Gemeenten zijn de afgelopen jaren aanzienlijk meer gaan uitgeven aan veiligheid. De uitgaven aan rampenbestrijding, brandweer en toezicht en handhaving stegen met 40 procent tussen 2018 en 2023, blijkt uit gegevens van statistiekbureau CBS.
De totale uitgaven stegen van ruim 1,8 miljard euro naar bijna 2,6 miljard euro, meldt het CBS. De stijging komt vooral doordat er in die jaren veel handhavers in dienst zijn gekomen bij enkele grote gemeenten.
"In mindere mate speelt ook de compensatie voor aardbevingsschade in Groningen een rol bij de stijging, door hogere lasten voor gemeenten in die provincie", schrijft het CBS.
De toename van de uitgaven komt ook doordat gemeenten deze taken veel meer zelf zijn gaan uitvoeren, in plaats van ze uit te besteden aan regionale samenwerkingsverbanden. In dit soort samenwerkingsverbanden werken gemeenten, provincies en waterschappen samen. Denk bijvoorbeeld aan veiligheidsregio's, omgevingsdiensten en gemeentelijke gezondheidsdiensten (GGD's).
De uitgaven aan deze samenwerkingsverbanden stegen van 10,7 miljard in 2017 naar 13,2 miljard euro in 2024. Maar de uitgaven van de gemeenten aan de eigen taken stegen in die periode van 55,3 miljard euro naar bijna 86 miljard euro.
Alleen in 2020 en 2021, tijdens de coronapandemie, stegen de uitgaven aan samenwerkingsverbanden sneller. Toen waren met name de veiligheidsregio's nadrukkelijk aanwezig.
Vooral op het gebied van veiligheid, inkomensregelingen en sociale werkplaatsen zijn volgens het CBS taken van de samenwerkingsverbanden naar gemeenten verschoven. Het is een verschil met de periode van 2010 tot en met 2017, toen de uitgaven aan samenwerkingsverbanden juist meer stegen dan bij gemeenten. De totale uitgaven van 2010-2024 zijn terug te zien in onderstaande grafiek.
Source: Nu.nl economisch