Het tumulteuze vertrek van informateur Hans Wijers past in een politieke cultuur die vooral met zichzelf bezig blijft. Bondgenoten kijken verwonderd naar de Nederlandse onmacht, met als symbool een diplomatieke post in Rome die maar niet gevuld wordt.
De sfeer in de Haagse politiek doet soms denken aan adellijke hoven uit een ver verleden: naar binnen gericht, verteerd door onderlinge intriges en achterklap, blind voor externe bedreigingen.
Bij de affaire rond Hans Wijers draait het om wie wanneer de term leugenaar gebruikte en wat het motief was om een whatsappbericht te lekken met een misogyne belediging. Vragen waar waarschijnlijk nooit antwoorden op komen, maar zo blijft de Haagse binnenwereld druk met zichzelf, geheel in lijn met de afgelopen jaren. Het kabinet Rutte IV ging ten onder aan kwaad bloed tussen de regeringspartijen, het kabinet-Schoof ruziet post mortem door en ook de huidige formatie biedt alweer brandstof voor toekomstige ruzies.
Politiek redacteur Frank Hendrickx bericht wekelijks over de mechanismen achter de politieke gebeurtenissen.
De VVD is wrokkig over het niet mogen meedoen aan de onderhandelingen, D66 en CDA ergeren zich aan de triomfantelijkheid waarmee Yesilgöz steeds weer herhaalt dat ze nu eenmaal aan de kiezer heeft beloofd niet te regeren met GroenLinks-PvdA. De rest dient zich te schikken naar de wilde gok die de VVD tijdens de campagne heeft genomen met de bestuurbaarheid van Nederland.
Bondgenoten kijken met verwondering naar de zelfobsessie van een land dat zich nog niet zo lang geleden presenteerde als het braafste jongetje van de klas. Een klein maar veelzeggend voorbeeld is de toestand bij de Nederlandse Permanente Vertegenwoordiging bij de Voedsel- en Landbouworganisatie (FAO), het Wereldvoedselprogramma (WFP) en het Internationaal Fonds voor Landbouwontwikkeling (IFAD) in Rome – geen onbelangrijke posten voor de landbouwgrootmacht die Nederland nu eenmaal is, met de universiteit van Wageningen als internationaal pronkstuk.
Het kabinet is desondanks al dik een jaar niet in staat om een nieuwe permanente vertegenwoordiger te benoemen bij de drie organisaties. Een selectiecommissie met hoge ambtenaren van het ministerie van Buitenlandse Zaken en het ministerie van Landbouw schoof in december een kandidaat naar voren, zoals dit altijd ging. Alleen kwam er dit keer politieke tegendruk.
BBB-staatssecretaris Jean Rummenie was het oneens met de door de ambtelijke commissie voorgedragen kandidaat en wilde zelf iemand naar voren schuiven. Er werd een nieuwe selectieprocedure opgezet waaraan ook gegadigden van buiten konden meedoen. De tweede procedure leverde een nieuwe voordracht op, maar weer was de BBB-top niet tevreden.
BBB-minister Femke Wiersma en Rummenie blokkeren nu al een half jaar de benoeming, tot onvrede van het ministerie van Buitenlandse Zaken. Een poging om demissionair premier Dick Schoof de impasse te laten doorbreken, liep recent op niets uit. Schoof wilde liever niet bij dit conflict tussen VVD en BBB – een van de vele – betrokken raken, zo valt in zijn omgeving te horen.
Nu is besloten om weer een derde selectieprocedure te beginnen, zo laat het ministerie van Landbouw weten. Volgens insiders komt het erop neer dat er geen permanente vertegenwoordiger bij de VN-organisaties zal zijn totdat een nieuw kabinet aantreedt. Zo lijkt de lege stoel een symbool voor de hedendaagse Nederlandse politiek: een verhaal vol kabaal en woede dat niets betekent.
In Rome, de hoofdstad van de internationale landbouwpolitiek, leidt de lege stoel ondertussen wel tot gênante taferelen, vertellen ingewijden. Nederland wordt amper nog voor belangrijke bijeenkomsten of overleggen uitgenodigd. Iedereen is inmiddels op de hoogte van het politieke machtsspel waardoor een groot landbouwland als Nederland missing in action is. Er wordt gesproken over ‘Trumpiaanse toestanden’.
Bondgenoten verbazen zich al niet meer. Wie in Den Haag een ambassade van een belangrijke Europese bondgenoot binnenloopt, merkt al snel dat er bijna ondiplomatiek hard geoordeeld wordt over de Nederlandse politiek. Bij belangrijke overleggen over migratie en over Oekraïne is Nederland niet meer van de partij. Cruciale informele contacten zijn weggevallen tijdens de afgelopen kabinetsperiode.
Er wordt nu ook met argusogen gekeken naar het handelen van Vincent Karremans, de even zelfverzekerde als onervaren minister van Economische Zaken die een hoofdrol speelt in een conflict met China over de Nijmeegse chipfabrikant Nexperia. De VVD’er zette tot afgrijzen van China het Chinese management buitenspel en wekte vorige week de woede van Peking met een zelffeliciterend interview in The Guardian.
Een diplomaat van een cruciale Europese bondgenoot reageerde in besloten kring sceptisch op Karremans’ besluit om nu een ambtelijke topdelegatie naar China te sturen om de gemoederen tot bedaren te brengen. ‘Nu komt het helemaal in orde!’, luidde het schampere commentaar.
In plaats van ambtenaren te sturen zou Karremans volgens deze bondgenoot zelf met de hoed in de hand naar China moeten gaan. Of op zijn minst toch moeten bellen met zijn Chinese evenknie, wat al sinds medio oktober niet meer lijkt te zijn gebeurd.
De Tweede Kamer staat erbij en kijkt ernaar. Te druk met de campagne, de formatie, het inwerken van alweer een peloton debutanten en de herverdeling van alle portefeuilles.
In Den Haag is de buitenwereld ver weg.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant