is wetenschapsredacteur van de Volkskrant. Hij schrijft over natuur en biodiversiteit.
Van exotische kraanvogels in de Hollandse polder tot bedreigde tijgers in Siberië: hun verschijnen is het gevolg van de mens. Ze staan beide voor een koude winter.
Het mysterie van Mijdrecht wordt raadselachtiger: terwijl in de polder bij de Vinkeveense Plassen al enkele weken twee exotische grijze kroonkraanvogels bivakkeren, voegde zich daar afgelopen week een kroeskoppelikaan bij. Beide soorten ‘horen’ hier niet: de grijze kroonkraanvogel leeft normaliter in de graslanden en moerassen van Oost- en Zuid-Afrika. De twee vogels zijn geringd, dus moeten ze afkomstig zijn uit gevangenschap. Maar niemand lijkt ze te missen, geen eigenaar heeft zich gemeld.
De verschijning van een kroeskoppelikaan zou een Mijdrechts mirakel kunnen zijn, want de vogel komt hier sinds de 15de eeuw niet meer voor. De wonderbaarlijke wederopstanding is dan ook geen teken van boven, maar een ordinaire ontsnapping: de vogel – 11,5 kilo zwaar, 1,80 meter hoog – wist uit vogelpark Avifauna te ontkomen. Dat gebeurde daar eerder dit jaar ook al. Er gaat daar iets mis met het kortwieken, verklaarde een woordvoerder tegen RTV Utrecht.
Kortwieken is het afknippen van veren, zodat een vogel niet kan wegvliegen. Dat de argeloze bezoeker niet denkt dat die vogels uit een dierentuin vrijwillig zo mooi blijven zitten.
Het gebeurt vaker en overal: vorige week ontsnapte een gekortwiekte flamingo uit een vogelopvang in het Britse Cornwall, afgelopen week dook het dier op in Frankrijk.
In deze rubriek geeft Jean-Pierre Geelen, natuurredacteur van de Volkskrant, zijn persoonlijke commentaar op opmerkelijke confrontaties tussen mens en natuur.
Zo blijft de natuur de mens steeds verrassen. Het wildste verhaal komt deze week uit Siberië. De Britse krant The Guardian beschreef hoe de zwaar bedreigde Siberische tijgers zich sinds kort opmerkelijk vaak aan mensen vertonen. Er vallen doden: 2025 is de dodelijkste winter voor tijgeraanvallen sinds decennia. In januari werd een ijsvisser aangevallen en meegesleurd, even daarvoor was een boswachter gedood. In maart werd een man aangevallen en gedeeltelijk verslonden door een tijger.
Het is het gevolg van stapelend ongeluk: de zwijnen daar – belangrijkste voedselbron voor de tijger – bezwijken massaal aan Afrikaanse varkenspest. Ongebreidelde stroperij van herten en toenemende houtkap drijven de hongerige tijgers de wouden uit en dorpen in. Van oktober 2024 tot september dit jaar werden volgens The Guardian 17 tijgers gedood en 27 gevangen. De meeste waren uitgemergeld, uitgedroogd of leden aan de gevolgen van schotwonden en aanrijdingen met voertuigen.
De ‘perfecte storm’ voor deze ecologische ramp wordt ook nog eens aangeblazen door Vladimir Poetin. De Russische president herkende vermoedelijk zijn eigen roofzucht in de Siberische tijger toen hij in 2008 beschermingsmaatregelen beloofde. De vraag is hoe blij de tijger daarmee moet zijn. Volgens de autoriteiten leven er nu 750 tijgers in Siberië, veel meer dan de 40 van een eeuw geleden. Weinigen vertrouwen dat eerste cijfer, maar het is duidelijk niet de bedoeling het succes van Poetin te betwijfelen. ‘Echte’ natuurbeschermers zijn bevreesd zich uit te spreken over de recente tijgerconflicten, ook al omdat de bazen van Poetins beschermingscentra vazallen van de grote leider zijn.
Gekortwiekt in de polder of onder de vleugels van Poetin: de vraag blijft in beide gevallen hoe je deze winter doorkomt.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant columns