor overbelasting van het Noord-Hollandse net door de aansluiting van nieuwe stroomvreters. Het gaat "met name, maar niet alleen, om datacenters", schreef de netbeheerder in een vorig jaar gepubliceerd onderzoek. Zonder extra maatregelen dreigt stroomuitval op piekmomenten.
Bekijk hier waar nieuwe datacenterprojecten zijn gepland of al worden gebouwd:
Maandag blijkt uit nieuwe cijfers van statistiekbureau CBS dat datacenters ook in de afgelopen jaren al veel meer stroom zijn gaan gebruiken. Tussen 2018 en 2024 verdubbelde het stroomverbruik naar ruim 5.000 gigawattuur: 4,6 procent van alle elektriciteit die in heel Nederland wordt verbruikt. Enkele tientallen grote datacenters zijn verantwoordelijk voor het leeuwendeel daarvan.
Vooral in enkele grote 'datacentergemeenten' stijgt het energieverbruik nu al explosief. In de gemeente Haarlemmermeer is het stroomverbruik door bedrijven verdrievoudigd in acht jaar tijd, kun je zien in onderstaande grafiek op basis van de Klimaatmonitor.
De zogeheten hyperscale datacenters van Google en Microsoft lijken vorig jaar goed te zijn geweest voor ongeveer 2 procent van de nationale stroomvraag, blijkt uit cijfers over de gemeenten Hollands Kroon en Het Hogeland, waar ze zijn gevestigd. Beide bedrijven willen desgevraagd niets zeggen over hun stroomverbruik.
Wereldwijd groeit de vraag naar datacenterruimte snel, mede door de opkomst van kunstmatige intelligentie (AI). De chips die daarvoor nodig zijn gebruiken veel meer stroom dan de apparatuur die in 'traditionele' datacenters staat.
Voormalig ASML-topman Peter Wennink bracht vorige week een belangrijk kabinetsadvies uit, waarin hij juist pleit voor meer ruimte voor datacenters. Anders verdwijnt digitale kennis en bedrijvigheid uit Nederland, waarschuwt hij.
Wennink haalt in zijn advies een veelbesproken rapport van ING aan. Daarin staat dat het aantal datacenters in Amsterdam nog maar beperkt kan groeien. De gemeente Amsterdam heeft de vestiging van nieuwe datacenters verboden, waardoor alleen een handvol vergunde projecten nog mag doorgaan.
Maar net over de gemeentegrens, bij Schiphol, gaat het cluster datacenters nog enorm uitbreiden. Dat wordt in het ING-rapport niet genoemd.
Het is moeilijk in te schatten hoe snel het stroomverbruik van datacenters in de toekomst zal groeien, zeggen experts. De verwachtingen lopen daardoor sterk uiteen. Netbeheerders verwachten dat er nog veel datacenters daadwerkelijk kunnen worden gebouwd en aangesloten. In 2030 zijn ze goed voor maar liefst 15 procent van het totale stroomverbruik, denken de beheerders van het stroomnet.
Het Planbureau voor de Leefomgeving (PBL) is voorzichtiger en gaat uit van rond de 10 procent in 2030: nog altijd een verdubbeling in vijf jaar tijd. Door lange vergunningsprocedures en de drukte op het stroomnet denkt het PBL dat een deel van de groei pas na 2030 zal plaatsvinden.
Zeker is dat Google en Microsoft hun bestaande datacenters in Nederland flink blijven uitbreiden. In Hollands Kroon zal de stroomaansluiting van de Amerikaanse techgiganten nog verdrievoudigen, stond vorig jaar in een onderzoek van Berenschot. Microsoft kondigde onlangs aan te starten met zijn uitbreiding. Ook Google werkt al aan de benodigde milieustudies.
In de provincie Groningen breidt Google nu al sterk uit. Op satellietbeelden is te zien dat Google in de Eemshaven sinds 2015 een terrein van ongeveer 50 hectare heeft volgebouwd. Uit vergunningsaanvragen blijkt dat de komende jaren nog zeker vier gigantische datahallen gepland zijn op een terrein van rond de 100 hectare.
De zoekgigant heeft net een nieuw datacenter in Winschoten geopend en bouwt er momenteel ook nog een op een industrieterrein bij de stad Groningen.
De datacentersector zelf blijft luidruchtig waarschuwen voor een gebrek aan groeiruimte. "We zijn al in de problemen", zei Michiel Eielts, directeur van datacenterbedrijf Equinix in de Benelux, toen NU.nl in oktober op bezoek kwam in een Amsterdams datacenter. "Bedrijven kijken al naar het buitenland om hun IT-ontwikkelingen te gaan doen."
Zes weken later kondigde Equinix bij Omroep Flevoland aan dat het bedrijf bij Lelystad een van de grootste datacenters van Nederland gaat bouwen. De stroomaansluiting van 150 megawatt is volgens Equinix geen probleem, want er is al jaren geleden een plekje gereserveerd op het hoogspanningsnet van TenneT.
Source: Nu.nl economisch