Twee strafzaken tegen politieke vijanden van Donald Trump, door de president zelf besteld, zijn maandag door de rechter voortijdig beëindigd. De beslissing is een tegenslag voor de Amerikaanse president en diens pogingen het rechtssysteem naar zijn hand te zetten.
is correspondent Verenigde Staten van de Volkskrant. Hij woont in New York.
Het Amerikaanse rechtssysteem vecht terug. Weken nadat Donald Trump persoonlijk de vervolging bestelde tegen twee van zijn politieke vijanden, trekt de rechter maandag door beide strafzaken een streep. Lindsey Halligan, de federale hoofdaanklager van de staat Virginia, werd door Trump op ‘onwettige’ wijze benoemd, aldus de rechter.
De veelbesproken strafzaken tegen voormalig FBI-directeur James Comey en de New Yorkse procureur-generaal Letitia James komen daarmee voorlopig stil te liggen.
Deze beslissing is een flinke tegenslag voor Trump en diens pogingen om zijn critici via het rechtssysteem te beschadigen. De zaken tegen James en Comey waren daarvan het meest omstreden voorbeeld. Eind september had Trump zijn justitieminister Pam Bondi via sociale media opgedragen hen te vervolgen in een post die, zo onthulden Amerikaanse kranten, eigenlijk als privébericht was bedoeld.
Binnen justitie heerst tegen deze zaken al langer verzet. Verschillende medewerkers namen afgelopen weken ontslag of vertrokken onder dwang. Trump verving de door hemzelf benoemde aanklager Erik Siebert, die geen heil zag in de strafzaken, door de onervaren loyalist Halligan. Die deed wél wat de president vroeg. Maar haar aanstelling verliep niet volgens het boekje, besluit de rechter nu.
‘Alle zaken die voortkomen vanuit mevrouw Halligans abusievelijke benoeming’, schrijft rechter Cameron McGowan Currie maandag, ‘behelzen een onwettige uitvoering van macht en moeten worden verworpen.’
De beslissing onderstreept de moeite die Trump nog altijd ondervindt om het Amerikaanse rechtssysteem naar zijn hand te zetten. Zeker drie keer eerder verklaarden rechters dergelijke benoemingen van loyalisten onwettig.
In het vonnis citeert McGowan Currie, in de jaren negentig aangesteld door de Democratische president Bill Clinton, opvallend veel jurisprudentie van conservatieve juristen. Een van hen is de door Trump benoemde rechter Aileen Cannon. Zij diende vorig jaar als federale rechter in een inmiddels afgeblazen strafzaak tegen Trump, wegens het achterhouden van vertrouwelijke documenten. Cannon schreef destijds al dat zaken gevoerd door een incorrect benoemde aanklager – zij doelde toen op speciaal aanklager Jack Smith – onmiddellijk moeten worden stopgezet.
McGowan Currie baseerde zich maandag uitsluitend op procedurele overwegingen. Inhoudelijk ging de rechter niet op de aanklachten in. Comey werd vervolgd voor meineed: hij zou volgens justitie in 2020 hebben gelogen tijdens een parlementair verhoor. Als FBI-directeur had Comey de leiding over het onderzoek naar Russische inmeninging bij de verkiezingen van 2016, die door Trump werden gewonnen.
Letitia James werd vervolgd voor een geval van hypotheekfraude. Zij onderzocht Donald Trump en zijn bedrijf, de Trump Organization, eerder als procureur-generaal in New York wegens fraude en corruptie. Volgens critici zijn beide zaken juridisch wankel. Een interne memo binnen justitie adviseerde eerder tegen vervolging.
Vrijwel zeker zal de regering in beroep gaan tegen de beslissing. Ook staat het justitie vrij om nieuwe vervolgingen af te kondigen tegen James en Comey, zij het niet langer onder leiding van Halligan.
Geselecteerd door de redactie
Lees hier alle artikelen over dit thema
Source: Volkskrant