De VS hebben Zhi Dong Zhang in handen gekregen, de man die ze beschouwen als een van de belangrijkste pionnen in de internationale fentanylhandel. ‘Brother Wang’ wist op spectaculaire wijze te ontsnappen uit Mexico, maar kwam nota bene dankzij Rusland in handen van de Amerikaanse justitie.
is nieuwsverslaggever van de Volkskrant.
Brother Wang, El Chino, Tocayo, Pancho, Nelson Mandela: de aliassen komen allemaal voor in het Amerikaanse opsporingsdossier van Zhi Dong Zhang. Even omvangrijk als het aantal bijnamen zijn de valse paspoorten die hij gebruikte om ongezien tussen de Amerika’s, Azië en Europa te kunnen reizen.
Het hield hem niet uit de handen van de Amerikaanse justitie. Mocht Zhang daadwerkelijk worden veroordeeld in de VS, dan weet het land een van de grootste vissen in de strijd tegen de fentanylsmokkel voor jaren achter de tralies te krijgen. De Chinees-Mexicaanse Zhang was een belangrijke spil in de samenwerking tussen Chinese en Mexicaanse bendes die de verwoestende drug de VS binnenbrengen.
Zhi Dong Zhang werd in 1987 geboren in Beijing en is in elk geval sinds 2016 actief in het Chinees-Mexicaanse netwerk. Zhang verhuisde vlak voor de coronapandemie naar Mexico en trouwde met een Mexicaanse, waardoor hij de Mexicaanse nationaliteit verkreeg.
Hij wordt verdacht van het witwassen van honderden miljoenen drugsgeld voor de twee machtigste Mexicaanse kartels, die van Sinaloa en Jalisco. Dat geld verdienden ze met de smokkel en handel van duizenden kilo’s fentanyl, cocaïne en crystal meth, waar hij óók een rol bij speelde.
Even leek het erop dat Zhang uit handen van de Amerikaanse justitie wist te blijven. De Mexicaanse politie, die samenwerkte met Amerikaanse autoriteiten, arresteerde hem in oktober vorig jaar in Mexico-Stad. In eerste instantie werd hij gevangengehouden in een zwaarbeveiligde gevangenis, maar de rechter besloot hem later enkel huisarrest te geven.
De details over de ontsnapping zullen de komende jaren in boeken of series worden ingekleurd, maar vast staat dat Zhang tijdens zijn huisarrest wist te ontkomen aan de militairen die zijn huis bewaakten. Wat bleek: in de vloer van zijn woning bleek een gat te zitten dat uitkwam op een tunnel.
Chris Urben, een voormalig agent van de Amerikaanse Drug Enforcement Administration (DEA), vermoedt een vooropgezet plan. ‘Deze ontsnapping is vanuit de gevangenis gepland, hij is in zijn huis neergezet met de bedoeling dat hij zou ontsnappen’, aldus Urben. Hij suggereert in The Guardian dat er sprake is van corruptie en zegt zich te baseren op zijn ervaring met Mexicaanse kartels en justitie. Urben werkt nu voor een particulier onderzoeksbureau.
In ieder geval was de zoveelste ontsnapping van een drugscrimineel nogal genant voor Mexico (zo ontsnapte de beruchte El Chapo liefst tweemaal), president Sheinbaum noemde het besluit om Zhang huisarest te geven ‘schandelijk’.
Uiteindelijk kwam er hulp uit onverwachte hoek, nadat Zhang via Cuba naar Rusland was gevlogen. De douane in Moskou trapte niet in zijn valse papieren en stuurde Zhang linea recta terug naar Cuba. Dat arresteerde hem en leverde hem uit aan Mexico, vanwaar uitlevering naar de VS volgde.
Dat de VS nu Zhang in handen hebben, is een belangrijke slag in de Amerikaanse oorlog tegen fentanylsmokkel. In 2023 stierven ruim honderdduizend Amerikanen aan een overdosis van de pijnstiller.
Chinese internetwinkels speelden daar aanvankelijk een belangrijke rol in: pakketjes fentanyl, versneden met cocaïne, speed en heroïne om de drug goedkoper te maken, kwamen rechtstreeks vanuit de webwinkels Amerikaanse huiskamers in. Inmiddels is de fentanylproductie en -handel overgenomen door de Mexicaanse georganiseerde misdaad. De ingrediënten komen nog altijd uit China.
Volgens El País kent Zhang zowel de Mexicaanse als de Chinese onderwereld op zijn duimpje, waardoor hij zich kon positioneren als cruciale spil. Hij was betrokken bij de Mexicaanse cel, die zowel de productie, smokkel als handel van drugs uitvoerde én bij de Chinese cel, die de ingrediënten leverde en het drugsgeld witwaste.
‘Hij had een rol die zeer weinig mensen kunnen vervullen’, aldus oud-DEA-agent Urben. Die rol lijkt voorbij. Deze week begon in New York de rechtszaak tegen Zhang. Hij riskeert een levenslange gevangenisstraf.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant