is econoom en publicist.
Na de column van Sheila Sitalsing in de Volkskrant van vorige week zaterdag – ‘De VVD kiest wederom de kant van de misstanden en de uitzendbedrijven’ –, en erbovenop de kop van het commentaar in de krant van maandag – ‘De VVD wil arbeidsmigranten niet behandelen als volwaardige burgers’ – was ik vast van plan het gewraakte besluit van demissionair minister Mariëlle Paul van Sociale Zaken en Werkgelegenheid verwerpelijk te vinden. Maar niks hoor. Ik las het stuk en vind dat ze een verstandig besluit nam.
Waar gaat het over? Uitzendbureaus en werkgevers regelen in tienduizenden gevallen woonruimte voor de tijdelijke arbeidskrachten, en hierin schuilt het gevaar van afhankelijkheid en kwetsbaarheid. Baan kwijt? Dan ook woonruimte kwijt. Met alle gevolgen van dien voor de betrokkene en de gemeente. De commissie-Roemer, die in 2020 het breed omarmde advies Geen tweederangsburgers over arbeidsmigranten schreef, beval dan ook aan ‘arbeidsmigranten op het gebied van huisvesting minder afhankelijk te maken van hun werkgever’. Hoe? ‘Door woonbescherming te verhogen en het arbeidscontract en wooncontract te ontkoppelen.’ Goed plan.
En is dat dan nu getorpedeerd door die kwaadaardige VVD-minister? Nou nee, want wat ze torpedeerde, was iets anders. Haar voorganger wilde een einde maken aan het recht van werkgevers om, met toestemming van de uitzendkracht, maximaal 25 procent van het minimumloon in te houden als vergoeding voor woonruimte. Dit recht staat in de wet op het minimumloon, en geldt dus voor allen die in Nederland werken. Paul besloot dit inhoudingsrecht dus te handhaven.
Waarom? Met pen schrijft ze er op de ambtelijke nota bij: ‘Nadelen wegen zwaarder dan voordelen. Niet doen!!!’
In de nota staan nadelen opgesomd van de voorgenomen afschaffing. Eén: werkgevers mogen alleen loon inhouden als de huisvesting aan kwaliteitsnormen voldoet. Afschaffen leidt, aldus de ambtenaren van Sociale Zaken, daarom tot minder ‘grip’ op de kwaliteit van de huisvesting. Twee: nu staan inhoudingen in het zicht op de loonstrook; bij afschaffing verdwijnen de inhoudingen uit zicht. Drie: werkgevers zullen wellicht minder huisvesting aanbieden, omdat hun incassorisico toeneemt.
Interessanter is dat Paul in de kantlijn aangeeft niet onder de indruk te zijn van de ambtelijk genoemde voordelen. Ik noem er twee.
Arbeidsmigranten worden minder afhankelijk van hun werkgever? ‘Vermindert iets’, schrijft Paul, ‘maar is er toch …’.
Arbeidsmigranten krijgen de volledige beschikking over het minimumloon? ‘Maar moeten zelf adequate betaalbare woning regelen’, schrijft Paul. ‘Hoe dan?’
Paul, zo komt het me voor, maakt een goede afweging. Het voorgenomen beleid was onvoldoende om het gestelde doel te bereiken. Het inhoudingsrecht is op zichzelf helemaal geen probleem – werkgevers houden bijvoorbeeld ook loonbelasting in. De koppeling van woon- en arbeidscontract – baan kwijt, huis kwijt – is het kernprobleem, zoals de commentaarschrijver van de krant trouwens ook opmerkte, naast een gebrek aan aanbod van woonruimte. En daaraan veranderde het voorstel niets.
En nu? Deze week stemde de Eerste Kamer op voorspraak van dezelfde minister Paul in met een nieuw stelsel voor de uitzendsector. De stelselwet maakt het leven van malafide uitzendbureaus die eropuit zijn de arbeidsmigranten een oor aan te naaien met huisvesting(skosten), een stuk lastiger. Uitzenders hebben straks een vergunning nodig om te mogen werken, moeten borg betalen en hun bestuurders moeten een Verklaring Omtrent het Gedrag overleggen. Er komt een uitvoeringsautoriteit die uitzenders én inleners boetes kan opleggen. De Arbeidsinspectie wordt uitgebreid. Dit is, schrijft het ministerie van Sociale Zaken ‘een belangrijke aanbeveling’ van de commissie-Roemer.
De gewraakte VVD-minister reageerde in een persbericht met de woorden: ‘Alle arbeidsmigranten hebben recht op eerlijk, gezond en veilig werk.’ Zo is dat.
Over onze columns
Columnisten hebben de vrijheid hun mening te geven en hoeven zich niet te houden aan de journalistieke regels voor objectiviteit. Lees hier onze richtlijnen. Frank Kalshoven is econoom en publicist. Reageren? Email: frank@frankkalshoven.nl.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant columns