Hoe konden Daisy W. en Johnny van den B. pleegouder worden? Dat vragen veel NU.nl-lezers zich af na de berichtgeving over het mishandelde Vlaardingse pleegmeisje. Volgens deskundigen stellen pleegzorginstellingen zichzelf die vraag ook, al weten ze dat een screeningsprocedure niet waterdicht is.
De pleegouders zouden het destijds tienjarige meisje onder meer hebben opgesloten in een kooi die onder stroom stond. Ook zou ze aan meubels zijn vastgebonden, werd haar mond afgeplakt met tape en hebben de pleegouders hard op haar bovenbenen geslagen. Het Openbaar Ministerie (OM) heeft elf jaar cel en tbs met dwangverpleging geëist. De rechtbank in Rotterdam doet dinsdag uitspraak in de zaak.
Volgens het OM hebben de verdachten de screeningsformulieren om pleegouder te worden opzettelijk verkeerd ingevuld. Zo wisten W. en Van den B. hun psychische problemen en schulden van 60.000 euro verborgen te houden voor de pleegzorginstelling.
"Met zulke hoge schulden zou je niet door de screening moeten kunnen komen", zegt de Rotterdamse kinderombudsvrouw Stans Goudsmit tegen NU.nl. Bijvoorbeeld omdat de vergoeding van maximaal 900 euro per kind per maand een motivatie kan zijn om pleegouder te worden.
Daarnaast is geldstress erg van invloed op het gezinsleven, vult Anouk Goemans aan. Zij is bijzonder hoogleraar jeugdhulp en jeugdbescherming. "We weten uit onderzoek dat stress bij ouders een risicofactor is voor kindermishandeling, zeker in combinatie met bijvoorbeeld psychische problemen."
De vraag die niet alleen NU.nl-lezers maar ook de pleegzorginstelling en de rest van Nederland bezighoudt, is hoe W. en Van den B. ondanks de rode vlaggen door de screening konden komen, zegt Remco Oosterhoff van de Nederlandse Vereniging voor Pleeggezinnen (NVP). "Pleegzorginstellingen zijn verbonden aan richtlijnen voor de screening, maar kunnen de procedure grotendeels zelf inrichten."
Pleegzorginstellingen kijken in de aanmeldprocedure standaard naar onder meer de motivatie, het werkleven en de woonsituatie van de pleegouders. Een onderdeel daarvan is ook een beoordeling van de financiële situatie. Maar omdat de screening doorgaans alleen plaatsvindt via gesprekken, worden persoonlijke dossiers en bankgegevens niet zomaar gecontroleerd.
Dat heeft te maken met privacy, laat Jeugdzorg Nederland desgevraagd weten. De pleegzorginstellingen moeten per situatie bekijken welke zorgen extra aandacht nodig hebben. In sommige gevallen kunnen financiële of medische gegevens wel worden opgevraagd, weet Oosterhoff van de NVP. Zo heeft hij als pleegouder zelf inzage gegeven in zijn medische gegevens.
"In een aantal gevallen wordt hier al goed naar gekeken, maar misschien dus niet overal. Dan hebben pleegzorginstellingen blinde vlekken." Kinderombudsvrouw Goudsmit vindt dat altijd grondig naar onder meer de financiële situatie moet worden gekeken.
"Anders laten de instanties echt belangrijke dingen liggen, terwijl je wel iemands kinderen ergens onderbrengt. Dat is niet oké." In het geval van Vlaardingen hadden de schulden een alarmbel moeten zijn, vindt ze.
Hoewel de inspectie Gezondheidszorg en Jeugd (IJG) de screening van pleegzorginstellingen relatief positief beoordeelt, erkennen jeugdzorginstanties en deskundigen dat deze nooit waterdicht kan zijn. Het Nederlands Jeugdinstituut (NJi)stelt dat het op basis van gesprekken bijvoorbeeld lastig is te voorspellen hoe stressbestendig een gezin is.
Daarnaast geven gesprekken en dossiers geen beeld van het dagelijkse gedrag van pleegouders. Ook kunnen pleegouders liegen, zoals W. en Van den B. zouden hebben gedaan.
Bijzonder hoogleraar Goemans benadrukt daarom dat goed gemonitord moet worden wat er in een gezin gebeurt. "Het is belangrijk dat de begeleiders regelmatig langsgaan en ook apart met het kind praten. Vervolgens moeten verschillende signalen van de school, het kind zelf en de instanties bij elkaar worden gelegd."
In het geval van het Vlaardingse pleegmeisje is dat niet gebeurd, oordeelden de inspecties Justitie en Veiligheid (JenV) en Gezondheidszorg en Jeugd vorige maand. In het rapport is te lezen dat het meisje aan haar lot werd overgelaten en de hulpverlening ernstig tekortschoot. "De zorg en controle daarop was ver onder de maat voor het meisje", zegt Goudsmit.
Source: Nu.nl algemeen