DigiD dreigt in Amerikaanse handen te vallen. Dat is om meerdere redenen een slecht idee. De overheid moet haar ICT-kennis en infrastructuur juist weer opbouwen.
In het Volkskrant Commentaar wordt het standpunt van de krant verwoord. Het komt tot stand na een discussie tussen de commentatoren en de hoofdredactie.
In plaats van zich te wapenen tegen de almacht van de grote technologische bedrijven, gaat de uitverkoop van Nederlandse ICT-kennis en infrastructuur door. Nu is DigiD aan de beurt. Het systeem waarmee elke Nederlandse burger zich digitaal kan identificeren, dreigt te worden verkocht aan het Amerikaanse Kyndryl, een afsplitsing van IBM.
De Tweede Kamer maakt zich grote zorgen. Nu de democratie in de VS serieus onder vuur ligt, is een Amerikaans bedrijf geen veilige haven meer. De Amerikaanse overheid kan op elk moment beslag leggen op data en informatie van Amerikaanse bedrijven. DigiD is straks dus overgeleverd aan de grillen van Donald Trump. Dat kan de Nederlandse overheid haar burgers niet aandoen, vindt een deel van de Tweede Kamer, met Barbara Kathmann van GroenLinks-PvdA voorop.
Het overheidsorgaan dat verantwoordelijk is voor het beheer van DigiD, Logius, is ervan overtuigd dat het zo’n vaart niet zal lopen. Het gaat volgens Logius niet om DigiD zelf, maar om de snelweg waarop DigiD rijdt, de ICT-infrastructuur. Die wordt nu geleverd door het Nederlandse cloudbedrijf Solvenity. De data van DigiD staan op Nederlandse servers. De gegevens zijn versleuteld. Alleen Logius zelf kan toegang geven. Gebruikers van DigiD hoeven zich volgens Logius dus geen zorgen te maken.
Op korte termijn heeft Logius vast gelijk, maar het zou goed zijn als het kabinet zijn blik op de lange termijn richt.
De overheid heeft haar ICT-kennis de afgelopen jaren in de uitverkoop gedaan. Ooit had het rijk de mooie traditie om ingewikkelde systemen zelf te ontwikkelen door overheidsafdelingen met lange namen. In 1948 al werd de Rijkscentrale voor Mechanische Administratie (RCMA) opgericht, later omgedoopt in het Rijkscomputercentrum (RCC). Uiteindelijk werd dit tijdens de grote liberaliserings- en privatiseringsgolf van de jaren negentig verkocht, waarna het verderging onder de naam PinkRoccade.
DIgiD werd ontwikkeld door de Stichting ICTU en gebouwd door het BKWI (Bureau Keteninformatisering Werk en Inkomen). Er kwam aanvankelijk geen commerciële partij aan te pas.
Inmiddels moet de conclusie luiden dat de overheid haar grip op haar digitale infrastructuur snel aan het verliezen is. De ICT van de Belastingdienst is dusdanig verouderd en wankel dat wordt gevreesd voor het voortbestaan. De ICT bij het Openbaar Ministerie is zo slecht dat drieduizend werknemers onlangs een brandbrief stuurden, waarin ze stelden dat mede door de falende ICT-infrastructuur de rechtstaat in het geding is.
Door het gebrek aan kennis bij de rijksoverheid, maar ook bij lagere overheden, ontsporen ICT-projecten continu. Daardoor worden jaarlijks honderden miljoenen aan belastinggeld verspild. Ambtenaren zijn vaak een speelbal van bedrijven, die vooral op zoek zijn naar een zo hoog mogelijke omzet en zich minder druk maken over een zorgvuldige besteding van publieke middelen.
Het is dus de hoogste tijd dat de overheid weer ICT-kennis op gaat bouwen, en vooral de kritische digitale data en kritische digitale infrastructuur in eigen hand houdt. Om de metafoor van Logius te gebruiken: Nederland zou zijn snelwegen nooit aan een Amerikaanse bedrijf verkopen, waarom de digitale snelwegen dan wel?
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant