Tijdens een aanval op een middelbare school voor meisjes in het noordwesten van Nigeria hebben gewapende mannen een leraar vermoord en minstens 25 leerlingen ontvoerd. Wat is er aan de hand in Nigeria? Was dit een ‘massamoord op christenen’, zoals president Trump beweerde?
is correspondent Afrika van de Volkskrant. Hij woont in Dakar, Senegal. Hij reisde in 2019 naar Nigeria, om verslag te doen van het conflict tussen christelijke boeren en islamitische herders.
Wat is er bekend over de laatste ontvoering van Nigeriaanse schoolmeisjes?
Ooggetuigen zeggen dat een grote groep gewapende mannen bij de school in het dorpje Magga in de noordwestelijke regio Kebbi in een vuurgevecht belandden met de politie-eenheid die de school beschermde. Sommige mannen waren volgens de toeschouwers bekende bandieten.
Het lukte de groep om door te dringen tot de schoollokalen, waar zij 25 meisjes van de islamitische meisjesschool ontvoerden. Toen de adjunct-directeur van de kostschool de kidnappers probeerde tegen te houden, werd hij door hen vermoord. De dodelijke schoolontvoering is de grootste sinds maart vorig jaar. Toen werden meer dan 200 leerlingen ontvoerd uit een school in Kuriga.
Waarom werden de meisjes ontvoerd?
Waarschijnlijk zullen de bandieten losgeld eisen van de families van de ontvoerde meisjes. Ontvoeringen van kinderen zoals deze zijn een groeiend probleem in Nigeria. Het bekendste voorbeeld is de ontvoering van 276 meisjes uit het dorp Chibok, in 2014, door leden van de terroristische groepering Boko Haram. Sommige slachtoffers van die ontvoering zijn nog altijd niet vrijgelaten.
Ontvoeringen zijn sindsdien een lucratief verdienmodel voor bandieten en terroristen. Volgens een steekproef van het nationale statistiekbureau zijn tussen mei 2023 en april 2024 meer dan 2 miljoen mensen gegijzeld. Uit gegevens blijkt dat jaarlijks duizenden Nigerianen omkomen bij gewelddadige aanvallen.
Welke rol speelt religie bij dit soort gewelddadige ontvoeringen?
Volgens Nigeriaanse veiligheidsexperts is er geen bewijs dat het wijdverbreide geweld in het land christenen of moslims zwaarder treft dan een andere groep.
‘Nigeria is een gigantisch land,’ legt onderzoeker Olayinka Ajala, hoogleraar aan de Britse Leeds Beckett Universiteit en afkomstig uit Nigeria, uit aan de Volkskrant. ‘In verschillende delen van het land spelen verschillende conflicten.’
Zo zijn in het noordoosten bandieten en jihadisten actief, in het noordwesten vooral bandieten. ‘En in centraal Nigeria speelt weer een ander conflict,’ zegt Ajala, ‘tussen islamitische herders en christelijke boeren.’ Door klimaatverandering, maar ook door explosieve bevolkingsgroei, vechten islamitische herders daar met christelijke boeren over land.
Ajala benadrukt dat christenen in dat specifieke gebied vaker slachtoffer van geweld zijn dan andere religieuze groepen. ‘Het is een mix van banditisme en geweld tussen dorpelingen en herders dat iedere generatie terugkeert,’ zegt hij. Aanvallen en represailles aan beide kanten gaan al tientallen jaren terug en zijn inmiddels dodelijk. ‘Maar van een massamoord op christenen, waarvan de Amerikaanse president Donald Trump recentelijk sprak, is ook in die regio geen sprake.’
Waarom spreekt president Trump dan over ‘een massaslachting van christenen’ in Nigeria?
Dat verhaal vindt zijn oorsprong bij christelijke boerengemeenschappen in Nigeria, die vinden dat de regering te weinig doet om hen bij te staan. Zij schakelden de hulp in van christelijke netwerken in het buitenland. Met hun lobby voor de Nigeriaanse christenen vonden ze steun bij vooraanstaande Republikeinse politici in Amerika.
Zo beweerde de Amerikaanse senator Ted Cruz dat Nigeriaanse ambtenaren ‘de massamoord op christenen door islamitische jihadisten’ negeren en mogelijk maken. Cruz diende daarop een wetsvoorstel in om Nigeria voor de vervolging van christenen te straffen.
Door het wetsvoorstel van Cruz en door uitlatingen van bekende Amerikanen als komiek Bill Maher, die sprak van een ‘genocide’ op christenen, liet ook de Amerikaanse president zich uit over het lot van Nigeriaanse christenen. ‘Het christendom wordt in Nigeria existentieel bedreigd,’ schreef Donald Trump onlangs op zijn platform Truth Social. ‘Radicale islamisten zijn verantwoordelijk voor deze massaslachting’.
De Amerikaanse president kondigde aan dat hij met zijn legerchefs ging kijken of de Verenigde Staten de islamisten met luchtaanvallen of misschien zelfs een troepenmacht kan verslaan. Volgens The New York Times werkt het Amerikaanse leger vanuit het Duitse Stuttgart aan een aanvalsplan, maar zijn de opties voor aanvallen beperkt.
Volgens Ajala moeten de Amerikanen niet overgaan op bombarderen, zeker niet gebaseerd op selectieve informatie die ‘uit de context is gerukt’. Hij pleit voor ‘diplomatie en directe betrokkenheid’. Amerika kan weer voorop gaan lopen in de strijd tegen terreur, vindt hij. ‘Bijvoorbeeld door de al bestaande taskforces te ondersteunen.’
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant