Boven twee Nederlandse luchthavens zijn de afgelopen dagen drones gezien. Zowel vrijdag als zaterdag verschenen ze boven de vliegbasis Volkel, zaterdagavond werd het luchtverkeer op Eindhoven stilgelegd na waarnemingen. Defensie zegt de drones te hebben verjaagd.
Het was de eerste keer dat het ministerie erkent wapens te hebben ingezet tegen mogelijk vijandige drones. De politie en de Koninklijke Marechaussee doen verder onderzoek.
Boven de vliegbasis Volkel zag beveiligingspersoneel vrijdagavond tussen 19.00 uur en 21.00 uur zo’n vijf à tien drones. Vervolgens werd op de onbekende drones geschoten, liet de Marechaussee weten. Het ministerie van Defensie wil dit niet bevestigen. ‘Wij noemen slechts wapeninzet’, zegt een woordvoerder zondag. ‘We geven geen informatie over hoe we optreden, omdat je dan iets weggeeft.’ Wapeninzet kan volgens haar ‘op verschillende manieren gebeuren’.
Een dag later verschenen er opnieuw drones boven Volkel en dit keer ook bij de luchthaven van Eindhoven, waar eveneens militaire vluchten worden uitgevoerd. In Eindhoven werd daarop het vliegverkeer stilgelegd. Passagiersvluchten liepen hierdoor vertraging op of werden omgeleid naar luchthavens in de buurt.
De drones waren vermoedelijk niet bewapend. Volgens demissionair minister Ruben Brekelmans van Defensie is dit ‘niet het beeld’, zo zei hij zondag in het tv-programma Buitenhof. Volkel is de thuisbasis van een squadron F-35-gevechtsvliegtuigen. In Eindhoven staan onder meer Hercules-transportvliegtuigen en A330-tankvliegtuigen. ‘Die zijn daar goed beschermd’, aldus de VVD-minister.
Hoewel staatssecretaris Gijs Tuinman van Defensie zondagochtend in het televisieprogramma WNL op Zondag zei dat de drones zijn verjaagd, wil Defensie dat evenmin bevestigen. ‘Of ze zijn verdwenen door onze inzet, weten we niet’, aldus de woordvoerder.
Brekelmans van Defensie liet zaterdag op X weten dat ‘counter-drone middelen van Defensie paraat staan om in te grijpen’. Welke systemen dit zijn, is niet duidelijk. Defensie heeft onlangs een contract getekend met het Israëlische Elbit Systems voor de levering van installaties die kleinere drones kunnen uitschakelen. Alle militaire luchtmachtbases en de marinehaven in Den Helder worden de komende vier jaar uitgerust met dit zogenoemde ReDrones-systeem.
De Israëlische apparatuur, waarvan het contract een totale waarde heeft van 55 miljoen euro, kan drones detecteren en ze vervolgens uitschakelen met een zogenoemde ‘soft kill’. Hierbij wordt volgens Defensie het communicatiesignaal met de ongewenste drone verstoord. Grotere onbemande en ongewenste toestellen kunnen volgens Defensie worden bestreden met luchtverdedigingsraketten als de Patriot of Stinger.
Volgens bronnen zijn de eerste ReDrone-systemen inmiddels afgeleverd. Of ze al operationeel zijn en waar, kon Defensie zondag evenmin zeggen.
Ondanks de aanschaf van dit systeem blijft Defensie op zoek naar alternatieve methoden om ongewenste drones te kunnen bestrijden. Defensie begon begin deze maand een zogenoemde Counter Strikedrone Challenge, die ‘moet helpen bestaande oplossingen in de markt sneller te vinden en in te zetten’. Bedrijven die met een goed idee komen, kunnen rekenen op langdurige samenwerking, belooft Defensie.
Ook onder meer onderzoeksinstituut TNO heeft een afdeling die zich bezighoudt met het verstoren, misleiden en ‘zelfs kidnappen’ van vijandelijke drones. Over de status hiervan laat TNO zich evenmin uit. ‘Het is bij ons een goede gewoonte in principe niet in te gaan op activiteiten van Defensie of onze kennisontwikkeling voor Defensie’, aldus een woordvoerder.
Afgelopen maanden zijn op talloze locaties in Europa onbekende drones gesignaleerd, van Zweden tot België. Zover bekend is er bij de meest recente incidenten bij luchthavens en militaire bases in West-Europa nog geen enkele drone onderschept of met succes beschoten. Of het om Russische drones gaat, of bijvoorbeeld om hobbydrones, is dan ook allerminst zeker.
Tientallen gestrande reizigers op de luchthaven Eindhoven zijn zaterdagavond de terminal uitgezet, meldt het Eindhovens Dagblad. Zij wilden de nacht in de vertrekhal doorbrengen, omdat hun vlucht was vertraagd door de aanwezigheid van drones boven de luchthaven.
Eindhoven Airport verklaarde tegenover de krant dat de terminal altijd om middernacht dichtgaat. Vanwege de vertraagde vluchten ging het gebouw dit keer iets later dicht dan normaal. Volgens de luchthaven is het de taak van de vliegmaatschappij om in geval van gestrande passagiers hotelovernachtingen te regelen. Dat zou niet gebeurd zijn.
De marechaussee werd uiteindelijk ingeschakeld om alle passagiers te verwijderen. Even na 1 uur zaterdagnacht stonden de laatsten buiten.
Luister hieronder naar onze nieuwspodcast de Volkskrant Elke Dag. Kijk voor al onze podcasts op volkskrant.nl/podcasts.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant