Home

Als je dorp huis voor huis wordt gesloopt: 'Het was een spookdorp'

Moerdijk is niet het eerste Nederlandse dorp dat moet verdwijnen. Naderende industrie veegde eerder al Blankenburg en Oterdum van de kaart. NU.nl sprak twee oud-inwoners. "In het weekend zijn we verhuisd en op maandag werd het huis gesloopt en afgebrand."

Als laatste inwoners van het dorp woonde het gezin van Wim van Oudheusden halverwege de jaren zestig nog in Blankenburg. Ze woonden in de oude school, het enige gebouw dat nog overeind stond. Het dorp ten westen van Rotterdam was een soort spookdorp geworden.

Net als de inwoners van Moerdijk kregen de Blankenburgers in november te horen dat hun dorp moest wijken voor de industrie. Alleen kwam die boodschap 65 jaar geleden per brief, en niet op een informatiebijeenkomst. Blankenburg moest plaatsmaken voor de uitbreiding van de Rotterdamse haven.

In de vijf jaar tussen 1960 en 1965 vertrokken steeds meer van de vierhonderd inwoners en werden steeds meer huizen gesloopt. Het gezin Van Oudheusden was het laatste dat overbleef.

"Alles eromheen was afgebroken", herinnert de nu 81-jarige Van Oudheusden zich. "Er lag nog net een stroomverbinding. In het weekend zijn we verhuisd en op maandag werd het huis gesloopt en afgebrand. Het was van hout, dus het slopen ging sneller door het in brand te steken."

Dat spookdorp waar Van Oudheusden op een gegeven moment in woonde, noemt hij "heel troosteloos". "Maar als je het dag voor dag ziet veranderen, groei je erin mee."

Op de plek waar ooit Blankenburg was, staat inmiddels het chemiebedrijf Huntsman. Vlak bij de plek waar Van Oudheusden is geboren, ligt de snelweg A24, die met de Blankenburgtunnel nog verwijst naar het verdwenen dorp.

Van Oudheusden, die inmiddels in Maarssen woont, komt er nog weleens. Hij heeft ook goed gevolgd hoe de Rotterdamse haven zijn geboortedorp als het ware innam. Maar moeilijk heeft hij het er niet echt mee gehad, zegt hij. "Je liet het gewoon begaan."

Blankenburg is zeker niet het enige dorp dat ooit van de kaart werd geveegd. In onder meer Zeeland zijn heel wat dorpen verzwolgen door de zee en nooit meer opgebouwd. Koudekerke, op het eiland Schouwen-Duiveland, is daar een voorbeeld van. In de zeventiende eeuw verdween het dorp en alleen de kerktoren (de Plompe Toren) herinnert nog aan het dorp.

Veel later - eind jaren vijftig - moest het dorp Rijk verdwijnen, vanwege de uitbreiding van Schiphol. Waar ooit huizen stonden, ligt nu de Kaagbaan.

In Groningen moesten de drie dorpen Oterdum, Heveskes en Weiwerd wijken voor de uitbreiding van de Eemshaven. Folly Kamminga groeide op in Oterdum en zijn ouders woonden er nog toen het dorp in de jaren zeventig moest verdwijnen.

"Een niet zo leuke tijd", weet de nu 78-jarige Kamminga nog. "De boodschap dat de provincie een grote haven met chemiebedrijven wilde, viel niet zo best in het dorp. Mensen wilden daar niet weg."

De ouders van Kamminga, die in Oterdum is geboren, bleven als een van de laatsten over in het dorp. Zodra woningen waren verlaten, gingen ze direct tegen de vlakte, om het kraken van de panden te voorkomen. "Het huis naast dat van mijn ouders werd al gesloopt. De stofwolken vlogen je om de oren. Je moest er rekening mee houden dat je de slaapkamerramen niet open had staan, want anders zat alles onder het stof", vertelt de Groninger.

"Het was net een spookdorp. Mijn ouders vonden het toen verschrikkelijk er te wonen. Op een gegeven moment zeiden ze: 'Laten we maken dat we hier wegkomen'."

Het wrange is: de geplande industrie kwam er niet. Door onder meer de oliecrisis in de jaren zeventig breidde de Eemshaven niet uit tot waar ooit de dorpen lagen. En ook later gebeurde dat niet.

Met een groepje oud-inwoners van Oterdum komt Kamminga nog elk jaar op Hemelvaartsdag bij het voormalige dorp. Op de dijk ligt het oude kerkhof. Daar maken ze dan graven schoon, als een soort reünie.

Kamminga's ouders kregen uiteindelijk te weinig geld voor hun woning. Ze woonden in Oterdum in een vrijstaande woning, maar kwamen in het nabijgelegen Farmsum in een rijtjeshuis terecht. "Er werd een bod op je woning gedaan en als je niet akkoord ging zou het tweede bod alleen maar lager zijn. Je mocht ook niet aan je buren vertellen hoeveel er was geboden."

Daarom tipt hij de Moerdijkers die over een aantal jaar weg moeten: "Probeer er zoveel mogelijk uit te halen." Zijn tweede tip is om niet te lang te wachten het dorp te verlaten. "Anders woon je in een leeg dorp, en ik weet van mijn ouders dat het echt niet leuk is om daarin te wonen."

Source: Nu.nl algemeen

Previous

Next