In de rubriek De broeikas schrijft klimaatverslaggever Jeroen Kraan wekelijks over wat hem opvalt. Deze week: langzaam maar zeker gaat duurzame energie het winnen van fossiel. Kijk maar naar Pakistan of Vietnam.
Een leuke tip voor als je je verveelt: pak Google Maps erbij, zet de satellietfoto's aan en ga zonnepanelen tellen. Zoom in op Islamabad of Kaapstad en je zult aan de daken zien dat de opkomst van zonne-energie ook daar niet te stuiten is.
Jenny Chase, analist bij onderzoeksbureau BloombergNEF, ontdekte een paar jaar geleden precies op deze manier dat Pakistan plotseling werd volgelegd met zonnepanelen. Dat was overigens niet terug te vinden in de officiële statistieken.
Pakistaanse huishoudens en bedrijven schaften die panelen niet aan omdat ze het klimaat zo belangrijk vinden, maar omdat ze massaal wilden besparen op hun energierekening. De stroomprijzen waren in Pakistan snel gestegen en de zonnepanelen verdienden zichzelf razendsnel terug.
Als je je na het speuren naar zonnepanelen nog steeds verveelt, dan raad ik je aan om de deze week gepubliceerde World Energy Outlook van het Internationaal Energieagentschap (IEA) erbij te pakken. Die vijfhonderd pagina's zullen sommige mensen wellicht in slaap sussen, maar leverden mij weer urenlang bladerplezier op.
Er verschenen deze week veel sombere krantenkoppen over dit vuistdikke rapport, waarin wordt gewaarschuwd dat de olieconsumptie misschien nog wel tot 2050 blijft doorstijgen. Kommer en kwel dus, als we de aarde een beetje leefbaar willen houden.
Die stijgende olieconsumptie wordt voorspeld in het zogeheten Current Policies Scenario. Maar die naam slaat eigenlijk nergens op, want het scenario gaat volgens het IEA zelf helemaal niet uit van het huidige beleid. Het laat juist zien wat er gebeurt als landen hun klimaatbeleid afzwakken en als de opkomst van duurzame energie te maken krijgt met allerlei tegenvallers.
Natuurlijk kunnen er altijd tegenvallers zijn, maar de aannames zijn hier wel heel conservatief. Zo zou de verkoop van elektrische auto's buiten China en de EU in dit scenario niet meer toenemen. Terwijl de werkelijkheid iets heel anders laat zien: in uiteenlopende landen als Vietnam, Uruguay en Indonesië begint de stekkerauto juist aan een opmars. Waarom zou dat de komende tien jaar niet doorzetten, terwijl de prijzen van e-auto's uit China enorm dalen?
Voorspellen hoe het wereldwijde energieverbruik er in de komende decennia gaat uitzien is ongelofelijk moeilijk. Het IEA heeft de opkomst van zonne-energie jarenlang onderschat, maar was de afgelopen jaren juist te optimistisch over het gebruik van kolen, dat in werkelijkheid hardnekkig hoog blijft. Wie weet of we afkoersen op een energieslurpende AI-revolutie of juist op een bubbel mag het zeggen.
Tegelijk zijn de grote lijnen wel duidelijk. Door de sterk gedaalde prijzen blijven zonne- en windenergie de komende decennia enorm groeien. Óók in het conservatieve scenario van het IEA. Het gebruik van kolen zal onherroepelijk gaan dalen.
Inmiddels gaat ook de groei van het aantal batterijen sneller dan experts een paar jaar geleden hadden gedacht. Dit jaar schaffen Nederlanders bijna 90.000 thuisbatterijen aan, bleek deze week uit onderzoek, terwijl het ook met grootschalige batterijen hard gaat. Het IEA heeft zijn voorspellingen over de groei van energieopslag de afgelopen jaren steeds omhoog moeten bijstellen.
Dat is belangrijk, want op plekken waar de energietransitie al wat verder is dan in Pakistan of Zuid-Afrika scheppen al die batterijen ruimte om de energievoorziening verder te vergroenen. Nu is alle stroom op zomerse middagen al groen, straks zal dat voor steeds meer momenten gaan gelden.
Het conservatieve scenario van het IEA keerde dit jaar terug onder druk van de regering van de Amerikaanse president Donald Trump, die vindt dat het agentschap de afgelopen jaren te hard juichte over duurzame energie. Dat past niet bij de huidige drill, baby, drill-mentaliteit van de VS, die hoopt dat de olie rijkelijk blijft vloeien.
Het mooie is: juichen voor de verduurzaming is steeds minder nodig. Trump en de zijnen voeren een achterhoedegevecht. Als mensen in Pakistan en Vietnam al doorhebben dat het loont om zonnepanelen en elektrische vervoermiddelen aan te schaffen, dan dendert de energietransitie door. Of Trump dat nou wil of niet.
In de korte film Our Ark (2021) vragen regisseurs Deniz Tortum en Kathryn Hamilton zich af of we een digitale ark van Noach kunnen creëren om de soorten te redden die door ons toedoen zullen verdwijnen. Of zou het kunnen dat we al in zo'n digitale simulatie leven? Op Vimeo.
Source: Nu.nl economisch