Om de krapte op de woningmarkt te verhelpen kunnen huizen worden gesplitst. Voorheen waren mensen huiverig, maar experts zien er een snelle manier in om starters en senioren te helpen. "Met alleen nieuwbouw gaan we het niet halen."
Tijdens de verkiezingscampagne kondigden veel partijen aan iets te willen doen om woningnoodoplossingen zoals splitsen aan te jagen. D66 wil de vergunningen voor woningsplitsing gratis maken. CDA wil de mogelijkheden van splitsen benutten. VVD wil het splitsen van panden makkelijker maken. Dit zal dus waarschijnlijk geen pijnpunt worden tijdens de kabinetsformatie.
De mogelijkheden van splitsen (waarbij er van één woning meerdere worden gemaakt) en delen (waarbij meerdere bewoners in één woning komen) worden nog te weinig benut om de woningnood echt wat te verminderen. Ook optoppen, het aanbrengen van nieuwe woonlagen op bestaande panden, gebeurt te weinig. Verder bleek eerder deze week dat het transformeren van lege panden naar woningen minder gebeurt: gemeenten werken niet altijd mee.
"Gemeenten hebben een sleutelrol omdat, bedoeld of onbedoeld, de lokale regelgeving in de weg zit", zegt woningmarktexpert Jeroen Mens van kennisorganisatie Platform31. Jarenlang waren gemeenten huiverig voor een hogere dichtheid (meer mensen per vierkante meter) omdat ze bang waren voor overlast. Bijvoorbeeld huizen vol studenten.
Toen kwam het woningtekort. Het kabinet wil 100.000 woningen per jaar bouwen, maar de nieuwbouw stokt. Van juli tot september kwamen er weer minder nieuwbouwwoningen bij. Dus wordt naar andere mogelijkheden gekeken.
Jaarlijks kunnen corporaties negentienduizend extra woningen creëren door middel van splitsen, delen, optoppen en hospitaverhuur, blijkt uit onderzoek van Platform31. Bijna een vijfde van de jaarlijkse ambitie dus, en binnen een half jaar te regelen.
"Je ziet dat de betrokken spelers de mogelijkheden steeds meer omarmen", zegt Mens. "Maar je hoort ook veel over de hindernissen."
In Den Bosch is te zien hoe het ook kan. Bouwbedrijf Van Wijnen heeft daar net een woning gesplitst. Behalve de twee grote vlaggen die het bedrijf voor de presentatie in de voortuin heeft geplaatst, vallen de veranderingen aan de buitenkant niet op.
"Dat was een eis van de gemeente", zegt Van Wijnen-directeur Anton Troeijen. "Aan het uiterlijk van het gebouw mocht niets veranderen." Het is een rijtjeshuis van twee verdiepingen. Een echte doorzonwoning uit de jaren zeventig en dat is geen toeval, want die gebouwen zijn makkelijk te splitsen. Volgens Van Wijnen zijn in Den Bosch 1.675 van zulke kansrijke woningen te vinden.
Ook heeft Den Bosch duidelijke regels opgesteld voor splitsen. De parkeernorm, die vaak een drempel is, zit hier niet in de weg. Om overlast te voorkomen mogen niet te veel woningen worden gesplitst. En degene die wil splitsen, moet het gesprek met de omgeving aangaan.
Buurtbewoners hadden best wel wat vragen toen de splitsing werd aangekondigd, merkte woningcorporatie Zayaz. Zayaz is de eigenaar van het gebouw. Van Wijnen voert al jaren splitsingen in opdracht van Zayaz uit. Uiteindelijk, is de ervaring, komen er geen bezwaren. Het is belangrijk om de buurt in het proces mee te nemen en te informeren.
Het helpt ook dat Den Bosch niet te strenge eisen heeft voor het minimale oppervlak van een woning. Als gemeenten een groot minimumoppervlak hanteren, is een van de woningen die door een splitsing ontstaat, al snel te klein. Maar de ondergrens in Den Bosch is 40 vierkante meter.
De woningen die Van Wijnen net met de splitsing heeft gemaakt, zijn groter. De benedenverdieping is 48 vierkante meter en de bovenverdieping 55. In de huiskamer beneden staat een maquette van een gesplitste woning, die je hieronder ziet staan.
"Op de begane grond is alles gelijkvloers", zegt Troeijen. "Dit kan bijvoorbeeld een seniorenwoning worden."
Nederland heeft een grote behoefte aan seniorenwoningen, want vergrijzing zet de zorg en de woningmarkt onder druk. Bouwen voor senioren kan beide problemen verlichten. Daarom wil Nederland de komende jaren voor 290.000 seniorenwoningen zorgen, maar de benodigde aantallen worden bij lange na niet gehaald.
"Er zitten allerlei bijkomende voordelen aan woningsplitsing", zegt Platform31-expert Mens. "Het draagt niet alleen bij aan het oplossen van de woningnood, maar het kan ook de vereenzaming bij senioren tegengaan." Bijvoorbeeld als de kinderen het huis uit zijn en er een starter op de vrijgekomen bovenverdieping komt te wonen.
Nederlanders wonen bovendien ruim. Ze hebben gemiddeld 53 vierkante meter tot hun beschikking, waar het EU-gemiddelde ongeveer 43 vierkante meter is.
"De angst dat er door zulke oplossingen overlast ontstaat, kun je ook omdraaien", gaat Mens verder. "In buurten waar het redelijk stil is, kan levendigheid juist een voordeel zijn, en kunnen de voorzieningen op peil blijven. Maar de mix moet wel goed zijn."
Troeijen blikt tevreden terug op de splitsing in Den Bosch. Hij kijkt uit over de voortuin, die nu bij de bovenwoning hoort. De achtertuin zal voor de bewoners op de begane grond zijn. Hij kan zich voorstellen dat er gebieden in Nederland zijn waar het moeilijker gaat, maar hier ging het soepel.
"Bij het splitsen van een woning kun je gelijk verduurzamen", zegt Troeijen. "Bovendien is de uitstoot van stikstof en CO2 veel lager." En het hele proces kost zo'n dertig weken, terwijl de bouw van een nieuwe woning doorgaans zo'n twee jaar duurt. Een belangrijk nadeel is dat gewacht moet worden totdat bewoners verhuizen. En de aantallen komen niet in de buurt van nieuwbouw.
"Maar oplossingen als woningsplitsing zijn zo'n eenvoudige knop om aan te draaien", zegt Troeijen. "Het zou een gemiste kans zijn om die niet te benutten."
Source: Nu.nl economisch