Na een kleine vertraging onderweg is demissionair klimaatminister Sophie Hermans aangekomen op de klimaattop in Brazilië. Hier zit ze samen met ruim tachtig landen in een club die fossiele brandstoffen wereldwijd wil afbouwen. We spreken de minister op haar eerste dag in Belém.
Een paar minuten daarvoor staat Hermans nog op het podium in een zaal afgeladen met journalisten. Ze begeeft zich tussen afgevaardigden uit onder andere Duitsland, het Verenigd Koninkrijk, Kenia, Colombia en de Marshalleilanden. In totaal roepen meer dan tachtig landen de partijen op een plan te maken dat fossiele brandstoffen in de ban doet. Het is een duidelijk signaal aan de onderhandelaars. De camera's flitsen en de zaal gonst.
Het voorstel komt oorspronkelijk van de Braziliaanse president Luiz Inácio Lula da Silva. Steeds meer landen scharen zich daar nu achter. In 2023 is op de klimaattop afgesproken dat de wereld 'wegbeweegt' van olie, kolen en gas. Deze groep van tachtig landen wil dat daar eindelijk gehoor aan wordt gegeven en vragen om een afbouwplan, oftewel een uitgestippeld pad naar een wereld zonder fossiele brandstoffen.
Wat zou dat plan concreet betekenen?
"Dit moet eigenlijk handen en voeten geven aan de beslissingen uit Dubai. Wat ga je doen om het gelijke speelveld en concurrentiepositie te behouden? Wij willen door op wat we hebben afgesproken. We zouden het daarom graag scherp geformuleerd in de slotverklaring terugzien. Dan helpt het dat je samen met zo'n grote groep landen kan zeggen: dit is wat wij belangrijk vinden."
Het eindbesluit dat op een klimaattop wordt genomen, in de vorm van een (lange) tekst, is de basis voor wereldwijd klimaatbeleid. Neem het Parijsakkoord uit 2015.
Hoe groot acht u die kans dat dit in het eindbesluit van de klimaattop komt?
"De vraag is vooral: hóé komt het erin. Een groep olielanden, zoals Saoedi-Arabië, heeft een groot belang. Hun economieën draaien nog grotendeels op fossiele brandstoffen en zij hebben geen belang om sneller te gaan (met klimaatbeleid, red). Dat is het spannende: wat accepteren zij?"
Hoe staat het met het plan van Nederland om fossiele subsidies samen met andere landen af te schaffen?
"Uit mijn hoofd zitten we nu op zeventien leden. Nog niet alle landen hebben hun lijsten van fossiele subsidies gepubliceerd. Nederland wel."
"Afstappen van fossiele brandstoffen gaat natuurlijk óók over afbouw van fossiele subsidies. En dat is een lastige discussie omdat je daar ook moeilijke keuzes moet maken. Dat merk ik ook zelf in in Nederland. Maar je kan niet alles nationaal doen. Dingen moeten ook Europees en soms wereldwijd gebeuren. Daarvoor helpt het om in dit soort verbanden bij elkaar te zijn."
Wat kunt u hier eigenlijk bereiken? We krijgen binnenkort alweer een nieuw kabinet in Nederland.
"Ik heb een opdracht vanuit de ministerraad en ik heb ook een debat in de Kamer gehad over de klimaattop. Maar ik onderhandel hier als onderdeel van de EU. Daar hebben we een gezamenlijk doel van 27 lidstaten bij elkaar."
"Voor Nederland vind ik het belangrijk dat klimaat, economie en veiligheid hand in hand gaan. En dat kan niet zonder de energietransitie. Daar ben ik echt ten diepste van overtuigd. Dus ik heb veel één-op-één gesprekken en ik ga naar bijeenkomsten om voor elkaar te krijgen wat we hebben afgesproken."
Wanneer is deze klimaattop voor u geslaagd?
"We kunnen ons soms helemaal verliezen in doelen: in getallen, in percentages, in euro's of dollars. Die discussie hebben we vorig jaar gehad (de top ging toen over klimaatgeld, red.) en die was nodig. Laten we nu focussen op hoe we het voor elkaar krijgen. Wat er nodig is om adaptatiemaatregelen te nemen voor wat we al dagelijks zien gebeuren. En natuurlijk mitigatie."
Adaptatie betekent beschermingsmaatregelen tegen de gevolgen van klimaatverandering. Mitigatie gaat over het terugdringen van broeikasgassen.
En u bent niet met de privéjet, toch?
"Nee, nee, nee. Gewoon een KLM-vlucht."
"Het voelt ergens ook gek dat je zo ver vliegt om over het klimaat te praten. En toch, als je hier dan eenmaal bent, weinig daglicht ziet, en met z'n allen heel geconcentreerd vijf dagen met dit onderwerp bezig bent. Dan denk ik wel dat het de moeite waard is."
Source: Nu.nl algemeen