Er is nog altijd geen Europese app die controleert of je oud genoeg bent om online te gokken of een pornosite te bezoeken. De eerste EU-lidstaten beginnen pas volgend jaar met testen.
De Europese Commissie zou in juli een app uitbrengen waarmee internetbezoekers kunnen aantonen dat ze achttien jaar of ouder zijn. Bijna een half jaar later is de app er nog steeds niet. Begin volgend jaar starten Denemarken, Frankrijk, Griekenland, Italië en Spanje met de eerste tests onder burgers. Nederland heeft nog geen plannen.
De app is bedoeld als voorloper van de Europese digitale identiteit (eID) die er eind volgend jaar moet komen. De eID is een digitale portemonnee waarmee burgers hun identiteitsbewijzen op een veilige manier op hun telefoon kunnen bewaren.
Tot die tijd is er nog altijd geen betrouwbare leeftijdscontrole op het internet. Minderjarigen kunnen vaak zonder problemen drank kopen, porno kijken en online gokken, terwijl ze daarvoor eigenlijk achttien jaar of ouder moeten zijn.
De Commissie wil daarom haast maken met een tijdelijke app, waarmee mensen op een onomstotelijke manier kunnen aantonen of ze echt volwassen zijn.
Al jaren breken experts het hoofd over hoe online leeftijdscontrole op een goede manier kan worden ingezet, zonder de privacy van mensen te schenden. De app van de Commissie zou dat probleem oplossen.
Het werkt zo: de app vraagt om je eenmalig te identificeren. Dat kan bijvoorbeeld door een paspoort te scannen, DigiD te gebruiken of via een bewijs van de bank. De app bewaart geen gegevens, maar slaat alleen op of je oud genoeg bent: ja of nee.
Ga je naar een 18+-site, dan laat de app aan de site weten of je door mag gaan. De website weet op basis van de app niet wie je bent of hoe oud je precies bent, alleen of je een passende sleutel hebt om binnen te komen.
Dave Maasland, directeur van cybersecuritybedrijf ESET Nederland, vergelijkt het systeem met een muntje voor de klassieke sigarettenautomaat. De barman checkt je ID-kaart, waarna je (als je oud genoeg bent) een muntje krijgt om een pakje peuken te kopen. "Het concept voor de app wordt gezien als gouden standaard voor het verifiëren van de leeftijd, zonder dat extra privacygevoelige gegevens worden gebruikt."
Voor Europese landen ligt er inmiddels een blauwdruk van de Commissie klaar, waarmee lidstaten zelf apps kunnen bouwen om leeftijden te checken. Elke overheid moet zelf werk maken van zo'n app. Een Spaanse app helpt Nederlandse burgers niet verder.
De relatief nieuwe Europese techwet DSA moet minderjarigen online veel beter beschermen tegen inhoud die niet voor hen bedoeld is. Deze app moet helpen om die belofte in de praktijk te brengen, door bepaalde digitale plekken te blokkeren.
Platforms, diensten en websites kunnen ervoor kiezen geen gebruik te maken van de app. Ze moeten dan wel een alternatief bieden dat net zo goed werkt. Als dat niet zo is, kan er een Europees onderzoek worden gestart en dreigen er maatregelen zoals boetes.
Maasland is op technisch gebied wel te spreken over hoe de app moet gaan werken. Volgens hem zijn er genoeg waarborgen ingebouwd om minimaal inbreuk te maken op de privacy.
Toch maakt hij zich zorgen. "Het internet is ontworpen om mensen vrijheid te bieden", zegt hij. "Wat betekent deze ontwikkeling voor de toekomst? Nu gaat het nog om porno en gokken, maar wat volgt? Sociale media en games?"
Wereldwijd is veel discussie over de mogelijk schadelijke effecten van sociale media voor kinderen. Australië is het eerste land waarin jongeren onder de zestien jaar niet meer op platforms zoals Instagram en TikTok mogen komen. De apps moeten daarvoor leeftijdschecks gaan uitvoeren.
Zover is het in Europa nog niet. De leeftijdsverificatie geldt straks voor sites waarop bijvoorbeeld pornografisch materiaal is te zien. Maasland waarschuwt: "Minderjarigen die er niet op komen, zoeken straks misschien naar onveiligere platforms waar hen níét naar een leeftijd wordt gevraagd."
Robbert Hoving van Offlimits, het expertisecentrum op het gebied van online misbruik, vindt dat bepaalde plekken op het internet voor minderjarigen ontoegankelijk moeten zijn. "Als we besluiten dat websites bedoeld zijn voor mensen vanaf een bepaalde leeftijd, dan moet je die leeftijden kunnen checken", zegt hij. "In de echte wereld willen we ook niet dat een kind een fles drank kan kopen bij Gall en Gall."
Hoving beaamt dat er altijd onveilige sites zullen opduiken. "Als kind kom je daar misschien wel terecht. Je lost nooit alles op, maar dat ontslaat ons niet van de verplichting om er iets aan te doen."
Maasland vindt een app niet genoeg om kinderen online te beschermen. "De focus van Europa ligt nu op beperken, verbieden en verifiëren", zegt Maasland. "Er zou evenveel aandacht moeten zijn voor het digitaal opvoeden en onderwijzen van kinderen."
Hoving sluit zich daarbij aan. "Ik zie liever dat Europa er werk van maakt om ieder kind op hetzelfde niveau online weerbaar te maken", zegt hij. "Een leeftijdscheck is een belangrijk deel van de oplossing, maar het is niet dé oplossing."
Source: Nu.nl economisch