Duitsland gaat vanaf volgend jaar alle mannen van 18 jaar oproepen voor het leger. Deelname is in eerste instantie vrijwillig. ‘Maar als dat niet toereikend is, dan wordt een verplichting noodzakelijk.’
is correspondent Duitsland van de Volkskrant. Hij woont in Berlijn.
Alle Duitse staatsburgers geboren in 2008 krijgen volgend jaar een vragenlijst toegestuurd. Voor mannen is deelname verplicht. Geschikte en geïnteresseerde kandidaten worden uitgenodigd voor een fysieke en mentale test, in eerste instantie vrijblijvend. Wie slaagt, mag tekenen voor militaire dienst.
De procedure lijkt sterk op het model in Zweden, dat de dienstplicht nieuwe stijl al in 2017 invoerde. Ook Nederland stuurt sinds dit jaar vragenlijsten naar 17-jarigen. Deelname is echter vrijwillig.
De Duitsers gaan aanzienlijk verder. Niet alleen geldt hiermee een algeheel verplichtende oproep voor jongemannen zich te melden, ook daadwerkelijke militaire dienst kan uiteindelijk worden opgelegd. ‘Als vrijwilligheid niet toereikend blijkt, dan wordt een verplichting noodzakelijk’, zei Jens Spahn, fractievoorzitter van regeringsleider CDU/CSU.
Invoering van de dienstplicht nieuwe stijl zal gepaard gaan met concrete ‘doelaantallen’ om voldoende groei van Duitslands militaire slagkracht te waarborgen. Als die niet worden gehaald, of als een veranderde veiligheidssituatie voor noodzaak zorgt, kan de Duitse Tweede Kamer beslissen tot een verplichtende maatregel. In het uiterste geval kan dan loting een rol spelen bij de oproep van dienstplichtigen.
De dienstplicht duurt minimaal zes maanden, deelnemers krijgen vanaf het begin een maandsalaris van 2600 euro bruto. Jongeren die tekenen voor minimaal twaalf maanden dienst krijgen uitzicht op een (groot) rijbewijs, en na twaalf maanden de rang van soldaat. Ook als er in een gegeven jaar méér aanmeldingen zijn dan er behoefte is, kan loting uitwijzen wie een plek krijgt.
Het wetsvoorstel is een compromis tussen regeringsleider CDU/CSU en de sociaaldemocratische coalitiepartner SPD, na weken van strubbelingen. De conservatieve CDU van bondskanselier Friedrich Merz wilde een klassieke dienstplicht, zonder vrijwilligheid. De SPD, die het departement Defensie bestuurt, was daartegen.
Vorige maand leidde de discussie tot een zeldzaam publiek conflict in de coalitie. Een voorstel van coalitiepartijen om een dienstplicht door middel van loting in te voeren, stuitte op hevig verzet van de Defensieminister Boris Pistorius en een deel van de SPD-fractie. Het plan werd op het laatste moment afgeblazen.
Woensdagavond leidde een treffen tussen Pistorius en de fractievoorzitters van CDU en SPD tot dit compromis, volgens Duitse media.
Onder druk van de Russische agressie in Oekraïne, en toenemende heimelijke acties in de EU, haasten Europese landen zich om hun militaire slagkracht te vergroten. Duitsland wil het aantal militairen van 180 duizend nu uitbreiden naar 260 duizend in 2031. Het aantal reservisten moet omhoog van 55 duizend naar 200 duizend.
Het land schortte de actieve dienstplicht in 2011 op, maar het onderliggende artikel in de grondwet blijft onveranderd. Alle mannen van 18 tot 45 jaar oud zijn in beginsel verplicht aan de landsverdediging deel te nemen.
Luister hieronder naar onze podcast de Volkskrant Elke Dag. Kijk voor al onze podcasts op volkskrant.nl/podcasts.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant