is wetenschapsredacteur van de Volkskrant. Hij schrijft over natuur en biodiversiteit.
Terwijl jagers na maanden een wolf hebben doodgeschoten, nemen kritische burgers uitvoerders en bestuurders op de korrel. Zolang die zich verschuilen achter mist, blijven ze opgejaagd wild.
De baas van de jagersvereniging had nog maar net geklaagd over het woud aan regeltjes dat de jacht op de twee ‘probleemwolven’ in Nederland belemmerde, of het is de schutters toch gelukt door de bomen een probleemwolf te zien. Of je nu voor of tegen afschieten bent: nu jagers op landgoed Den Treek bij Leusden een fataal schot hebben gelost, valt te hopen dat ze de beoogde GW3237m, alias ‘Bram’, troffen. Anders is een nodeloos slachtoffer gevallen en zal de jacht voortduren op het dier dat een wandelaar en een 6-jarige jongen beet.
Zeker is nog niets: het herkennen van een wolf is, ook in het geval van ‘Bram’, niet eenvoudig. In Duitsland werd meermaals een verkeerde wolf geschoten. ‘Collateral damage’ voor jagers, een schandvlek in natuurbeheer. Het wachten is op de uitslag van een DNA-analyse, vermoedelijk volgende week vrijdag.
Ook zonder deze actie is het geen seconde stil aan het wolvenfront. Het is er permanent oorlog. De activiteiten van jagers en beheerders gaan steevast gehuld in mist. Openheid is ver te zoeken; bestuurders, uitvoerders en instanties als Bij12 blinken niet uit in mededeelzaamheid.
De angsthazen worden dan ook flink op de korrel genomen door dierenrechtenorganisaties. Die volgen de bestuurders op de voet, ze bevragen elke stap. Soms stijgt de geur van een rookgordijn op.
Zo vroeg de Stichting Werkgroep Wolf Leusden via een Woo-verzoek de interne communicatie op van de Regionale Uitvoeringsdienst Utrecht (RUD), een van de vele instanties die betrokken is bij het afschieten van wolf Bram. Eenmaal leek Bram in beeld, zo bleek uit appverkeer tussen twee medewerkers. De een had ‘direct iets willen doen’, maar dat viel ‘buiten het protocol’, waarop de ander antwoordde dat ‘uit je rol stappen soms niet zo erg is als processen soepeler lopen’.
In deze rubriek geeft Jean-Pierre Geelen, natuurredacteur van de Volkskrant, zijn persoonlijke commentaar op opmerkelijke confrontaties tussen mens en natuur.
De werkgroep had de RUD toch al in het vizier, want ook de ‘nooddoding’ van een gewonde wolvin die in september bij het Treeker-ecoduct was aangereden, liep niet via de regels die voor (beschermde) dieren gelden. Dat stelt althans een arts van het Vlaamse Natuurhulpcentrum Oudsbergen, waar de werkgroep het eerder opgevraagde sectierapport liet bekijken.
De zware inwendige schade werd pas bij de sectie ontdekt en kan het snelle afschot dus niet achteraf rechtvaardigen, concludeerde de arts. Het dodelijke schot was bovendien verkeerd geplaatst, want raakte eerst de voorpoot, verbrijzelde en bereikte daarna pas de borstkas. Het lijden van de wolf moet tussen de 30 en 60 minuten hebben geduurd. Kortom: als wolf ben je aan de leeuwen overgeleverd.
De wolf zelf brengt de mens in een spagaat. Dat werd vorige week fraai geïllustreerd door vier internationale wetenschappers. Zij onderzochten de publieke opinie in EU-lidstaten inzake carnivoren als wolven, beren en lynxen. Onder de tienduizend ondervraagden was de steun voor herstel van die soorten groot. De meesten zijn echter zowel tegen verdere groei van de populatie als tegen de jacht.
De opvattingen zijn gelijk verdeeld tussen stad en platteland – de veelgehoorde tegenstelling tussen die twee bestaat maar nauwelijks. Veel respondenten hebben helemaal geen uitgesproken mening, zo bleek. In geen land is een meerderheid voorstander van beperken van de wolvenpopulatie. Alleen in Denemarken en Nederland krijgt afname meer steun dan groei.
Die paradox ‘kan een uitdaging vormen voor het ontwerpen van beleid dat zowel wetenschappelijk onderbouwd is als door het publiek wordt gesteund’, aldus de onderzoekers.
Zolang bestuurders zich hullen in communicatieve mist, blijven zij per definitie opgejaagd wild.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant columns