is journalist en columnist van de Volkskrant, gespecialiseerd in financieel-economische onderwerpen.
Op 30 mei 2000 kondigde Rijkman Groenink- koud drie weken topman van ABN Amro - aan de bezem door de bank te halen. De aandeelhouderswaarde moest omhoog, er moest scherper worden gebankierd en er zou worden gereorganiseerd. En dat moest met tempo worden uitgevoerd. ‘Binnen honderd dagen moet je een daad stellen’, zo liet hij weten.
Vlak daarvoor was al aangekondigd dat 150 kantoren zouden sluiten en dat bij 400 kantoren de baliediensten werden opgeheven. Dat zou 2.500 banen kosten. Binnen vier jaar moest de aandeelhouderswaarde verdubbelen.
Columnisten hebben de vrijheid hun mening te geven en hoeven zich niet te houden aan de journalistieke regels voor objectiviteit. Lees hier onze richtlijnen.
Onrendabele klanten moesten weg. Internetbankieren was het nieuwe toverwoord. Het personeel binnen de bank dat niet meekon of niet meewilde kon kiezen voor een vertrekregeling. ‘Wij zullen erop toezien dat de doelstellingen worden gehaald. Het niet halen daarvan zal consequenties hebben op alle niveaus’, luidde de tekst van Groenink in een interne brief aan het voltallige ABN Amro-personeel. Groenink wilde bij de top vijf horen van een elite van twintig banken.
ABN Amro nam afscheid van het Rijnlandse model, waarbij de belangen van klanten, werknemers en de maatschappij net zo sterk meewogen als die van aandeelhouders. Hij omarmde bij het begin van de nieuwe eeuw het Angelsaksische model, waar slechts één gebod geldt: ‘Gij zult waarde creëren voor uw aandeelhouder.’
Alleen banken die hun geldschieters in ere hielden, konden voldoende kapitaal ophalen voor overnames en groei. Wie zondigde, zou onder de voet worden gelopen. De nieuwe CEO Marguerite Bérard klinkt 25 jaar later als de echo van Groenink. Ook bij haar gaat de bezem erdoor. Ook bij haar moeten de onrendabele klanten, zoals de zielenpieten die aankloppen voor een lening voor een wasmachine, weg. Wat toen internet heette, is nu AI geworden. Het woord aandeelhouderswaarde klonk niet, maar er moet meer dividend worden uitgekeerd en het rendement op het eigen vermogen moet omhoog van 9,5 naar 12 procent, hetgeen hetzelfde inhoudt.
Tot 2028 wil de bank 100 procent van al haar verdiensten uitkeren aan de aandeelhouders in de vorm van dividend en de inkoop van eigen aandelen. Dat is een bedrag van 7,5 miljard euro, dat indirect moet worden opgebracht door een enorme ontslagronde. Ze wil ook in de top vijf komen. Tenminste, de afdeling vermogensbeheer moet naar de top vijf van Europa. Maar het mag minder kosten. Voor elke verdiende euro mag maar 50 eurocent aan kosten (personeel, gebouwen, marketing) worden uitgegeven. Dat is nu nog 65 cent.
Vlak na de aankondigingen van Groenink in 2000 klapte de dotcom-zeepbel. Daar kwam 9/11 bovenop. In plaats van te verdubbelen halveerde de beurskoers. Uiteindelijk werd de bank overnameprooi. En precies op dat moment brak de kredietcrisis uit en ging de bank ten onder.
In de televisieserie De Prooi zette Pierre Bokma ABN Amro-top man Rijkman Groenink neer als een megalomane man zonder enige empathie. Dat was enigszins een karikatuur.
Hopelijk blijft Bérard dat bespaard. Zij heeft het voordeel dat ze zich altijd ergens in Frankrijk kan verstoppen.
Geen column meer missen?
Volg uw favoriete columnisten via de app.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant columns