Al ruim twintig jaar komt Sinterklaas op bezoek in asielzoekerscentra. Een theatergezelschap dat zelf uit vluchtelingen bestaat, speelt er een voorstelling over Sint en Piet. ‘Kinderen zien lachen, dat is voor ons het grootste compliment.’
is regioverslaggever Zuid-Nederland van de Volkskrant.
Sinterklaas zit voor zestig hyperactieve kinderen in zijn goudrode fluwelen stoel in het azc van Oisterwijk. Hij ziet het allemaal even niet meer zitten, want hij is zijn ring kwijt. De vriendinnen Fatima en Sundus proberen Sint met de andere kinderen op te vrolijken met een dansje op Arabisch aandoende muziek.
Het werkt: Sinterklaas, met zijn paard in zijn linkerhand en Lieve Piet rechts, danst mee. Achter in de zaal gaan de telefoons omhoog en zetten de ouders van de kinderen het dansje op Snapchat.
Het asielzoekerscentrum met 450 opvangplaatsen dat sinds 1990 en tot minstens 2047 is gelegen in de bossen nabij het Brabantse Oisterwijk, is de vierde stop van het Wolkentheater. Dat gezelschap geeft al ruim twintig jaar kindervoorstellingen in azc’s.
‘Vanavond Veldhoven en dan nog twintig voorstellingen tot de dag voor pakjesavond’, zegt oprichter en directeur Adrijan Siniša Rakić na afloop, terwijl hij met de spelers het decor en het manshoge Grote Boek inpakt.
Daarin staat, louter in plaatjes, het verhaal dat de kinderen in het uurtje daarvoor hebben meegespeeld. Over de twee boeven die de ring van Sinterklaas stalen en weer kwijtraakten bij de bakker, die hem per ongeluk meebakte in een banketstaaf waar de goedheiligman bíjna zijn tanden op stukbeet.
‘Sinterklaas is een universele figuur van verbinding en menselijkheid’, zegt Rakić. ‘Hij slaat niemand over’, vult ‘Piet’ Marcelle van der Velden aan, ‘hij gaat niet stilletjes je huisje voorbij.’
Sinterklaas opent deuren naar Nederlandse gewoontes, cultuur en samenleving, zegt Radić. ‘Het mag dan een Nederlandse traditie zijn, ook kinderen die de taal nog niet spreken, snappen het verhaal.’
Zoals de 10-jarige Sundus uit Syrië. Ze twijfelt er niet aan dat die lange man met dito baard een betrouwbare kindervriend is. Hij geeft haar een fijn gevoel, vertaalt haar Syrische vriendinnetje, Fatima van 9 – volledig in pietenpak. Fatima is al zo lang als ze zich kan herinneren in Nederland en doet het woord voor haar moeder, Sundus’ moeder en voor Sundus, die gaandeweg de voorstelling steeds meer mee durft te spelen.
Fatima durft alles meteen al en steekt elke keer haar vinger op als ceremoniemeester Elmar Hofstee om vrijwilligers vraagt. Na een goocheltruc blijkt het propje dat het stomverbaasde meisje in haar hand heeft, een opgevouwen versie van...‘zo’n ding dat Sinterklaas op zijn hoofd heeft?’, , vraagt Hofstee. ‘Ik weet het, ik weet het’, roept een jongetje. Hij steekt zijn vinger zo hoog op als hij kan. ‘Een mijter.’
‘Deze vluchtelingenkinderen hebben al veel meegemaakt’, weet theaterdirecteur Rakić, ‘sommigen veel te veel. Het enige wat wij met deze sinterklaasvoorstelling willen is dat ze een moment van zorgeloosheid beleven. Ze zien lachen, is voor ons het allergrootste compliment.’
Zelf kwam de hij in de jaren negentig in een azc vanuit het voormalige Joegoslavië. ‘Toen zaten in azc’s bijna alleen mensen uit Bosnië.’ Rakić besloot iets voor de kinderen van asielzoekers te doen. ‘Zodat ze even niet aan problemen denken.’
Het werd een poppenkast. Tot die keer in augustus, een jaar of twintig geleden en Jan Klaassen bezoek kreeg van de Sint. ‘De kinderen begonnen spontaan Sinterklaas kapoentje te zingen – hartje zomer. Zo ben ik op het idee gekomen.’
Met andere kunstenaars, ook gevlucht uit het Oost-Europese oorlogsgebied, richtte Rakić het Wolkentheater op. Sinds zijn ingeving speelt het door heel Nederland elk jaar eind november, begin december in circa 25 asielzoekerscentra – twee voorstellingen per dag.
‘Gisteren in azc Gilze’, zegt Rakić over een van de grootste asielzoekerscentra van Nederland en hij laat op zijn telefoon een foto van het publiek zien. ‘Ik denk wel tweehonderd kinderen. Een heerlijke uitdaging om te spelen, want we proberen ze allemaal mee te laten doen.’
In de zomer doen ze ook een tournee voor vluchtelingenkinderen, vertelt Rakić, met een buitenvoorstelling. Weinig mensen zullen zo vaak zo veel azc’s hebben bezocht als hij, zijn spelers en tourmanager Hofstee. Subsidie krijgt het theatergezelschap niet. ‘We moeten het hebben van vermogensfondsen die goede doelen steunen.’
De voorstelling is afgelopen en Sinterklaas is met mijter, staf, paard en Piet uitgezwaaid – ‘Dag Sinterklaasje, dahag, dahag, Lieve Piet’ – op weg naar ‘nog meer kinderen’. Buiten staat de bus klaar om de helft van het publiek terug te brengen naar de tijdelijke opvanglocatie in het nabije Berkel-Enschot. De andere helft zal uitwaaieren over de, in COA-jargon, ‘negen semi-permanente woongebouwen van opvanglocatie Oisterwijk’.
Maar eerst stijgt de spanning, want elk kind wil wat Sinterklaas voor vertrek heeft beloofd: een cadeautje. Het is een met sinterklaasliedjes bedrukt zakje, erin zit wat snoepgoed en een boekje met het verhaal van zojuist. Enthousiast bladert Rakić erin en wijst op de QR-codes op elke pagina. ‘Daarmee kun je op de telefoon de, uiteraard Nederlandse, tekst horen, in een rustig tempo.’
Sundus zal daar wat moeite mee hebben. Fatima, de tolk van haar unit, niet. Het meisje in haar pietenpak steekt beide duimen omhoog op de vraag of ze het naar haar zin heeft gehad. Met een schalkse blik zegt ze: ‘Maar dit was niet de echte Sinterklaas, hoor.’ Fatima ging dicht bij de Sint staan, toen die even in mineur was door het verlies van zijn ring.
‘Toen zag ik het hier’, zegt ze terwijl ze met haar vinger een streep trekt over haar wenkbrauwen. ‘Plakband.’
Luister hieronder naar onze podcast de Volkskrant Elke Dag. Kijk voor al onze podcasts op volkskrant.nl/podcasts.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant