Tieners belanden door vapen steeds vaker in het ziekenhuis en verslaafde jongeren worden 's nachts wakker met ontwenningsverschijnselen. Het beeld is compleet: de vape-epidemie onder jongeren grijpt om zich heen. Maatregelen van de overheid om vape-gebruik tegen te gaan werken beperkt, zeggen experts.
Een op de zeven jongeren tussen de twaalf en zestien jaar vapet maandelijks, blijkt uit nieuw onderzoek. Met één (extreem verslavende) vape krijg je evenveel nicotine binnen als met 25 pakjes sigaretten. En de ernstige gevolgen daarvan worden steeds duidelijker. Zo zegt 61 procent van de vapende jongeren gezondheidsproblemen te ervaren.
Ook zijn veel jongeren zo verslaafd dat ze 's nachts wakker worden omdat ze moeten vapen. Longartsen vinden dat schokkend, zeggen ze tegen NU.nl. "We lopen achter de feiten aan", zegt universitair docent klinische neuropsychologie Anne Marije Kaag. Bij de VU in Amsterdam doet ze onderzoek naar de werking van verslaving. "Met name onder jongeren zien we een grote toename van het gebruik van vapes."
Volgens Kaag staat of valt alles bij goede en tijdige voorlichting. "Onder ouders en jongeren heerst nog steeds het idee dat vapes minder schadelijk zijn dan roken", legt ze uit. "Ouders moeten weten dat vapes geen veilig alternatief zijn." Voorlichting aan ouders en aan de kinderen zelf kan het beste zo vroeg mogelijk gebeuren. "Niet pas in 4 vwo, maar al in groep 8. Tieners beginnen vroeg", waarschuwt ze.
"Veel ouders weten ook niet goed hoe een vape eruit ziet", vult Floor van den Brand aan. Voor Maastricht University doet ze onderzoek naar stoppen met vapen en roken. "Een vape lijkt op een markeerstift en ruikt anders dan een sigaret, door bijvoorbeeld zo'n aardbeiensmaakje."
Bij de overheid wordt getracht hier wat aan te doen. Sinds januari 2024 zijn vapes met smaakjes verboden. Die maatregel kan effectief zijn, maar het probleem is dat jongeren via illegale handel nog makkelijk aan vapes kunnen komen.
Zo is het via Snapchat erg makkelijk om aan zo'n vape te komen, bleek eerder dit jaar. En voor jongeren onder de achttien is het overigens al langer verboden om een vape te kopen, maar de cijfers laten zien dat dat ook niet helpt.
"Op Snapchat is een levendige handel", bevestigt Van den Brand. "Vaak worden tieners individueel benaderd door een onbekend persoon. Die biedt daar vapes aan, vaak met een smaakje, en kan het binnen een uur leveren. Dan spreken ze daarna of op een pleintje of op school." Zulke dealers bestellen de vapes via een webshop in China. Op die illegale handel moet veel beter gehandhaafd worden, vindt Van den Brand.
Of een financiële prikkel vape-gebruik kan ontmoedigen? Het verhogen van accijnzen op tabak is een van de effectiefste maatregelen om het aantal rokers te verminderen. "Jongeren hebben minder geld, dus het zou kunnen helpen", zegt Van den Brand.
Het zou ook kunnen helpen om campagnes in te zetten gericht op jongeren, denken beide experts. Kaag: "Wil je daadwerkelijk jongeren bereiken, dan kan dat misschien beter via TikTok of Snapchat dan via scholen."
Influencers hebben een grote invloed, ziet ze. "Influencers krijgen van alles opgestuurd om te laten zien in hun video's", zegt Van den Brand. "Jongeren zien dat en worden nieuwsgierig. Het past bij hun ontwikkeling om van alles te willen proberen."
Bovendien wordt vapen via reclames in de tabaksindustrie nog veel te aantrekkelijk gemaakt, vinden beide deskundigen. Van den Brand: "Met kleurtjes, smaakjes, digitale schermpjes en spelletjes worden jongeren verleid om te beginnen met vapen."
De verslavingshulp in Nederland is nog teveel gericht op rokende volwassenen, in plaats van op vapende jongeren, merkt Van den Brand op. Vapen ziet er nu eenmaal anders uit: "Jongeren hebben hun vape in hun zak zitten en kunnen het de hele dag door doen."
En waar volwassenen misschien al de gezondheidsgevolgen merken, is dat voor jongeren te veel een ver-van-hun-bed-show. Kruip in de huid van jongeren, adviseert ze. "Wat spreekt hen aan? Noem bijvoorbeeld slechte adem of gebrek aan concentratie."
Source: Nu.nl economisch