nieuwsbriefBroncode
Broncode Jazeker, de menselijke voortplanting, ook dáár bemoeien techmiljardairs zich mee. Met royale financiële steun voor bedrijven die streven naar genetische modificatie van embryo’s, willen ze erfelijke ziektes al in de allereerste fase van het menselijk leven voorkomen.
Ik was er graag bij geweest, die avond in september. In het appartement van de beroemde econoom Nouriel Roubini, in Manhattan, waren zo’n zestig mensen bijeengekomen (dress code: „sexy, hip, origineel, elegant”) om te praten over ‘designer children’. Ofwel: kinderen van wie het dna voor de geboorte door een kleine ingreep is geoptimaliseerd, of op z’n minst een kwaliteitstest heeft ondergaan.
Het onderwerp blijkt in welgestelde kringen in de VS zeker zo hip als de voorgeschreven kleding in huize Roubini. The Wall Street Journal schreef er vorig weekend een artikel over met de kop: Genetisch gemodificeerde baby’s zijn verboden. Maar techmiljardairs proberen er toch een te maken.
Een van de sprekers op dat avondje in Manhattan wordt aangeduid als ‘de huisfilosoof’ van een bedrijf waar toekomstige ouders hun embryo’s kunnen laten testen. Hij is volgens de krant een warm pleitbezorger van „vrijwillige eugenetica” – wat niets te maken zou hebben met de gruwelijke praktijken van de nazi’s.
Een echtpaar, klanten van het bedrijf, vertelt in het artikel dat ze uit vijf van hun embryo’s er één hebben uitgekozen, die „een enigszins lager risico scoorde op de meeste ziektes, een hoger IQ heeft en een iets grotere lengte” dan de andere embryo’s. De vrouw is uitgerekend voor februari.
Een ander bedrijf, Preventive, gaat nog een stap verder. Het zegt al 30 miljoen dollar opgehaald te hebben voor de ontwikkeling van een methode die het mogelijk maakt dat kinderen geboren worden uit een embryo waarin aan het dna geknutseld is om een reeks erfelijke ziektes te voorkomen. Een stel met zo’n ziekte zou al belangstelling hebben getoond.
Geldschieters van Preventive zijn onder meer de topman van OpenAI Sam Altman en zijn man, en ook Brian Armstrong, de topman van cryptobeurs Coinbase. ‘Embryo-editing’, zoals de procedure heet, is in de VS verboden, en daarom wil het bedrijf gaan experimenteren in de Verenigde Arabische Emiraten. In China schokte onderzoeker He Jiankui de wereld in 2018 toen hij bekendmaakte dat hij drie kinderen geboren had laten worden, van wie als embryo’s het dna gemodificeerd was om ze immuun te maken voor hiv. Hij werd er tot drie jaar cel voor veroordeeld.
Je zou het hoopvol kunnen vinden dat ambitieuze, jonge ondernemers in de Verenigde Staten werken aan manieren om te voorkomen dat mensen bepaalde erfelijke ziektes krijgen. En dat ze daar ook de benodigde fondsen voor weten te vinden. Maar in de wetenschap bestaat er grote scepsis over dit soort particuliere projecten en de resultaten die er mogelijk mee behaald kunnen worden. Bovendien zouden er grote risico’s kleven aan de ‘genetische optimalisering’ van embryo’s, waarbij stukjes dna worden toegevoegd of verwijderd.
Maar risico’s, daar laten techmiljardairs zich doorgaans niet makkelijk door afschrikken. En net zomin als op hun eigen terrein laten ze zich ook bij de gentechnologie niet zomaar intomen door wetten en regels. Die staan innovatie maar in de weg, heet het dan.
Brian Armstrong, van Coinbase, is een van de grote aanjagers van menselijk ‘gene-editing’. Hij organiseert etentjes waarop hij experts op dat gebied in contact brengt met leidende figuren uit Silicon Valley. Mensen die Armstrong hebben gesproken, zeiden tegen The Wall Street Journal dat hij een plan had om in het geheim met gene-editing aan de slag te gaan en pas naar buiten te treden als er een gezonde, genetisch gemodificeerde baby zou zijn geboren.
Voor de medische en wetenschappelijke wereld zou het dan te laat zijn om nog een spaak in het wiel te steken. Totaal overvallen zou de internationale publieke opinie dan maar accepteren dat genetische modificatie van embryo’s nu eenmaal voortaan tot de mogelijkheden behoort.
Een woordvoerder van Armstrong ontkent dit verhaal. Hij zou wel over zo’n plan hebben gesproken, maar het hebben afgedaan als een slecht idee. Kan zijn.
Maar belangrijker dan de vraag of hij zo’n overvaltactiek nou wel of niet een goed idee vindt, lijkt me de constatering dat vermogende figuren als Armstrong hun fantasieën naar hartenlust kunnen najagen zonder dat er maatschappelijk debat of politieke besluitvorming heeft plaatsgevonden.
De trein dendert door, ook als er grote maatschappelijke en morele consequenties aan verbonden zijn, en potentieel ernstige schade mee berokkend kan worden. Dat hebben we eerder gezien met de massale verspreiding van sociale media over de wereld, en met de manier waarop allerlei vormen van kunstmatige intelligentie nu worden uitgerold. Mark Zuckerbergs oude motto ‘Move fast and break things’ lijkt met het knutselen aan embryo’s weer een nieuwe toepassing te krijgen.
NIEUW: Geef dit artikel cadeauAls NRC-abonnee kun je elke maand 10 artikelen cadeau geven aan iemand zonder NRC-abonnement. De ontvanger kan het artikel direct lezen, zonder betaalmuur.
Doorzie de wereld van technologie elke week met NRC-redacteuren
Source: NRC