D66-informateur Hans Wijers doet een stap terug nadat NRC vrijdag privé-berichten heeft geopenbaard waarin hij Dilan Yesilgöz ‘die feeks van de VVD’ noemt. Voor D66-leider Jetten, die een nieuwe, optimistische politiek beloofde, is het vertrek een hard gelag.
is politiek verslaggever van de Volkskrant.
Het gaat om een appje dat Wijers stuurde in het kader van zijn betrokkenheid bij het initiatief ‘Stem voor stabiliteit’, een campagnepoging van enkele ondernemers om tot een centrumrechts kabinet te komen met D66, VVD en CDA.
De initiatiefnemers benaderden Wijers om zich bij de groep aan te sluiten. Wijers appte volgens NRC vervolgens dat hij GL-PvdA aan dat lijstje met partijen wilde toevoegen. ‘We moeten juist de deur openzetten naar Timmermans, dan doe ik mee. We moeten hem naar het centrum trekken’, appte hij. Daar voegde hij aan toe dat ‘ook die feeks van de VVD’ naar het centrum toe moest bewegen.
‘In dat 1-op-1-bericht heb ik spontaan uitspraken gedaan die je weloverwogen nooit zou doen’, zei Wijers vrijdag in een toelichting op zijn vertrek. ‘Nu die uitspraken publiek zijn geworden, zou dat mijn positie als onbevangen informateur kunnen schaden. Het proces is te belangrijk om dat te laten afleiden van de inhoud. Dat maakt dat ik met grote spijt heb moeten besluiten om terug te treden als informateur.’
D66-leider Jetten, die Wijers naar voren schoof, komt niet met een vervanger voor zijn partijgenoot. Mede-informateur Sybrand Buma (CDA) zal de rest van deze formatiefase alleen voor zijn rekening nemen.
Wijers kwam donderdag al in opspraak toen NRC en De Telegraaf meldden dat hij zich laatdunkend had uitgelaten over Yesilgöz. Op de avond van de verkiezingsuitslag zou Wijers volgens deze media de VVD-leider een ‘leugenaar’ hebben genoemd. Als lid van een panel zou hij daar verder aan hebben toegevoegd dat een centrumrechtse coalitie niet zijn voorkeur genoot en dat hij ervan baalde dat de VVD door de kiezer niet harder was afgestraft.
Op een persconferentie nam Wijers donderdag afstand van de uitspraken, al voegde hij eraan toe dat hij zich niet kon herinneren dat hij dergelijke woorden in de mond had genomen. ‘Het was op een avond om een glaasje te drinken’, zei hij . ‘Ik ben daar op een podium getrokken.’ Desalniettemin bood hij zijn excuses aan. ‘Dat had ik niet moeten doen, dat is ongepast taalgebruik.’ Hij voegde daar aan toe dat hij Yesilgöz ‘een moedige vrouw’ vond die zich in de campagne knap had terug geknokt.
Over de vraag of hij deze omstreden uitspraken daadwerkelijk had gedaan, ontstond in de loop van vrijdag onduidelijkheid. Journalist en oprichter van Follow the Money Eric Smit, die die avond deel uitmaakte van hetzelfde panel, schreef vrijdagochtend dat hij het was die de uitspraken over Yesilgöz en de VVD deed, en dus niet Wijers.
‘Ik weet vrijwel zeker dat Wijers dat niet over Yesilgöz heeft gezegd’, schreef hij over de ‘leugenaar’-uitspraak op LinkedIn. ‘Ik kan dat weten, want ik zat naast hem op het podium.’ Smit stelt dat Wijers zich op het podium juist ‘genuanceerd’ had uitgelaten. ‘Ik was degene die vertelde dat Yesilgöz een leugenaar is en ik maakte ook duidelijk dat ik als liberaal zeer teleurgesteld ben over het zeer geringe verlies van de VVD die onder Yesilgöz de deur openzette naar de antidemocratische PVV en BBB en een illiberale koers is gaan varen.’
Voor Jetten en Bontenbal was de kous daarmee af. Ze schaarden zich vrijdagochtend vierkant achter Wijers die met zijn excuses richting Yesilgöz zijn fout in hun ogen had hersteld. Of hij de uitspraken gedaan had of niet, was voor Jetten verder niet relevant.
Toen NRC later op de dag citeerde uit privé-berichten waarin Wijers Yesilgöz als ‘feeks’ wegzet, werd zijn positie alsnog onhoudbaar. Voor Jetten is de misstap een slecht begin van zijn belofte om onder zijn leiderschap een nieuwe en positieve politiek te voeren na de PVV-jaren waar onderling gescheld en geruzie het landsbestuur teisterden.
Dat uitgerekend zijn informateur een term als ‘feeks’ in de mond neemt, is voor D66 extra pijnlijk. De partij verzette zich niet zo lang geleden nog tegen de seksistische uitlatingen van PVV-voorman Wilders richting toenmalig D66-partijleider Sigrid Kaag, die hij regelmatig ‘heks’ noemde.
Yesilgöz zelf reageerde afgemeten op het vertrek van Wijers en ging verder niet in op zijn uitlatingen in haar richting. ‘Ik hoop dat het informatieproces dan nu echt door kan gaan. Nederlanders verdienen een politiek die met hun zorgen bezig is.’ PVV-leider Wilders heeft inmiddels genoeg gezien. Ondanks zijn eigen uitglijders met verkenner Gom van Strien in 2023 vindt hij het tijd dat D66 het formatiestokje overgeeft aan de PVV, die evenveel zetels heeft.
Jetten mag hopen dat de formatie volgende week dan echt inhoudelijk van start kan gaan. Onder leiding van de overgebleven informateur Buma ontvangen Jetten en Bontenbal dan diverse experts aan de formatietafel. ‘Het zijn deels mensen van ministeries die precies weten wat er allemaal speelt’, aldus Jetten. ‘Maar juist ook organisaties uit het maatschappelijk middenveld.’ Bontenbal had het over ‘mensen met verstand van zaken, planbureau’s, brancheverenigingen, kritische denkers, dat soort types.’
Luister hieronder naar onze politieke podcast De kamer van Klok. Kijk voor al onze podcasts op volkskrant.nl/podcasts.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant