De ‘shutdown’ van de Amerikaanse overheid lijkt voorbij. Een groep dissidente Democraten stemde zondagnacht mee met Republikeinen om de overheid te heropenen, tot woede van hun partijgenoten. Na weken eensgezind verzet zijn de Democraten opnieuw verdeeld.
is correspondent Verenigde Staten van de Volkskrant. Hij woont in New York.
Een handjevol afvalligen is genoeg. Acht keer klinkt er zondagnacht een ‘yea’ (ja) vanuit de Democratische zijde van de Senaat. Een groepje dissidenten voegt zich onverwacht, en tegen de zin van hun partijleiders, bij de Republikeinen om hun overheid te financieren. En zo stevent de langste ‘shutdown’ uit de Amerikaanse geschiedenis af op een abrupt einde.
Geopend is de overheid nog niet. Deze acht medestanders leverden de Republikeinen een nipte meerderheid op in de Senaat. Nu moet de begroting naar het Huis van Afgevaardigden. Daar hebben de Republikeinen echter geen Democratische hulp nodig om het stuk af te hameren.
Veertig dagen lang hielden de Democraten stand: ze stemden tegen financiering zolang de Republikeinen hun bezuinigingen op gezondheidszorg niet terugdraaiden. De gevolgen waren niet mals. Honderdduizenden federale ambtenaren kwamen onbetaald thuis te zitten, vliegverkeer viel uit en de sociale voorzieningen haperden. Noodzakelijk leed, aldus de Democraten.
Nu komt shutdown alsnog ten einde zónder die concessie. Het verzet is gebroken. En daarmee, tegelijk, de Democratische eensgezindheid.
‘Meelijwekkend’, fulmineert de Democratische gouverneur Gavin Newsom van Californië zondagnacht. ‘Dit is overgave. Amerika verdient beter.’ Senator Bernie Sanders spreekt van ‘een beleidsmatige en politieke ramp’. Ook Chuck Schumer, leider van de Democraten in de Senaat, kan zijn woede zondag niet verbergen: ‘We hebben gezondheidszorg nodig!’
De groep dissidenten – zeven gematigde Democraten en één Onafhankelijke senator – ging zondag akkoord met een toezegging van Republikeinen om duizenden ontslagen ambtenaren hun baan terug te geven. Daarnaast belooft de Republikeinse senaatsleider John Thune om een Democratisch voorstel over gezondheidszorg ter stemming te brengen. Dat moet half december gebeuren.
Eerder gold dit aanbod voor Democraten als ontoereikend. Er bestaat immers geen garantie dat zo’n voorstel vervolgens ook door de Senaat wordt aangenomen, laat staan door het nog conservatievere Huis van Afgevaardigden en vervolgens, met een handtekening, door Donald Trump.
Volgens critici hebben de afvallige Democraten hun positie verspeelt zonder daar harde concessies voor terug te krijgen. ‘Ik heb altijd gezegd dat wij iets concreets moeten bereiken rond gezondheidszorg’, aldus senator Elissa Slotkin, die aanvankelijk zelf was betrokken bij de onderhandelingen. ‘Ik zie niet hoe dat is bereikt.’
Komend jaar dreigen de zorgpremies van miljoenen Amerikanen met honderden of zelfs duizenden dollars te stijgen. Anderen zullen hun zorgdekking helemaal verliezen. Door heel het land worden al brieven verzonden met de nieuwe bedragen. De Democraten eisten nieuwe wetgeving om die kostenstijging ongedaan te maken.
Hun boodschap leek aan te slaan. In peilingen wijzen de meeste Amerikanen niet naar de Democraten als schulddragers van de shutdown, maar naar de Republikeinen. Naarmate de gevolgen van de shutdown toenamen, kwamen president Donald Trump en zijn partij steeds verder onder druk te staan.
Klinkende zeges bij de lokale verkiezingen dinsdag leken de Democraten verder te sterken in hun vastberadenheid. ‘De shutdown was een belangrijke factor’, erkende zelfs Trump vorige week. ‘Negatief voor Republikeinen.’
Partijbonzen Chuck Schumer en Hakeem Jeffries hadden in een brief aangedrongen op persoonlijke onderhandelingen met de president, die de deur van het Witte Huis tot dan toe dichthield. Dat zal nu zeker zo blijven.
‘Deze wetgeving zal overheidsmedewerkers tegen onrechtvaardig ontslag’, verdedigt de Democraat Tim Kaine zondagnacht zijn dissidente stem. ‘Dit was een cruciale stap.’ Kaine vertegenwoordigt de staat Virginia, nabij hoofdstad Washington, waar tienduizenden ambtenaren al wekenlang thuis zitten.
De andere senator van Virginia keerde zich fel tegen zijn collega. ‘Ik kan geen deal steunen waardoor miljoenen Amerikanen zich afvragen hoe ze gaan betalen voor hun gezondheidszorg’, aldus senator Mark Warner, ‘of dat ze het zich wel kunnen veroorloven om ziek te worden.’
Luister hieronder naar onze podcast de Volkskrant Elke Dag. Kijk voor al onze podcasts op volkskrant.nl/podcasts.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant