De negatieve gevolgen die artiesten ondervinden van AI-muziek, zijn door het commerciële succes van het anti-azc-lied in één klap voelbaarder geworden. De concurrentie van met kunstmatige intelligentie gemaakte muziek legt nog meer druk op muzikanten, in een industrie waar het al overleven is.
Het nummer Wij zeggen nee, nee, nee, tegen een azc van JW "Broken Veteran" zorgde de afgelopen dagen voor voldoende voer voor discussie. Het liedje bestormde de Nederlandse hitlijsten en stond op Spotify in de top drie van meest beluisterde nummers. Maar het lied is inmiddels niet meer te vinden op Spotify en YouTube. De reden: de distributeur wil niet meer met JW "Broken Veteran" werken.
Het nummer dat een boodschap tegen de komst van asielzoekers bevat, zorgde voor ophef en tegenacties. Volgens Spotify is het lied niet in strijd met de regels, omdat het volgens het bedrijf niet direct aanzet tot haat of geweld. Als tegenactie werd het nummer Vrijheid, Gelijkheid, Zusterschap van Sophie Straat massaal gestreamd en maakte VluchtelingenWerk een eigen AI-creatie.
Naast de veel besproken inhoud van de tekst, is het ook voor het eerst dat een nummer waarvan we weten dat het door AI is gemaakt, zo goed scoort in Nederland. Volgens Yosha Wijngaarden, docent Media and Creative Industries aan de Erasmus Universiteit Rotterdam, boekt AI-muziek de laatste tijd vaker commercieel succes.
Ze noemt het voorbeeld van The Velvet Sundown. De band werd een paar miljoen keer gestreamd, maar later bleek dat het om een AI-band ging. De AI-artiest Breaking Rust is erin geslaagd de Amerikaanse countryhitlijsten te halen. Koos Zwaan, lector Innovation in the Music Industry bij Inholland, haalt het voorbeeld van Zo Zomer aan. Het zomerhitje van ene John de Koning werd ook met AI gemaakt.
Volgens Zwaan is de situatie rondom het anti-azc-lied een uniek geval en hoeven we niet meteen te verwachten dat de top vijftig binnen afzienbare tijd vol staat met AI-werk. "De vorm is hier niet los te zien van de inhoud. Dit nummer krijgt zoveel aandacht, omdat het over een polariserend onderwerp gaat. De maker hiervan wilde vooral deze boodschap naar buiten krijgen en gebruikte AI, omdat hij niet zelf muziek kan maken."
Ook Wijngaarden denkt dat de boodschap hier leidend is. "Er is een grote groep mensen in Nederland die de inhoud van dit nummer aanhangt. Er is niet veel andere muziek met een vergelijkbaar standpunt. Er zijn in Nederland veel meer uitgesproken linkse artiesten."
Omdat er dus weinig muziek is met dit denkbeeld, wordt dit AI-nummer massaal gesteund, denkt ze. "Ik verwacht dat het meer strategische streams zijn dan dat mensen het ook echt een mooi nummer, dat ze met hun partner op de bank luisteren, vinden."
Wijngaarden voorspelt wel dat we dit soort acties vaker gaan zien, omdat mensen nu weten hoe makkelijk ze zelf ook iets vergelijkbaars kunnen maken. Zwaan: "Het laat zien wat er mogelijk is met technologie. Zonder enige muziekkennis kun je iets in elkaar flansen en daar succesvol mee zijn. Dat werkt vast inspirerend."
Wijngaarden maakt zich zorgen over de invloed van AI op de Nederlandse muziekindustrie, die ze nu nog omschrijft als een "mooi, levendig ecosysteem". "Maar het is ook een sector waarin veel artiesten gemiddeld niet veel geld verdienen."
Ze haalt een onderzoek aan van de International Confederation of Societies of Artists and Composers, waaruit blijkt dat artiesten moeten vrezen voor 25 procent minder inkomsten door de opkomst van AI-gegenereerde muziek. Dat komt onder meer door AI-muziek die ruimte inneemt in een toch al competitieve streamingmarkt. Bovendien betalen techbedrijven geen royalty's voor het gebruik van muziek bij het trainen van hun AI-modellen.
"Dat gaan artiesten echt wel merken. Daar kan een kaalslag door ontstaan waarbij minder mensen de kans krijgen om mooie muziek te maken. De werkdruk en financiële druk zijn bij artiesten nu al hoog. Als meer geld uit de toch al kleine pot naar AI-muziek gaat, kunnen steeds minder artiesten hun hoofd boven water houden."
Zwaan vreest vooral dat producenten van muziek voor reclames of zogeheten liftmuziek hinder gaan ondervinden van concurrentie door AI. Dat soort muziek is namelijk makkelijker vervangbaar door kunstmatige intelligentie.
Ondertussen hebben streamingdiensten een hele kluif aan de vloedgolf aan AI-muziek die hun kant op komt. Zo liet streamingdienst Deezer al weten dat 28 procent van wat ze aan muziek aangeleverd krijgen, volledig door AI is gemaakt. Zij geven de AI-content een label, iets wat Spotify nog niet doet. Spotify wil dat in de toekomst wel gaan implementeren. Spotify zegt al 75 miljoen spam-liedjes te hebben verwijderd, waaronder AI-kopieën van bestaande muziek die in groten getale verschijnen om zoveel mogelijk geld te verdienen.
Zwaan verwacht niet dat AI-muziek het werk van creatieve artiesten kan overnemen. "We gaan misschien een nieuw type artiest zien die een graantje meepikt, maar ik zie JW "Broken Veteran" nog niet de Ziggo Dome vullen. Artiesten leven vooral van live optredens en die behoefte aan oprechte, menselijke creativiteit zal altijd blijven." Wijngaarden: "Muziek is iets dat inherent menselijk is. Dat kan AI nooit vervangen."
Source: Nu.nl algemeen