DEN HAAG - Huurders die te maken krijgen met sloop van hun huis moeten daarover kunnen meebeslissen. Dat vindt de SP in de Haagse gemeenteraad. Nu zijn huurders overgeleverd aan de wil van de woningcorporatie, terwijl een gedwongen verhuizing enorm ingrijpend is, zegt de partij. Daarom wil de SP de eis vastleggen dat slopen alleen mag als 70 procent van de huurders ermee instemt.
Middenin de wijk de Dreven verjaagt het geluid van een graafmachine de stilte. Er wordt gewerkt op een stuk terrein dat met hekken is afgezet en grotendeels bestaat uit brokken steen. De muren van een enkel huis staan nog overeind, maar niet voor lang. De sloop van de woningen die er ooit stonden, nadert het einde.
'Ik kan mij goed herinneren dat deze woningen nog overeind stonden', zegt SP-fractievoorzitter Lesley Arp. 'Ik ben in 2020 meerdere keren bij de bewoners ervan over de vloer geweest om te praten over de sloopplannen waar ze mee te maken kregen.'
Ze staat nu met een dubbel gevoel te kijken naar de hopen steen en puin. Dat dubbele gevoel komt omdat er vooral veel verzet was tegen de sloop van de lage woningen, die volgens veel bewoners nog relatief goed waren. Het verzet vanuit de flats was een stuk minder.
Arp: 'Er was indertijd vanuit de laagbouw veel verzet tegen deze plannen. Mensen hadden posters voor hun ramen hangen, zochten contact met de wethouder en kwamen inspreken in de raadsvergadering. Zij wilden niet weg. Maar in een aantal flats was er wel veel meer draagvlak voor de plannen. Het waren totaal verschillende woningen.'
Ze wil hier maar mee zeggen dat huurders niet per definitie tegen alle sloopplannen zijn. Toch hebben zij geen zeggenschap bij sloopplannen.
'Dat hebben huurders wel bij grote renovaties', legt ze uit. 'Dat betekent dat de woningcorporatie gaat kijken hoeveel draagvlak er is voor renovatie. Ik heb het altijd heel raar gevonden dat die zeggenschap ontbreekt bij sloopplannen, terwijl een gedwongen verhuizing een van de meest ingrijpende dingen is die je kan meemaken.'
De SP wil daarom dat zeventig procent van de huurders voortaan moet instemmen met sloopplannen. Deze draagvlak-eis' wil de partij laten vastleggen in het Sociaal Statuut Den Haag, waarin de afspraken staan die woningcorporaties en huurdersverenigingen om de paar jaar met elkaar maken.
Om dat te regelen heeft de SP het initiatiefvoorstel Geen sloop zonder hoop geschreven waarover de gemeenteraad zich gaat buigen. 'In Den Haag lopen de afspraken in het Sociaal Statuut in 2027 af', zegt Arp. 'Dat is een uitstekend moment om de positie van huurders te verbeteren.'
Een meerderheid van de gemeenteraad lijkt zich daarbij aan te willen sluiten, blijkt woensdag in een commissievergadering. Maar wethouder Co Engberts (PvdA) is minder enthousiast.
De wethouder is het met Arp eens dat het Sociaal Statuut 'inhoudelijk vrij licht is' en dat het goed zou zijn om huurders een stevigere positie te geven. Maar hij wijst erop dat de gemeente niet aan tafel zit hij het opstellen van de afspraken.
De opdracht van de SP om een draagvlak-eis op te laten nemen in het Sociaal Statuut is daarom niet uitvoerbaar, zegt hij. 'We staan als gemeente niet in de positie om iets af te dwingen bij de woningcorporaties. Als de gemeenteraad het voorstel aanneemt dan kan ik niet beloven dat ik het kan regelen', zegt Engberts.
Bovendien is de wethouder niet enthousiast over een draagvlakvereiste van zeventig procent. 'Die eis is vergaand en te absoluut', zegt hij. 'Het heeft een grote impact op de zelfstandigheid van woningcorporaties.'
Ook vreest hij langdurige procedures, vertraging en polarisatie tussen huurders. 'Het geeft minder ruimte om tot een integrale afweging te komen over wat het beste besluit is voor de toekomstige huurders, de buurt, de wijk en de stad', vindt Engberts. 'Daarom is het minder wenselijk.'
Arp ziet dat anders. 'Ik denk dat een draagvlakvereiste juist zorgt voor duidelijke spelregels die de politiek goed kan controleren', zegt zij. 'Nu zijn er geen spelregels. Huurders zijn vogelvrij en overgeleverd aan de willekeur van een corporatie.'
Daardoor liep het eerder al eens uit de hand op onder meer het Weigeliaplein en in Duindorp waarbij voor- en tegenstanders van sloop onderling ruzie kregen en het wantrouwen richting de woningcorporatie groeide, zegt Arp.
'Het Weigeliaplein is het ultieme voorbeeld van polarisatie', zegt ze. 'Spelregels kunnen juist bijdragen aan meer duidelijkheid en minder willekeur van corporaties.'
De draagvlak-eis verbetert volgens Arp daarnaast de informatiepositie en daarmee de onderhandelingspositie van huurders. 'Het wordt in het belang van de woningcorporaties om bewoners zo goed mogelijk te informeren en mee te nemen bij hun onderzoek en besluitvorming', zegt ze.
Op dit moment schort het nogal eens aan duidelijke informatie. 'Huurders zeggen regelmatig dat ze niet duidelijk en open worden geïnformeerd over de plannen', zegt Arp. 'In de wijk de Dreven kregen de bewoners bijvoorbeeld te horen dat de woningen helemaal op waren, maar ondanks aandringen van bewoners hebben ze nooit de rapporten gezien waaruit dat zou blijken. Dat steek mensen heel erg.'
Uiteindelijk moeten huurders en woningcorporaties meer op gelijke voet komen, vindt de SP. 'Ons initiatiefvoorstel is geen voorstel tegen sloop, alhoewel er veel redenen zijn om eerst renovatie te overwegen', zegt Arp.
'Het is een voorstel voor meer zeggenschap. Een gelijker speelveld tussen huurders en woningcorporaties zou een grote winst zijn. Dat kunnen we bereiken met ons initiatiefvoorstel.'
Ondanks de kritiek van wethouder Engberst tekent zich in de gemeenteraad een meerderheid af voor het initiatiefvoorstel van de SP. Volgende week donderdag beslist de raad erover.
Source: Omroep West Den Haag