Tennisser Tallon Griekspoor veroorzaakt veel ophef met zijn deelname aan een toernooi in Rusland, ondanks de sancties tegen het land. Demissionair buitenlandminister Van Weel verzocht hem niet te gaan. Op ons reactieplatform NUjij ontstond veel discussie over waarom hij dit doet en of hij kan worden tegengehouden.
Griekspoor doet evenals zijn Russische vriendin en proftennisster Anastasija Potapova mee aan de Northern Palmyra Trophies in Sint- Petersburg. In die stad werd tot de Russische inval in Oekraïne in 2022 een ATP-toernooi voor mannen gehouden.
Daarna werd in Sint-Petersburg een demonstratietoernooi in het leven geroepen, omdat Rusland vanwege de sportboycots geen officiële toernooien meer kan organiseren. Aan het invitatietoernooi in Sint-Petersburg doen naast de Noord-Hollander alleen Russen, Belarussen en Kazachen mee.
Donderdag riep demissionair buitenlandminister David van Weel Griekspoor op "naar de morele aspecten te kijken" en het toernooi over te slaan. Dat zei hij tijdens een debat over de oorlog in Oekraïne, nadat het kabinet door de Kamer was opgeroepen om een standpunt in te nemen over het besluit van de 29-jarige topsporter.
Sporthistoricus Paul Reef van de Radboud Universiteit snapt wel waarom Griekspoor nu onder een vergrootglas ligt. "Sport raakt aan allerlei morele ideeën, van fair play tot aan het brengen van vrede, dus dat maakt dit een interessant punt voor discussie." Sporters worden volgens hem wel vaker beschuldigd van hypocrisie of een gebrek aan een moreel kompas.
In een inmiddels verwijderd bericht op X vroeg Griekspoor zich af of het ministerie van Buitenlandse Zaken "niks beters te doen heeft?" Reef vindt het niet vreemd dat zijn korte uitstapje naar Rusland gevoelig ligt. "Het is duidelijk dat er voor Rusland een politieke strategie achter dit toernooi zit."
Zo wordt het evenement gesponsord door Gazprom, het staatsgasbedrijf dat een belangrijke inkomstenbron is voor het Russische leger. "Door daar te gaan sporten, doe je eigenlijk een soort politieke concessie", vindt Reef.
Hoe dan ook is Griekspoor vrij om deel te nemen aan het toernooi. Tennissers zijn zelfstandige ondernemers en hij staat niet onder contract bij de Nederlandse tennisbond. Verschillende NU.nl-lezers vroegen zich wel af of deze controversiële beslissing risicovol is voor zijn carrière. Zo wordt de tennisser onder meer gesponsord door Ziggo Sport en kledingmerk The Indian Maharadja.
In sponsorcontracten van topsporters staat vaak dat zij de 'goede naam' van het merk niet mogen aantasten, vertelt Marjan Olfers, hoogleraar sport en recht aan de Vrije Universiteit. "Het zou kunnen dat de sponsoren dit geen fijn besluit vinden", zegt Olfers. "Maar in de regel worden van tevoren al afwegingen gemaakt."
En kan het ministerie van Buitenlandse Zaken hem dan tegenhouden? Olfers denkt van niet. "Op dit moment is er alleen een zwaar ontmoedigingsbeleid. Er is geen sanctiebeleid voor individuen die naar Rusland afreizen, dus het ministerie kan het niet afdwingen." Er mag bijvoorbeeld ook geen uitreisverbod worden ingesteld voor Griekspoor, omdat dat zijn basisburgerrechten zou schenden.
Buitenlandminister Van Weel kan dus niet veel meer doen dan zeggen dat hij het moreel onverstandig vindt. "Ik denk dat Griekspoor gewoon de afweging heeft gemaakt: of ik nou naar Rusland of Dubai voor een toernooi ga, het zal wel", zegt Reef. Daarnaast heeft zijn Russische vriendin hem mogelijk andere perspectieven op Rusland meegegeven.
Reef vindt dat in Nederland een eenzijdige morele discussie wordt gevoerd over dit soort keuzes van sporters. "Van de zomer zou een speler van FC Twente misschien naar Rusland gaan. Dat domineerde ook een week het debat. Maar toen hij uiteindelijk naar een club in Qatar ging, werd het vrij stil."
Volgens Reef is het opvallend dat er andere landen zijn die ook mensenrechten schenden, waar minder ophef over ontstaat. "In Rusland wordt dat als hypocriet gezien."
Volgens de sporthistoricus ziet Rusland Griekspoors aanwezigheid op het toernooi als winst. "Het draagt bij aan het normaliseren van sportcontacten tussen Rusland en andere landen. Ze kunnen nu zeggen: 'zie je wel, er komen weer mensen naar ons toe'." Op de website van het toernooi wordt dan ook gepronkt met het feit dat er tennissers uit andere landen naar Rusland komen.
Olfers benadrukt dat Griekspoors uitstapje naar Rusland niet helemaal uitzonderlijk is sinds de Russische inval. "We transfereren nog steeds sporters naar Rusland. Ook zijn er nog banden tussen Nederlandse en Russische clubs. Het zijn niet alleen topsporters die ernaartoe afreizen." Zo gaan bijvoorbeeld ook (amateur)sporters naar Rusland om te trainen.
Sportkoepel NOC*NSF heeft tegenover het ANP inmiddels gereageerd op het besluit van Griekspoor. De organisatie zegt "niet gelukkig" te zijn met zijn deelname in Sint-Petersburg. "Het loopt niet synchroon met ons beleid, maar het is een persoonlijke keuze. We kunnen het hem niet verbieden."
Source: Nu.nl sport