‘Nou je het zegt…” Verbaasd kijkt een voorbijganger op Plein 1945 naar het gaatje in de grond, pal voor het gemeentehuis in IJmuiden. Daaruit steekt normaal gesproken een vlaggenmast met wapperend blauw-geel. Al sinds 2022, toen de gemeenteraad unaniem besloot de Oekraïense vlag te hijsen zolang de oorlog duurt.
Maar de vlag mét mast is verdwenen. Terwijl op hetzelfde plein sinds vorige week wel de Nederlandse driekleur hangt. Aan een net iets langere mast.
Ik vraag het na bij de balie van het gemeentehuis. „Hmmm… Ze zouden er allebei moeten hangen. Ik hoop op niks geks, want tegenwoordig…”
De „vlaggensaga”, zoals gedoopt in lokale media, sleept in IJmuiden al een tijdje voort. Ze begon na de extreemrechtse protesten op 20 september op het Malieveld in Den Haag, toen in het hele land burgers uit nationalisme de Nederlandse vlag hesen. Dat mag. Vrijheid van meningsuiting. Op privéterrein, zoals uit het raam. Maar in IJmuiden is er nog een véél betere plek voor vlagvertoon: het voormalig spoorviaduct aan het Pontplein. Dé entree van de stad.
Naar goed gebruik hangen IJmuidenaren hier, boven de drukke verkeersader richting het centrum, al vele jaren spandoeken met felicitaties en herdenkingen. ‘Van harte Mike!’ ‘Nienke 50 jaar!’ ‘RIP Patrick’. Tientallen, naast elkaar, vastgemaakt aan de reling met tiewraps. Maar niet altijd tot vreugde van het stadsbestuur, want er verschijnen soms provocerende teksten. ‘Eigen volk eerst.’ ‘I love ZWARTE Piet.’ Zulke spandoeken worden door de gemeenteboa’s verwijderd.
En dat gebeurde ook met de Nederlandse vlaggen die er laatste weken veelvuldig hingen. Waarna ze weer opnieuw werden opgehangen. Een kat-en-muis-spel dat leidde tot agressie richting de boa’s en onrust onder bewoners, en in de slipstream van dat alles riep een FvD-raadslid ook op om de Nederlandse vlag te hijsen op Plein 1945, zeshonderd meter verderop, en de Oekraïense vlag te verwijderen.
Sinds vorige week heeft de gemeente inderdaad, om de gemoederen te bedaren, de Nederlandse vlag gehesen op Plein 1945. Náást de Oekraïense, was het idee. Alleen…
Ik bel de gemeentewoordvoerder. „Zaterdagochtend kwamen onze bodes erachter dat de mast met de Oekraïense vlag eruit was getrokken. We plaatsen hem vandaag nog terug.” Dat de mast eruit lag, is voor het eerst. De Oekraïense vlag, vertelt ze, verdwijnt wel vaker. „We hebben een voorraadje liggen.”
Vlaggengedoe. De Oekraïense Zanna, staand in het halletje van een voormalig notariskantoor, kan er weinig mee. Ik belde hier aan omdat ik benieuwd was wie er woont in het enige gebouw dat uitkijkt pal op de spandoekenparade van het befaamde viaduct, dat nog altijd vol hangt met Nederlandse vlaggen.
Het blijkt een opvang voor Oekraïense gezinnen.
„Kom maar binnen hoor.” Zanna verblijft er sinds een jaar, vertelt ze in gebroken Engels. Ze is gevlucht uit Zaporizja samen met haar dochter. „Vijftig kilometer van het front.” Ze pakt haar telefoon erbij. „Zal ik mijn stad laten zien?”
Alle foto’s op haar Telegram-account zijn van raketinslagen, brand, ingestorte gebouwen en dode mensen. „Dit is mijn flat: alle ramen en deuren eruit. Maar hier” – wijzend naar boven – „woont ook een gezin uit Marioepol. Hun hele huis is plat.”
En ach ja, die vlaggen. Ze vindt het fijn dat de mensen in IJmuiden aardig zijn. En belangrijker nog: het is hier veilig. „Ik onze vlag. Jullie jullie vlag. Ieder z’n vlag. It’s normal.”
Freek Schravesande doet elke donderdag ergens vanuit Nederland verslag
NIEUW: Geef dit artikel cadeauAls NRC-abonnee kun je elke maand 10 artikelen cadeau geven aan iemand zonder NRC-abonnement. De ontvanger kan het artikel direct lezen, zonder betaalmuur.
Source: NRC