De massale arrestaties van ongedocumenteerden in Charlotte door de Amerikaanse immigratiedienst ICE hebben delen van de stad verenigd. Inwoners vormen een informeel circuit van verzet. En ook leerlingen komen in actie.
is correspondent Verenigde Staten van de Volkskrant. Ze woont in New York, maar reisde voor dit verhaal naar North Carolina.
Met een stift heeft Elianna Toledo (17) een kruis gezet door het hartje van de slogan ‘I ❤︎ North Carolina’ op haar trui. Sinds agenten van de migratiepolitie ICE huishouden in haar stad Charlotte, voelt ze zich er niet meer veilig. De regering-Trump begon midden november een agressieve uitzetoperatie in de grootste stad van North Carolina, waar een flinke latino-gemeenschap woont. ICE-agenten werkten latino’s op straat tegen de grond, gooiden ze in bussen en sloten ze op in detentiecentra als ze geen Amerikaans staatsburger bleken te zijn.
De gevolgen van de operatie zijn niet alleen te merken in het centrum, waar winkeliers hun zaken gesloten houden en bouwplaatsen verlaten zijn. Ze treft ook scholengemeenschappen hard. De afgelopen dagen bleven in Charlotte soms meer dan 50 duizend leerlingen thuis, op een totaal van 144 duizend, uit angst om opgepakt te worden.
Leerlingen als Toledo lopen niet meer alleen over straat, vragen witte vrienden om een lift of nemen een taxi. ‘Ik draag alleen nog onopvallende kleding’, zegt de middelbare scholier, een Amerikaans staatsburger met een Hondurese moeder en een Puerto Ricaanse vader. ‘Wie ongedocumenteerd oogt, wordt meegenomen.’
Uit protest tegen de uitzettingen liepen duizenden middelbare scholieren afgelopen week weg uit hun les. Het was de eerste grote Amerikaanse protestactie van scholieren tegen het immigratiebeleid van de regering-Trump. Ook organiseerden ze demonstraties op hun campussen. Ze eisten dat hun klasgenoten zich veilig kunnen voelen op de plek die bij uitstek veilig hoort te zijn: school.
‘Ik zat net met maar acht kinderen in de biologieles’, zegt Daniel (15), terwijl hij de campus van de South Mecklenburg High School afloopt. Daniel heeft een Costa Ricaanse moeder en een Mexicaanse vader. Tot voor kort ging het hier tijdens schoolpauzes over de bekende tienerproblematiek. Er werd geroddeld over wat Toledo ‘girls and boy drama’ noemt.
Nu hebben de leerlingen andere zorgen: de veiligheid van hun klasgenoten. Niemand weet van elkaar wie ongedocumenteerd is. Maar sinds ICE in de stad is, zijn er wel vermoedens. De vader van een klasgenoot is het land uitgezet, zegt Toledo. En ook een vader van een van haar buren is opgepakt en uitgezet. De leerlingen die deze middag uit school komen, zeggen allemaal wel iemand te kennen die door ICE is meegenomen.
Het land voelt niet meer zo vrij als de leerlingen tijdens hun lessen te horen krijgen, zegt de 14-jarige Alexis Mendoza. ‘Ik voel me hier niet meer gewenst.’ Mendoza wil later plastische chirurg worden en fantaseert sinds kort over een toekomst in Europa.
Het Witte Huis heeft de grote uitzetoperatie ‘Charlotte’s Web’ genoemd, naar een Amerikaans kinderboek uit 1952 over een varken dat geslacht dreigt te worden. Eerder stuurde de regering-Trump de migratiedienst en de grenspolitie naar steden als Chicago, Washington, Portland, Memphis en New York. Daar arresteerden de diensten duizenden mensen, om ze vervolgens uit te zetten. In de Verenigde Staten hebben 13- tot 20 miljoen ongedocumenteerden het recht om te werken of om naar school te gaan. Velen betalen gewoon belasting.
In Charlotte, een Democratische stad in een swingstate waar Donald Trump vorige jaar de verkiezingen won, is het lokale bestuur tegen de uitzetoperatie. De afgelopen jaren trokken steeds meer bedrijven naar Charlotte en de latino-gemeenschap is er snel gegroeid. Iets waardoor de stad in het vizier is gekomen van Trump.
Lokale leiders hebben de actie van de federale regering veroordeeld. De commissaris van het district Mecklenburg County, waar Charlotte de hoofdstad van is, heeft de migratiedienst verzocht de plaatselijke politie te informeren over arrestaties. Ook weigert de politie de federale diensten te ondersteunen. Maar voor scholieren en ouders is dat allemaal geen geruststelling.
Het is kwart over twee. Ouders staan voor de South Mecklenburg High School in een kilometerslange rij met auto’s. ‘Veel langer dan normaal’, zegt moeder Soraya Diaz (42), terwijl ze haar wagen tot stilstand brengt. Vandaag haalt ze niet alleen haar zoon op, maar ook diens vriend met ongedocumenteerde ouders die zelf niet meer naar buiten durven.
‘De ouders die wel papieren hebben, helpen met carpoolen’, zegt Diaz. Deze week rijdt ze een kind naar de tandarts en brengt ze een ander kind naar de huisarts. Ook haalt ze boodschappen voor een gezin. ‘Intussen volgen we of de migratiedienst ergens opduikt. Dit is ons nieuwe leven.’
In de lokale media vertellen inwoners van Charlotte dat ze soms al meerdere keren door de federale diensten zijn meegenomen. Op het nieuws zijn beelden te zien van achtervolgingen.
ICE-agenten staan erom bekend dat ze bij acties maskers dragen en zich vaak niet identificeren. Dat leidt tot grote onzekerheid. Volgens de Amerikaanse veiligheidsdienst FBI zijn er criminelen actief die zich als immigratieagenten voordoen. Er zijn al berichten over berovingen, ontvoeringen en aanrandingen, ook in North Carolina – wat de situatie nog veel beangstigender maakt, ook voor de leerlingen.
‘Het ene moment leer ik tijdens de geschiedenisles over segregatie’, zegt de middelbare scholier Toledo. ‘Het volgende moment loop ik de straat op en kan ik vanwege mijn uiterlijk worden meegenomen. Dat kan toch niet kloppen?’
Wat de honderden arrestaties van de afgelopen week voor de leerlingen extra pijnlijk maakt, is dat ze blootleggen hoe verschillend de levens zijn die ze leiden. Voor veel witte kinderen is er afgelopen week nauwelijks iets veranderd – behalve dan de lege klassen. Voor latino-kinderen is alles anders. Zij vrezen niet alleen voor hun eigen veiligheid, maar ook voor die van hun broers of zussen, hun ouders en grootouders.
‘Mijn moeder komt de laatste tijd zo moe thuis van werk’, zegt Toledo. Nu veel ongedocumenteerden niet naar hun werk durven, moeten collega’s die wel komen, werken voor twee. Toledo heeft sinds kort een bijbaantje: na school maakt ze huizen schoon en geeft wat ze verdient aan haar moeder.
Tegelijkertijd willen de klasgenoten van Toledo háár weer ontlasten. De afgelopen weken vragen witte en zwarte leerlingen of ze haar kunnen ophalen en ergens kunnen afzetten. Veel latino’s vertellen dat ze zich ‘ongekend gesteund’ voelen. Voorheen werden ze nog weleens uitgescholden voor ‘border hopper’ – straattaal voor iemand die illegaal de grens oversteekt – maar nu voelen ze zich gerespecteerd. Zelfs door leerlingen die Trumps migratieplannen vroeger steunden.
Het is avond als de vrienden Ben Saffo (17) en Carter Hutchinson (16) naar een basketbalwedstrijd tussen South Mecklenburg en East Mecklenburg zijn gekomen. In de gang spelen meisjes handjeklap. Binnen dansen cheerleaders met pompons in hun handen. De scholieren moedigen vol overgave hun schoolteam aan. Precies zoals het bij basketbalwedstrijden altijd gaat.
Toch voelt het dit keer anders, zegt Saffo. ‘Ik zie witte en zwarte klasgenoten’, zegt hij, ‘maar de latino’s zijn er vanavond niet bij.’ Hoewel hij nog te jong is om te stemmen, vond Saffo Trumps migratieplannen helemaal niet zo verkeerd. Het idee dat de regering criminele ongedocumenteerden zou uitzetten, zag de leerling wel zitten. Ook toen het in de praktijk bleek te gaan om álle ongedocumenteerden was hij voor. ‘Maar nu ik het van dichtbij meemaak, vind ik het toch te ver gaan’, zegt hij. Om zijn medeleven te betuigen is hij naar het protest van zijn school geweest.
‘Mensen die hier naar school gaan of hier werken en zich als goede burgers gedragen, die moeten niet zo grof behandeld worden’, valt zijn vriend Hutchinson hem bij. Hij vindt het moeilijk dat hij al dagenlang niks heeft gehoord van sommige vrienden in zijn klas.
De regering heeft inmiddels laten weten dat migratiedienst ICE na Charlotte naar New Orleans zal gaan. Dan durven de leerlingen hier misschien weer naar school, denken de jongens. ‘Want zoals het nu gaat, hoort niet.’
Luister hieronder naar onze podcast de Volkskrant Elke Dag. Kijk voor al onze podcasts op volkskrant.nl/podcasts.
Geselecteerd door de redactie
Lees hier alle artikelen over dit thema
Source: Volkskrant