Meer weten over de oorlog in Oekraïne? Lees hier al onze artikelen.
Afgevaardigden van de Verenigde Staten en Oekraïne zouden samen tot een nieuw vredesplan zijn gekomen, meldt de Britse krant The Financial Times. Het nieuwe plan bevat volgens FT negentien punten, in plaats van de 28 punten van de eerste versie.
In het nieuwe plan zijn de politiek gevoeligste voorwaarden nog niet helder, zegt de Oekraïense onderminister van Buitenlandse Zaken, Serhi Kyslytsja tegen FT. Dat gaat met name om de vraag of Oekraïne lid mag worden van de Navo en over het afstaan van grondgebied. In het eerste voorstel van de Amerikanen zou Oekraïne geen Navo-lid mogen worden en moet het land grote delen afstaan aan Rusland, ook gebied dat niet is ingenomen door Rusland. Volgens Kyslytsja moeten ‘de presidenten’ Trump en Zelensky over die zaken beslissen.
Desondanks stuurden beide landen vandaag een zware delegatie naar Genève. Namens Oekraïne zou Zelensky’s stafchef Andriy Yermak aanwezig zijn geweest, net als de nationale veiligheidsadviseur Roestem Oemerov. De VS stuurden naar verluidt buitenlandminister Marco Rubio, onderhandelaar Steve Witkoff en Trumps schoonzoon Jared Kushner.
Volgens de Oekraïense onderminister waren de gesprekken vandaag ‘zeer gespannen maar productief’. Van het originele plan, waar de Verenigde Staten vorige week zowel Oekraïne als andere Europese landen mee verraste, zou niet veel meer over zijn. ‘We hebben een solide basis voor samenwerking ontwikkeld, en over een paar zaken kunnen we compromissen sluiten’, aldus Kyslytsja. Vanuit het Amerikaanse team is vooralsnog geen bericht gekomen.
Volgens FT is de volgende stap dat zowel de Amerikaanse als de Oekraïense teams teruggaan naar hun president om de vorderingen voor te leggen. Daarna, is de verwachting, moet de regering-Trump opnieuw naar Moskou om de nieuwe versie voor te leggen. Hoe dat zal aflopen, is nog ongewis. Het Kremlin liet eerder vandaag weten niet akkoord te gaan met een nieuw voorstel van Oekraïne in samenwerking met Europese leiders.
Dana Holscher
Het Kremlin vindt het Europese plan voor vrede in Oekraïne ‘niet constructief’. Dat heeft de buitenlandadviseur Joeri Oesjakov zojuist gezegd tegen de pers in Moskou. Het ‘werkt simpelweg niet’ voor Rusland, zei Oesjakov.
In reactie op het Amerikaans-Russische 28-puntenplan voor een vrede tussen Rusland en Oekraïne, haastten Europese leiders zich gisteren bijeen om met een tegenvoorstel te komen. Het eerste plan, dat door Amerika gepresenteerd werd aan president Volodymyr Zelensky, bevatte punten die op allerlei fronten zeer nadelig en onacceptabel zijn voor Oekraïne.
Zo stond in het oorspronkelijke voorstel de voorwaarde dat Oekraïne nooit lid mag worden van de Navo. In het tegenvoorstel van de Europese leiders krijgt Oekraïne veiligheidsgaranties die lijken op artikel 5 van het Navo-verdrag, dat stelt dat een aanval op een bondgenoot geldt als een aanval op alle lidstaten.
Ook zou Oekraïne toezeggen bezette gebieden niet langs militaire weg proberen terug te krijgen, maar zou het afstaan van de gehele Donbas van tafel zijn. De onderhandelingen moeten in plaats daarvan vertrekken vanuit de huidige frontlinie, stellen de Europese leiders in samenwerking met Oekraïne voor. In het tegenvoorstel worden ook de bevroren Russische tegoeden volledig gebruikt voor het wederopbouwen van Oekraïne, in plaats van deels aan een Amerikaans-Russisch investeringsfonds, zoals het 28-puntenplan voorstelde.
Dat Rusland zich naar eigen zeggen niet kan vinden in het tegenvoorstel, is niet verrassend. Het initiële plan bevatte meerdere punten die Rusland altijd als doelstellingen van de grootschalige inval in Oekraïne heeft beschouwd. In het tegenvoorstel worden die afgezwakt. De Russische president Vladimir Poetin heeft eerder gezegd dat de Russische troepen verder zouden vechten als Kyiv het eerste plan zou afslaan.
Dana Holscher
De Verenigde Staten eisen niet langer dat Oekraïne voor donderdag akkoord gaat met het Amerikaanse vredesplan. Dat constateert demissionair premier Dick Schoof na een informeel overleg met EU-leiders. In gesprek met persbureau ANP noemt Schoof het ‘belangrijk’ dat de Amerikanen niet langer vasthouden aan donderdag als ‘keiharde datum’.
De Amerikaanse president Donald Trump zei vorige week dat Oekraïne uiterlijk donderdag een handtekening moest zetten onder zijn vredesplan, dat grote concessies eist van Oekraïne. Gisteravond relativeerde Trumps buitenlandminister Marco Rubio de deadline al. ‘Uiteraard zouden we graag zien dat het donderdag gebeurt. Maar of het nou donderdag, vrijdag of volgende week is, we willen hoe dan ook snel een akkoord,’ aldus Rubio.
Rubio deed die uitspraak na een overleg met Oekraïne en Europese politici in Genève. Tijdens die bijeenkomst hebben Oekraïne en zijn Europese bondgenoten geprobeerd het Amerikaanse plan op een aantal punten te wijzigen. Zo wil Oekraïne geen afstand doen van grondgebied dat nu niet door Rusland wordt bezet. Ook de forse inkrimping van het Oekraïense leger, een van de punten uit Trumps vredesplan, is voor Oekraïne onbespreekbaar. Ten slotte wil Oekraïne dat de toekomstige toetreding tot de Navo niet volledig wordt uitgesloten.
Hoewel Oekraïne, de VS en Europese politici zich allen positief hebben uitgelaten over de top in Genève, is het onduidelijk in hoeverre de VS kunnen leven met de wijzigingen die Oekraïne en Europa hebben voorgesteld.
Daan de Vries
De onderhandelingen over een vredesakkoord tussen Oekraïne en Rusland gaan de goede kant op. Dat zei EU-president António Costa vanmiddag na overleg met de Europese regeringsleiders.
Ook volgens voorzitter Ursula von der Leyen van de Europese Commissie – die bij het overleg aanwezig was – ligt er nu ‘een stevige basis’ om verder te praten. Costa en Von der Leyen benadrukten tegelijk dat er nog een fors aantal zaken afgekaart moet worden voor er sprake is van de blijvende ‘langdurige en rechtvaardige vrede voor Oekraïne’ waarnaar de EU streeft.
Costa en Von der Leyen overlegden deze ochtend in de marge van de EU-Afrikatop in Angola over de lopende vredesonderhandelingen tussen de VS, Oekraïne en Rusland. Die kwamen vorige week in een stroomversnelling nadat de VS een 28 punten tellend vredesplan presenteerden dat gedicteerd leek door Moskou. De EU en het Verenigd Koninkrijk proberen sindsdien de scherpste kanten van het VS-plan af te vijlen.
Volgens Costa en Von der Leyen leveren deze inspanningen resultaat op. Beiden onderstreepten het belang van een gezamenlijk optreden van de Europese landen.
Von der Leyen stelde dat alleen Oekraïne kan beslissen over de omvang van zijn krijgsmacht. In het Amerikaanse voorstel mocht dat leger niet meer dan 600 duizend manschappen tellen. De EU stelt verder dat de grenzen van Oekraïne gerespecteerd moeten worden, waar de VS ermee akkoord gaan dat forse delen van oostelijk Oekraïne aan Rusland worden overgedragen.
Dinsdag praat de coalition of the willing – de groep landen die Kyiv steunen – over de lopende onderhandelingen. De Amerikaanse president Donald Trump wil die nog deze week afronden. Von der Leyen stelde dat bij een eventuele deal alle door Rusland ontvoerde Oekraïense kinderen terug naar huis moeten komen.
Marc Peeperkorn
In navolging van de Verenigde Staten en Oekraïne hebben meerdere Europese politici zich positief uitgelaten over de gesprekken over de beëindiging van de oorlog tegen Oekraïne die gisteren plaatsvonden in Genève. De Finse president Alexander Stubb spreekt van een ‘stap in de goede richting’. De Duitse buitenlandminister Johann Wadephul noemt de bijeenkomst zelfs een ‘doorslaand succes’.
Eerder kwamen Oekraïne en de VS met een opvallend positieve gezamenlijke verklaring. De Amerikanen spraken gisteren met Oekraïense en Europese politici over het Amerikaanse vredesplan dat vorige week naar buiten kwam. Het plan werd met grote zorgen ontvangen in Kyiv en andere Europese hoofdsteden, omdat het aanstuurt op verregaande concessies voor Oekraïne.
In Genève hebben Oekraïne en zijn Europese bondgenoten geprobeerd het Amerikaanse plan bij te stellen. Onduidelijk is op welke punten de regering-Trump bereid is het voorstel te wijzigen. Ook is het de vraag of Rusland, dat niet bij het overleg in Genève aanwezig was, akkoord gaat met eventuele aanpassingen.
De Oekraïense parlementsvoorzitter Roeslan Stefantsjoek, een partijgenoot van president Zelensky, herhaalde vandaag dat het formeel opgeven van Oekraïens grondgebied voor Oekraïne onbespreekbaar is. Ook een toekomstig Oekraïens lidmaatschap van de EU en de Navo zijn voor Oekraïne cruciaal.
De leiders van EU-lidstaten komen vandaag bijeen voor een informeel overleg over de vredesbesprekingen. Na een gesprek met Zelensky benadrukte EU-president António Costa vanochtend het belang van een ‘eensgezind en gecoördineerd’ Europees standpunt over de oorlog in Oekraïne.
Daan de Vries
Lees ook: VS en Oekraïne optimistisch over aanpassing Amerikaans-Russisch vredesplan
Gesprekken in Genève over het Amerikaanse vredesplan voor Oekraïne en Rusland zijn zondag volgens het Witte Huis ‘constructief, gefocust en respectvol’ verlopen. Er is volgens de Amerikanen samen met Oekraïne gewerkt aan een ‘aangepast en verfijnd’ vredesplan. Wat daar precies in staat en hoe het verschilt van het Amerikaanse 28-puntenplan, is niet duidelijk.
De twee partijen zijn overeengekomen daar ‘in de komende dagen’ verder aan te werken, schrijft het Witte Huis zondagavond in de verklaring. ‘Zij blijven daarbij in nauw contact met Europese bondgenoten.’
Inhoudelijk deelt het Witte Huis niets over de gesprekken, al staat in de verklaring wel dat ‘Oekraïne aangeeft dat al hun zorgen zijn besproken’. Het gaat dan onder meer om veiligheidsgaranties en politieke soevereiniteit.
Het Witte Huis stelt dat de Oekraïense delegatie gelooft dat het aangepaste plan ‘de nationale belangen van Oekraïne weerspiegelt en op zowel korte als lange termijn de veiligheid van het land waarborgt’. (ANP)
In Charkiv, de op een na grootste stad van Oekraïne, zijn zondag zeker vier mensen omgekomen. Dat gebeurde bij een ‘grootschalige’ Russische droneaanval, meldt de burgemeester van Charkiv, Ihor Terechov. In de wijdere regio vielen volgens de gouverneur twaalf gewonden, onder wie twee kinderen van 11 en 12 jaar oud.
Er zouden zeker vijftien aanvallen zijn uitgevoerd in zes delen van de stad in het noordoosten van Oekraïne.
Charkiv, zo’n dertig kilometer van de grens met Rusland, werd aan het begin van de oorlog al eens bijna ingenomen door Russische troepen. Sindsdien is de stad regelmatig doelwit van aanvallen.
De aanval zondag viel samen met de gesprekken tussen Amerika, Oekraïne en Europese bondgenoten in Genève over een vredesplan. ‘Het is vreselijk dat er tijdens deze besprekingen burgerdoelwitten, burgerinfrastructuur en wooncomplexen worden getroffen. Dit is gruwelijk’, zei burgemeester Terechov. (ANP)
In dit liveblog houden we u op de hoogte van het laatste nieuws over de oorlog in Oekraïne. Lees hier het liveblog van vorige week terug.
Geselecteerd door de redactie
Lees hier alle artikelen over dit thema
Source: Volkskrant