Het aantal hiv-diagnoses zal komende jaren weer stijgen, blijkt uit de donderdag gepubliceerde cijfers van de Stichting hiv monitoring. Het virus leek eerder juist te verdwijnen uit Nederland. ‘De daling is tot stilstand gekomen.’
is regioverslaggever van de Volkskrant in Amsterdam en omstreken.
De stijging is een trendbreuk, want het aantal nieuwe infecties daalde sinds 2010 hard. Dat was te danken aan preventieve medicatie, snelle testen en goed zicht op bijna alle mensen die leven met hiv. Vorig werden in Nederland 444 nieuwe hiv-diagnoses geregistreerd, vergelijkbaar met de jaren ervoor.
‘De daling is tot stilstand gekomen. En op basis van onze rekenmodellen verwachten de komende jaren een stijging’, zegt Marc van der Valk, bestuurder van Stichting hiv monitoring en internist-infectioloog van Amsterdam UMC. ‘Dat is zorgelijk.’
Afgelopen jaren leek het erop dat het einde van hiv als seksueel overdraagbare aandoening (soa) in Nederland in zicht was. De hoop was dat Nederland in 2030 geen nieuwe infecties meer zou tellen. Amsterdam stelde zelfs als doel dat er in 2026 in de gemeente niemand meer hiv zou oplopen. In de hoofdstad wonen van oudsher de meeste mensen met hiv. Het is bovendien de gemeente waar in de jaren tachtig en negentig de meeste patiënten stierven aan de gevolgen van aids.
Na een infectie kan het lang duren voordat het virus klachten veroorzaakt, waardoor een diagnose soms pas jaren later wordt gesteld. Naar schatting waren er eind vorig jaar 1.610 mensen in Nederland die niet weten dat ze hiv hebben. Een jaar eerder waren dat er nog 1.545. In totaal telt Nederland bijna 26 duizend patiënten.
Dankzij steeds betere medicatie overlijden er nauwelijks meer mensen aan de ziekte. Bovendien kunnen mensen met hiv, als ze hun medicatie goed innemen, het virus niet meer overdragen.
‘Maar onderschat niet hoe zwaar het mentaal is om hiv te hebben’, zegt Van der Valk. ‘Dagelijks medicatie moeten nemen, is niet niets. Bovendien kleeft er een stigma aan. Op een feestje vertel je misschien wel dat je suikerziekte hebt, maar over hiv praat je niet snel.’
Dat herkent Bart-Jan Mulder, GGD-projectleider van ‘Amsterdam naar nul’. Volgens hem heerst er soms ook een negatief beeld over hiv bij ook de patiëntengroep zelf. ‘Dan geven ze zichzelf de schuld, of vinden ze zichzelf vies.’
Van der Valk hoopt dat de stijgende trend nog te keren is. ‘We moeten meer inzetten op preventie. We hebben echt alle middelen om naar nul infecties te gaan.’
Zo wordt niet alleen de hiv-medicatie steeds beter, sinds vorig jaar is prep-zorg voor iedereen beschikbaar. Wie prep neemt, kan geen hiv oplopen tijdens seks. Het zit niet in het basispakket. ‘De kosten variëren van 17 tot 67 euro per maand’, zegt Mulder. ‘Er zijn apothekers die het aanbieden tegen de kostprijs, omdat ze preventie belangrijk vinden. Maar er zijn er ook die dat niet doen. Niet iedereen kan het betalen.’
Volgens Stichting hiv monitoring neemt het aantal nieuwe diagnoses vooral toe onder homoseksuele mannen die na 1980 zijn geboren. ‘En dan met name onder mensen met een laag inkomen’, zegt Van der Valk.
Hij vindt daarom dat prep opgenomen moet worden in het basispakket. ‘Dat doen we als preventie ook met cholesterolverlagers. Bovendien: als iemand eenmaal het virus draagt, lopen de zorgkosten op tot een half miljoen euro gedurende het leven van de patiënt. Voor dat geld had je heel veel prep kunnen verstrekken.’
Ook het Aidsfonds pleit daarvoor. ‘Het beeld is toch al snel: waarom moet de maatschappij betalen voor een groep mensen die zonder condoom seks heeft’, zegt directeur Mark Vermeulen. ‘Maar dat is de vraag niet. Een condoom is een heel goed middel tegen soa’s, en veel mensen gebruiken dat ook. Maar dat lukt ook niet altijd. En prep is gewoon een goed middel om je te beschermen tegen een levenslange chronische ziekte.’
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant