Wetenschappers hebben negen maanden lang sporen van mos buiten boord van het internationale ruimtestation (ISS) gehangen. Het merendeel van de voortplantingscellen overleefde het ruimteavontuur en kwam naderhand tot ontkieming.
Van de besneeuwde toendra’s boven de poolcirkel tot woestijnen: mossoorten worden wereldwijd aangetroffen in de meest extreme leefomstandigheden. Een ideale kandidaat om te testen of planten kunnen overleven in de ruimte, dachten Japanse wetenschappers. Zij bevestigden de sporen van slibmos aan de buitenzijde van het ISS, en stelden deze voortplantingscellen bloot aan de ontberingen van de kosmos.
De slibmossporen waren 283 dagen lang overgeleverd aan het vacuüm, de straling, verminderde zwaartekracht en extreme temperaturen van de ruimte. Terug op aarde bleken de meeste de buitenaardse reis overleefd te hebben: zo’n 86 procent van de sporen ontkiemde tot mosplantje, schrijven de onderzoekers in wetenschapsblad iScience.
Het is niet de eerste keer dat wetenschappers aardse organismen de leegte van de ruimte in sturen: onder meer het microscopische beerdiertje en zaden van verschillende andere planten overleefden daar al.
De wetenschappers, van onder meer de Hokkaido Universiteit, hopen dat hun studie zal bijdragen aan het creëren van ecosystemen buiten de aarde, zoals op de maan en op Mars. Voorlopers van mossen waren zo’n 500 miljoen jaar terug onder de eerste planten op aarde die vanuit de oceanen het land gingen bewonen, en zijn daarmee goede kanshebbers voor het koloniseren van buitenaardse gebieden.
‘We wisten al dat mossen goed bestand zijn tegen extreme omstandigheden, maar dat ze zelfs in de ruimte kunnen overleven was nog niet eerder onderzocht’, zegt Michael Stech van Naturalis in reactie op de studie, waar hij zelf niet bij betrokken was. De mossendeskundige doet zelf al jaren onderzoek naar deze planten. ‘Mossen zitten veel eenvoudiger in elkaar dan andere planten: ze hebben geen wortels, bloemen of zaden. Ze verspreiden zich door middel van sporen, en daar is al lang van bekend dat die vaak erg goed tegen extremen kunnen.’
Zulke sporen zijn beschermd door een stevige celwand, en de exemplaren die meeliften op het ruimtestation waren ook nog eens ingepakt in het sporendoosje waarin deze voortplantingscellen ontstaan: een extra beschermlaag tegen onder meer extreme droogte en UV-straling.
Ook het ontkiemde plantje zelf is – op aarde tenminste – goed bestand tegen erbarmelijke situaties. ‘In tegenstelling tot de meeste andere planten kunnen veel mossen zich compleet laten uitdrogen, zonder dat de innerlijke structuur daaraan kapot gaat’, vertelt Stech. ‘Zo kunnen ze haast overal overleven, sommigen zelfs bovenop rotsen in de brandende zon. Als het dan een keer regent, bloeien ze vervolgens weer helemaal op.’
Volgens de expert zal het nog even duren voordat we de eerste mossen kunnen zaaien op de rode planeet. ‘Om te kunnen overleven hebben planten wel water en een passende atmosfeer nodig. Maar wel leuk dat we nu weten dat de sporen kunnen overleven tijdens een ruimtereis.’
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant