In de afgelopen jaren werd vaak gesproken over halvering of afschaffing van het eigen risico. Voorlopig betaal je toch de eerste 385 euro aan zorgkosten zelf. Twee experts beantwoorden jullie meestgestelde vragen over het eigen risico, dat weer in de schijnwerpers staat.
De vragen worden beantwoord door Marco Varkevisser en Bas Knopperts. Varkevisser is hoogleraar Marktordening in de Gezondheidszorg aan de Erasmus Universiteit Rotterdam. Knopperts is zorgexpert bij vergelijkingsplatform Independer.
Welke invloed heeft een verlaging van het eigen risico op de hoogte van de premie?
Varkevisser: "Een verlaging van het eigen risico zorgt ervoor dat mensen een kleiner deel van de zorgkosten uit eigen zak moeten betalen. Dat deel moet dan vervolgens uit de premie worden betaald. Die zal daardoor voor iedereen stijgen. Dat is voordelig voor de mensen die het eigen risico jaarlijks bijna of geheel volmaken en juist onvoordelig voor de mensen met weinig zorgkosten."
Wat zijn de kosten en voordelen van gespreid betalen van het eigen risico?
Knopperts: "Er zijn geen kosten aan verbonden. Je betaalt tien maanden lang 38,50 euro extra bovenop je maandpremie. Voor mensen die al weten of verwachten het eigen risico op te maken en het niet in één keer kunnen of willen betalen, is dit een manier om het in termijnen te doen. Wat je achteraf niet hebt verbruikt aan eigen risico ontvang je netjes terug."
Heeft de hoogte van het eigen risico effect op de zorgvraag? Gaan mensen sneller naar de dokter bij een laag eigen risico?
Knopperts: "Dit is wel een van de redenen waarom het eigen risico er is. Dat mensen voor mogelijk minder dringende redenen minder snel naar een arts gaan. Of dat zo is, moet gaan blijken, mocht het ooit worden doorgevoerd."
Varkevisser: "Uit onderzoek blijkt dat mensen bij een laag eigen risico inderdaad meer zorg gebruiken. Ook wanneer dat niet echt nodig is. Bij een hoger eigen risico gebruiken mensen juist minder zorg. Het eigen risico zorgt dus voor meer kostenbewustzijn en wordt daarom ook wel remgeld genoemd. Bij een lager eigen risico wordt de zorgvraag minder geremd en zullen de wachtlijsten dus toenemen."
Is een eerlijker eigen risico, afhankelijk van inkomen, beter?
Varkevisser: "Het zou in theorie kunnen om het eigen risico inkomensafhankelijk te maken. Mensen met een hoog inkomen betalen dan meer uit eigen zak en mensen met een laag inkomen juist minder."
"Maar in de praktijk is dit lastig uitvoerbaar, vooral omdat de zorgverzekeraars niet weten wat de inkomens van hun verzekerden zijn. Overigens kunnen mensen met een heel laag inkomen via een zogeheten gemeentepolis hun eigen risico nu vaak al verlagen tot 0 euro."
Waarom betaal je geen eigen risico bij de huisarts? Zou dat onnodige bezoeken schelen?
Knopperts: "Het is goed om zorg wel toegankelijk te houden. De huisarts werkt daarbij als een expert om te beoordelen of een specialistisch onderzoek of behandeling nodig is. Lang met iets blijven lopen kan alleen maar voor hogere zorgkosten zorgen."
Varkevisser: "Bij een bezoek aan de huisarts geldt het eigen risico inderdaad niet. Dat is ook niet het geval bij verloskundige zorg, kraamzorg en wijkverpleging. Het idee hierachter is dat deze basiszorg voor iedereen gemakkelijk en dus zonder betaling uit eigen zak toegankelijk moet zijn."
Is er onderzoek gedaan naar wat het eigen risico met zorggebruik doet?
Varkevisser: "Toen de huidige basisverzekering in 2006 werd ingevoerd, was er een zogeheten no-claimkorting. Dat betekende dat mensen een bedrag achteraf kregen terugbetaald als ze minder dan 255 euro aan zorgkosten hadden. Deze no-claimkorting is in 2008 vervangen door het verplichte eigen risico. Sinds 2016 is het eigen risico 385 euro."
"Ondanks de sterk gestegen totale zorgkosten is dit bedrag al jaren niet meer verhoogd. Het eigen risico is belangrijk voor de financiering van onze gezondheidszorg. Het heeft een drukkend effect op de hoogte van de premie en laat zien dat zorg niet gratis is."
"Een mogelijk nadeel is dat mensen noodzakelijke zorg mijden omdat ze de kosten ervan niet uit eigen zak kunnen of willen betalen. Maar in vergelijking met andere landen zijn de eigen betalingen in Nederland zeer beperkt."
Source: Nu.nl economisch