Waar zijn de buitenlandse media vol van? Vandaag: met het ingrijpen bij chipbedrijf Nexperia toonde Nederland zich volgens Chinese staatsmedia een onverbeterlijke piratenbende, ziet China-correspondent Julie Blussé.
is China-correspondent van de Volkskrant. Ze woont in Beijing.
‘Een beroving op klaarlichte dag’, zo typeerde de Chinese staatstelevisie afgelopen zondag het Nederlandse ingrijpen bij chipfabrikant Nexperia in een uitvoerige reconstructie. Dezelfde term dook de laatste weken in vrijwel elk Chinees medium op -- afgewisseld met ‘bandietenoperatie’, ‘roofzaak’ en ‘plundering’.
Want dat de Nederlandse overheid brutaalweg een Chinees bedrijf had gepikt, daarover zijn Chinese media het eens. Kom in China dus niet aan met ingewikkelde formuleringen als dat het Nederlandse ministerie van Economische Zaken ‘eind september de controle overnam in de bestuurskamer van het Nederlandse bedrijf Nexperia’, zoals de Volkskrant schreef.
De ontzetting over het Nederlandse handelen groeide in China na een uitspraak van de Nederlandse minister van Economische Zaken Vincent Karremans in The Guardian vorige week. ‘Als ik in dezelfde positie had gezeten, met de kennis die ik nu heb’, stelde hij, ‘dan had ik precies hetzelfde opnieuw gedaan.’ En dat uitgerekend vlak voor een delegatie Nederlandse topambtenaren naar Beijing vertrok, die het hoog opgelopen conflict tussen Nederland en China moesten sussen. Karremans hield koppig vast aan fout gedrag, vonden veel Chinese commentatoren. Twee van hen kwamen tot dezelfde beeldspraak: de minister gedroeg zich als ‘een dode eend met harde snavel’.
Inmiddels is Karremans toch bijgedraaid: woensdagochtend maakte hij bekend dat hij zijn ingreep bij Nexperia tijdelijk opschort. Of hij daarmee in de Chinese media zijn gevederde reputatie afschudt, moet nog blijken. Nog lastiger wordt het voor Nederland om af te komen van de reputatie van ‘piratenbende’ die het de afgelopen weken in Chinese media heeft opgebouwd.
Tot voor kort kon Nederland in China nog op veel sympathie rekenen. Zelfs nadat Den Haag onder Amerikaanse druk in 2023 exportbeperkingen oplegde aan ASML, waardoor het bedrijf sommige lithographiemachines niet meer aan China mocht verkopen. ‘Nederland heeft het afgelegd tegen de Amerikaanse tyrannie’, constateerde staatsmedium Xinhua toen.
Maar hoe viel de recente branie uit Den Haag te verklaren? En waarom weigerde Nederland tot woensdag bakzeil te halen, zelfs nadat de Amerikaanse president Trump al een deel van zijn exportbeperkingen tegenover China had teruggedraaid, om tot een bestand te komen in de handelsoorlog met de Chinese leider Xi Jinping?
‘Laten we niet doen alsof ‘druk uit Washington’ de oorzaak is’, aldus de bekende nationalistische hoogleraar internationale betrekkingen Shen Yi in een opinieartikel. ‘Dit is de heropleving van het oude DNA van de ‘vrachthandelaars van de zeven zeeën’.’
Shen beschreef Nederland als onverbeterlijke ‘piratenbende’, die zich nog altijd in het tijdperk waant waarin staten met kaperbrieven toestemming gaven tot roof. ‘Nu gebeurt hetzelfde, maar dan onder officiële overheidsdekking en in samenwerking met een groep buitenlandse managers binnen Nexperia, die in deze metafoor de particuliere kapers voorstellen.’
Vergezochte verklaring of niet: in nationalistische media keerde het steeds terug. De ‘21ste-eeuwse piraterij’ van de Nederlandse overheid zou voortkomen uit opspelende ‘koloniale genen’, stelde ook de Global Times bijvoorbeeld.
Ook op sociale media werd het frame overgenomen. Dat is onder meer te zien op het Weibo-account van de Nederlandse ambassade, waar Nederlanders veelvuldig worden uitgescholden voor piraten. Geen angstaanjagende piraten overigens: ‘Nederland kan zijn roversaard niet veranderen, maar Nederland heeft al lang niet meer de kracht om de wereld nog te beroven’, schamperde een gebruiker.
Het frame van Nederland als piratenstaat is nieuw voor Chinese staatsmedia, maar het verwijzen naar een donker verleden is dat allerminst. Kijk naar Japan, dat de volle laag krijgt sinds premier Sanae Takaichi stelde dat een Chinese aanval op Taiwan een ‘existentiële dreiging’ voor Japan zou vormen. ‘De arrogantie van Sanae Takaichi verschilt niet van die van de Japanse fascisten van weleer’, aldus patriottisch platform Guancha.
Een Chinese diplomaat in Japan had het zelfs dreigend over het ‘afhakken van de vuile nek’ – hij liet in het midden of hij de nek van Takaichi of Japan bedoelt. We mogen ons dus gelukkig prijzen dat we vooralsnog enkel als piraten worden weggezet, met een minister die zich gedraagt als een ‘dode eend met harde snavel’.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant