Als de regering boa's wil verbieden zichtbare religieuze uitingen te dragen, moet zij daarvoor een speciale wet maken. Dat kan niet met de regeling die het demissionaire kabinet hier nu heeft opgesteld, zegt de Raad van State.
De regering stelde in 2022 een richtlijn op waarmee de neutraliteit van buitengewoon opsporingsambtenaren (boa's) geregeld moest worden. Die richtlijn schreef voor dat boa's bijvoorbeeld geen hoofddoek of keppeltje mogen dragen. Boa's moeten er neutraal uitzien, was destijds het idee van het kabinet en de Tweede Kamer.
Het ging toen nog om een richtlijn. Om het echt juridisch te kunnen afdwingen moest er een verbod komen. Dus schreef toenmalig justitieminister David van Weel een zogenoemde Algemene Maatregel van Bestuur om zo'n verbod te regelen.
Zo'n Algemene Maatregel van Bestuur komt grofweg neer op het uitwerken van al bestaande regels. Dat gaat sneller dan het maken van een nieuwe wet.
Maar volgens de Raad van State (RvS) kan dat niet en moet er in dit geval wél een nieuwe wet worden gemaakt. Het verbieden van zichtbare uitingen van godsdienst of levensovertuiging is in strijd met de vrijheid van godsdienst en levensovertuiging, zegt het hoogste adviesorgaan van de overheid. En dat is een grondrecht.
Dat betekent niet dat hiervoor helemaal geen regels gemaakt kunnen worden. Dat kan wel als dat heel goed wordt uitgelegd. Maar dat gebeurt niet in zo'n Algemene Maatregel van Bestuur.
De RvS adviseert die regeling daarom niet in te dienen en 'gewoon' een wet te maken, waarmee onder meer goed uitgezocht wordt waarom de vrijheid van godsdienst ingeperkt moet worden.
Daar gaat Van Weels opvolger Foort van Oosten gehoor aan geven, blijkt uit een reactie die de justitieminister via zijn woordvoerder geeft. "Het doel van de minister van Justitie en Veiligheid is duidelijk: de professionaliteit en neutraliteit van boa's blijft vooropstaan. Daar wijken we niet van af", zegt Van Oosten. Maar nu het advies er is, "gaan we dit met vaart omzetten in een formele wet".
Om het verbod was al veel te doen. Na het invoeren van de richtlijn in 2022 besloten meerdere gemeenten zich bewust niet aan die richtlijn te houden. Het was immers altijd aan gemeenten zelf om de kledingvoorschriften van hun ambtenaren te bepalen, en boa's vallen onder de gemeenten.
Dat verzet bleef ook toen bekend werd dat er aan een landelijk verbod werd gewerkt. "Als gemeenten vinden wij het belangrijk dat iedere werknemer zichzelf kan zijn", schreven de gemeenten Amsterdam, Den Haag, Utrecht, Tilburg, Eindhoven en Arnhem in een advies over het plan. "Ook vanuit inclusie en diversiteit is het belangrijk dat alle inwoners uit onze gemeenten vertegenwoordigd zijn in alle publieksfuncties, dus ook als handhaver."
Source: Nu.nl algemeen